Tin tứcĐặc biệt là đối với người tham gia BHXH tự nguyện và lao động nam.
Thứ nhất, người đóng BHXH tự nguyện được hưởng thai sản. Đây là lần đầu tiên chính sách này áp dụng cho đối tượng lao động tự do, nội trợ... Trước đó, BHXH tự nguyện chỉ gồm hai chế độ: hưu trí và tử tuất. Từ 1/7/2025, người tham gia BHXH tự nguyện nếu có đủ 6 tháng đóng trong 12 tháng trước sinh con sẽ được nhận trợ cấp thai sản.
Thứ hai, vợ nội trợ vẫn được hưởng trợ cấp nếu chồng đóng BHXH tự nguyện. Luật mới quy định chỉ cần chồng tham gia BHXH tự nguyện và đủ điều kiện, vợ sẽ được nhận trợ cấp thai sản 2 triệu đồng/con, dù bản thân không tham gia BHXH. Nếu cả hai vợ chồng đều đủ điều kiện thì chỉ một người được hưởng trợ cấp trong một chế độ, hoặc nếu thuộc cả hai hình thức BHXH bắt buộc và tự nguyện thì chỉ được hưởng theo chế độ bắt buộc.
Thứ ba, lao động nam được nghỉ chăm vợ con trong vòng 60 ngày kể từ khi vợ sinh. So với trước đây chỉ cho phép nghỉ trong 30 ngày đầu, Luật BHXH 2024 mở rộng khung thời gian lên 60 ngày. Trong đó, thời gian nghỉ vẫn tính theo số con và tình trạng sinh (sinh thường, sinh mổ, sinh đôi…). Tuy nhiên, tổng thời gian nghỉ vẫn không được vượt quá mức quy định: từ 5 đến 14 ngày làm việc tùy trường hợp.
Thứ tư, mọi trường hợp phá thai đều được hưởng thai sản. Luật mới bổ sung rõ ràng các mốc tuổi thai và thời gian nghỉ tương ứng khi sảy thai, phá thai, thai chết lưu. Thời gian tối đa có thể lên tới 120 ngày nếu thai từ 22 tuần tuổi trở lên. Trước đây, chỉ phá thai bệnh lý hoặc một số trường hợp y tế mới được giải quyết chế độ.
Thứ năm, con mất sớm, mẹ vẫn được nghỉ đủ 6 tháng. Nếu người mẹ mang thai từ 22 tuần trở lên và sinh con ra nhưng bé mất sớm, cả mẹ và cha (nếu có tham gia BHXH) đều được hưởng đủ chế độ thai sản như khi con còn sống. Đây là sự điều chỉnh có tính nhân văn, thay thế quy định cũ chỉ cho nghỉ 2-4 tháng tùy tuổi con lúc qua đời.
Thứ sáu, trợ cấp một lần khi sinh con được tính theo mức tham chiếu. Thay vì cố định theo lương cơ sở như trước đây, mức trợ cấp một lần và mức hưởng dưỡng sức sau sinh được quy định bằng 2 lần hoặc 30% mức tham chiếu. Hiện tại, khi mức tham chiếu vẫn là mức lương cơ sở, con số này tương đương 4,68 triệu đồng/con cho khoản trợ cấp một lần. Trong tương lai, khi lương cơ sở bị bãi bỏ, Chính phủ sẽ quy định mức tham chiếu nhưng phải đảm bảo không thấp hơn mức hiện hành.
Như vậy, Luật BHXH 2024 không chỉ mở rộng đối tượng hưởng thai sản mà còn đảm bảo sự công bằng và hỗ trợ tốt hơn cho cả phụ nữ và nam giới trong hành trình làm cha mẹ. Đây là một bước tiến lớn trong chính sách an sinh xã hội, góp phần thúc đẩy người dân tham gia BHXH và ổn định cuộc sống.
