Tin tứcMỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 6.200 ca ung thư liên quan đến HPV và hơn 2.500 phụ nữ tử vong vì ung thư cổ tử cung.
Theo lộ trình của Chính phủ, thời gian tới sẽ triển khai thêm một số vắc xin trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Năm 2026, vắc xin Rota sẽ được triển khai miễn phí trên toàn quốc với hai liều cho mỗi trẻ; đồng thời vắc xin phòng virus HPV cũng sẽ được tiêm miễn phí từ năm 2026.
HPV (Human Papillomavirus) là virus gây u nhú ở người, rất phổ biến trên toàn cầu và không phân biệt giới tính. Virus có thể lây truyền từ bất kỳ ai, bao gồm cả nam giới. Phần lớn ca nhiễm HPV sẽ tự đào thải, nhưng nhiễm dai dẳng có thể dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng như mụn cóc sinh dục, tổn thương tiền ung thư, ung thư cổ tử cung hoặc hậu môn sinh dục.
Ung thư cổ tử cung hiện là ung thư phổ biến thứ tư ở nữ giới trên thế giới, cướp đi sinh mạng của một phụ nữ mỗi hai phút.
Tại Việt Nam, mỗi năm ghi nhận khoảng 6.200 ca ung thư liên quan HPV và hơn 2.500 phụ nữ tử vong vì ung thư cổ tử cung. Nếu không có biện pháp quyết liệt, dự báo đến năm 2070, con số này có thể lên tới 200.000 phụ nữ.
Năm 2022, thế giới ghi nhận hơn 348.000 ca tử vong do ung thư cổ tử cung, phần lớn ở các nước thu nhập thấp và trung bình, nơi phụ nữ còn nhiều rào cản trong tiếp cận sàng lọc, chẩn đoán sớm và điều trị.
Để giảm gánh nặng bệnh tật, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định 2780/QĐ-BYT, phê duyệt Chương trình Tiêm chủng Mở rộng giai đoạn 3 (2026–2028). Mục tiêu nhằm đảm bảo cung ứng đầy đủ, kịp thời, an toàn và hiệu quả các vắc xin trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng giai đoạn 3 năm (2026–2028), duy trì thành quả tiêm chủng, nâng cao hiệu quả phòng bệnh và triển khai các vắc xin mới, trong đó có vắc xin phòng ung thư cổ tử cung.
Dự kiến mỗi năm có 4–5 tỉnh được triển khai tiêm vắc xin HPV miễn phí cho trẻ em gái, dự kiến ở giai đoạn 11 tuổi. Đây là bước tiến quan trọng hướng tới mục tiêu loại trừ ung thư cổ tử cung tại Việt Nam. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý việc chủ động phòng ngừa ở các nhóm tuổi khác cũng rất cần thiết.
Tại Việt Nam, dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn khoảng trống lớn khi nhiều trẻ em gái và phụ nữ chưa tiếp cận vắc xin HPV, nhận thức cộng đồng về HPV còn hạn chế. Việc tăng cường truyền thông và mở rộng tiêm chủng là giải pháp cần thiết.
Vắc xin HPV hiện là phương pháp phòng ngừa ung thư cổ tử cung hiệu quả nhất. Nhiều quốc gia đã đạt kết quả ấn tượng khi triển khai tiêm chủng rộng rãi. Tại Anh, tỷ lệ ung thư cổ tử cung ở phụ nữ dưới 25 tuổi đã giảm tới 90% nhờ chương trình tiêm vắc xin.
Các yếu tố làm tăng nguy cơ tiến triển từ nhiễm HPV sang ung thư gồm: nhiễm tuýp HPV nguy cơ cao, hút thuốc, suy giảm miễn dịch, mắc đồng thời các bệnh lây truyền qua đường tình dục, sinh nhiều lần, mang thai sớm, sử dụng thuốc tránh thai phối hợp đường uống thời gian dài, cùng các yếu tố kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tầm soát.
