Sáng 16/9, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị đã trình bày chuyên đề trọng tâm về Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị liên quan đến bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Ông nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi của nghị quyết là tăng quyền lựa chọn của khách hàng trong tiếp cận và lựa chọn đơn vị cung cấp điện phù hợp với nhu cầu.
Ông Nguyễn Thanh Nghị khẳng định, Nghị quyết 70 đưa ra yêu cầu bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng cho sự phát triển đất nước, coi đây là một trụ cột quan trọng của an ninh phi truyền thống.
Phát triển năng lượng phải phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời xây dựng thị trường năng lượng đồng bộ, cạnh tranh, minh bạch, xóa bỏ cơ chế bù chéo, điều chỉnh giá năng lượng theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước.
Nghị quyết khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế, nhất là khu vực tư nhân, tham gia toàn diện vào phát triển năng lượng. Bên cạnh đó, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được coi là phương thức đột phá để đảm bảo an ninh năng lượng, từng bước làm chủ công nghệ năng lượng nguyên tử, phát triển năng lực nội địa hóa thiết bị phục vụ trong nước và hướng tới xuất khẩu.
Nghị quyết đề ra 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp quan trọng. Trong đó, nhấn mạnh hoàn thiện thể chế, chính sách để tạo nền tảng vững chắc cho phát triển năng lượng; tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, tạo cơ chế vượt trội thu hút đầu tư cho các dự án năng lượng trọng điểm.
Về chính sách tài chính, nghị quyết yêu cầu huy động tối đa các nguồn vốn tư nhân và đầu tư nước ngoài; đổi mới chính sách tín dụng linh hoạt, ưu tiên vốn cho các dự án năng lượng xanh, công nghệ mới; hoàn thiện chính sách thuế để khuyến khích sản xuất và sử dụng năng lượng sạch. Ngoài ra, cần có cơ chế đặc thù thúc đẩy điện mặt trời mái nhà, lưu trữ năng lượng, phát triển công nghệ carbon thấp và trung hòa carbon.
Một nội dung được nhấn mạnh là xây dựng thị trường điện cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả. Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, cần triển khai thực hiện cơ chế mua bán điện trực tiếp (Direct PPA) và hoàn thiện cơ chế hợp đồng mua bán điện minh bạch, ổn định, dài hạn để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.
Điểm đáng chú ý là nghị quyết nhấn mạnh việc tăng cường quyền lựa chọn của khách hàng sử dụng điện. Người dân và doanh nghiệp sẽ có nhiều lựa chọn hơn trong tiếp cận và chọn đơn vị cung cấp điện, thay vì phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất. Đây được coi là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo sự minh bạch và cạnh tranh trong lĩnh vực điện năng.
Bên cạnh đó, Nhà nước tiếp tục điều tiết hợp lý thông qua công cụ thị trường và có chính sách bảo đảm an sinh xã hội. Thủ tục hành chính trong lĩnh vực năng lượng sẽ được cải cách mạnh mẽ, giảm từ 30 đến 50% thời gian và chi phí tuân thủ.
Một giải pháp quan trọng khác là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Nghị quyết yêu cầu xây dựng đề án đào tạo từ 25.000 đến 35.000 kỹ sư, chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng, đặc biệt ưu tiên cho năng lượng hạt nhân. Đồng thời, thu hút chuyên gia trong và ngoài nước tham gia phát triển các ngành năng lượng tái tạo, năng lượng mới.


