Tin tứcChính phủ vừa ban hành Nghị định 120 quy định về việc phân định thẩm quyền giữa hai cấp chính quyền địa phương trong một số lĩnh vực do Bộ Tư pháp quản lý, bao gồm hộ tịch, chứng thực, nuôi con nuôi, hòa giải ở cơ sở và bồi thường nhà nước.
Theo quy định mới, sau khi bỏ cấp chính quyền địa phương cấp huyện ở một số nơi, Ủy ban nhân dân cấp xã (bao gồm xã, phường và thị trấn) sẽ trực tiếp thực hiện thẩm quyền đăng ký hộ tịch theo Luật Hộ tịch năm 2014. UBND cấp xã có nhiệm vụ khai thác, cập nhật và sử dụng cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử trong phạm vi quản lý của địa phương. Đồng thời, cơ quan này có trách nhiệm tổng hợp, thống kê tình hình đăng ký hộ tịch và gửi báo cáo lên UBND cấp tỉnh.
Một điểm mới đáng chú ý trong Nghị định 120 là cá nhân có thể tự lựa chọn nơi thực hiện các thủ tục hành chính về hộ tịch, không nhất thiết phải thực hiện tại nơi cư trú. Cụ thể, công dân được quyền đăng ký hộ tịch tại nơi đang sinh sống hoặc một xã, phường khác theo nguyện vọng. Trường hợp người dân không nộp hồ sơ tại xã nơi thường trú hoặc tạm trú thì UBND xã nơi tiếp nhận yêu cầu có trách nhiệm hỗ trợ đăng ký trực tuyến đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Ngoài ra, người làm thủ tục đăng ký khai sinh, khai tử, nhận cha mẹ con, đăng ký giám hộ, thay đổi hoặc bổ sung hộ tịch... không bắt buộc phải đến trực tiếp cơ quan đăng ký hộ tịch để ký sổ. Quy trình sẽ được thực hiện linh hoạt hơn qua hệ thống điện tử, tạo thuận lợi cho người dân.
Việc chuyển giao thẩm quyền từ cấp huyện về cấp xã được thực hiện đồng bộ. Các nhiệm vụ trước đây do UBND huyện, Chủ tịch UBND huyện hoặc Phòng Tư pháp đảm nhiệm sẽ do UBND xã, Chủ tịch UBND xã và công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã tiếp quản.
Danh mục các thủ tục hộ tịch bao gồm: khai sinh, kết hôn, nhận cha mẹ con, giám hộ, thay đổi hoặc cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, bổ sung thông tin hộ tịch và khai tử.
Về thời gian giải quyết thủ tục hành chính, Nghị định 120 quy định rõ:
Thủ tục đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài được xử lý trong 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp cần xác minh thì thời hạn giải quyết không vượt quá 10 ngày làm việc.
Thủ tục đăng ký nhận cha mẹ con có thời hạn giải quyết là 10 ngày làm việc sau khi nhận đủ hồ sơ. Việc xác minh và niêm yết tại UBND cấp xã nơi giải quyết và nơi thường trú của người được nhận kéo dài thêm 5 ngày làm việc ở mỗi nơi.
Việc ghi chú kết hôn, ly hôn hoặc hủy kết hôn của công dân Việt Nam đã được giải quyết ở nước ngoài được thực hiện trong 5 ngày làm việc. Nếu cần xác minh, thời gian xử lý kéo dài nhưng không vượt quá 8 ngày làm việc.
Nghị định 120 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, được kỳ vọng sẽ giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng tính chủ động cho người dân và tạo thuận lợi trong tiếp cận dịch vụ công tại cơ sở.
