Tin tứcNửa thế kỷ từ ngày 2/7/1976 thành phố Sài Gòn – Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ một đô thị vừa bước ra khỏi chiến tranh với muôn vàn khó khăn, TPHCM hôm nay đã vươn mình trở thành trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, hội nhập quốc tế sâu rộng, quan hệ hợp tác với 88 địa phương lớn của các quốc gia khắp các châu lục và là một trong những điểm đến hấp dẫn của khu vực Đông Nam Á về đầu tư và du lịch. Trong hành trình phát triển ấy, bên cạnh nội lực mạnh mẽ của người dân và doanh nghiệp, có sự đóng góp quan trọng của công tác đối ngoại. Những nhịp cầu kết nối với thế giới đã mang đến cho thành phố nguồn vốn đầu tư, công nghệ, tri thức và cơ hội phát triển mới, góp phần đưa thành phố mang tên Bác ngày càng hội nhập sâu rộng vào dòng chảy toàn cầu.
Những năm đầu sau ngày đất nước thống nhất, hoạt động đối ngoại của thành phố chủ yếu tập trung vào giao lưu hữu nghị, vận động viện trợ phát triển, xúc tiến thương mại và tìm kiếm cơ hội hợp tác quốc tế. Cùng với tiến trình đổi mới của đất nước, đặc biệt khi Việt Nam mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế, đối ngoại thành phố cũng từng bước chuyển sang một giai đoạn mới chủ động, sâu rộng và hiệu quả hơn. Ngày nay, đối ngoại không chỉ là những cuộc gặp gỡ ngoại giao hay các chương trình giao lưu văn hóa, hữu nghị. Đó còn là ngoại giao kinh tế, là cầu nối để thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.
Hiện nay, Thành phố Hồ Chí Minh đã thiết lập quan hệ hữu nghị và hợp tác với 88 địa phương thuộc nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Mạng lưới hợp tác rộng lớn này trải dài từ châu Á, châu Âu đến châu Mỹ, tạo nền tảng quan trọng để thành phố mở rộng không gian phát triển và kết nối sâu hơn với các trung tâm kinh tế toàn cầu. “Trên mỗi bước chuyển mình của TPHCM luôn có sự đồng hành thầm lặng nhưng bền bỉ của công tác đối ngoại. Việc thiết lập quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa TPHCM và thành phố San Francisco (Hoa Kỳ) vào tháng 4/1995, ba tháng trước khi hai nước chính thức bình thường hóa quan hệ, đây là bước đi thể hiện tầm nhìn chiến lược, sự chủ động và bản lĩnh vững vàng của thành phố trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động lúc bấy giờ. Từ đó đến nay đối ngoại của thành phố luôn chủ động, kết nối, hội nhập sâu rộng", đó là chia sẻ của Giám đốc Sở Ngoại vụ TPHCM Phạm Dứt Điểm.
Hiện nay, quy mô GRDP của Thành phố Hồ Chí Minh đạt khoảng 2,71 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 108 tỷ đô la Mỹ. Quy mô kinh tế này cao hơn GDP của nhiều quốc gia trong khu vực. Thành phố đóng góp khoảng 22 đến 23% GDP cả nước và khoảng 27% tổng thu ngân sách quốc gia. Đằng sau những con số ấn tượng đó là cả một quá trình mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, thu hút nguồn lực từ bên ngoài để bổ sung cho nội lực phát triển. Một dấu mốc đặc biệt quan trọng là việc TPHCM trở thành địa phương đầu tiên được Diễn đàn Kinh tế Thế giới lựa chọn tổ chức Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2025. Sự kiện đã quy tụ hàng trăm chuyên gia kinh tế, nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo các tập đoàn hàng đầu thế giới đến tìm hiểu cơ hội hợp tác và đầu tư.
Theo ông Lê Trường Duy – Giám đốc Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TPHCM, Diễn đàn Kinh tế mùa thu không chỉ là một sự kiện mang ý nghĩa đối ngoại đơn thuần, còn là lời khẳng định mạnh mẽ về vị thế và uy tín ngày càng cao của TPHCM trên bản đồ kinh tế toàn cầu. Ông Duy cho rằng: “TPHCM mới sau hợp nhất đặt ra những yêu cầu bức thiết, phải tính toán lại mô hình phát triển kinh tế để làm sao phát huy tối đa không gian, phát huy tối đa nguồn lực của một siêu đô thị. Do đó, hợp tác quốc tế, đặc biệt là việc tạo sân chơi cho cộng đồng doanh nghiệp quốc tế để hợp tác sâu rộng và thực chất với doanh nghiệp quốc tế, cũng như các đối tác, các địa phương, các bộ, ngành của quốc tế có ý nghĩa rất quan trọng”.
Nếu trước đây, vốn đầu tư nước ngoài chủ yếu tập trung vào các ngành thâm dụng lao động thì hiện nay, bức tranh đã có nhiều thay đổi. Chỉ trong quý I năm 2026, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào TPHCM đạt gần 2,9 tỷ đô la Mỹ, tăng hơn 220% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng rất ấn tượng trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn còn nhiều khó khăn và bất ổn. Điều đáng chú ý hơn là chất lượng của dòng vốn đầu tư. Nhiều tập đoàn quốc tế đang lựa chọn thành phố như một điểm đến chiến lược cho các dự án công nghệ cao, sản xuất chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu, logistics thông minh, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và tăng trưởng xanh. Những lĩnh vực này không chỉ mang lại nguồn thu mà còn góp phần nâng cao trình độ khoa học công nghệ, tạo ra việc làm chất lượng cao và thúc đẩy quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của thành phố.
Từ những cuộc gặp gỡ ngoại giao, các diễn đàn xúc tiến đầu tư, những chuyến công tác nước ngoài của lãnh đạo thành phố cho đến các chương trình hợp tác song phương, đa phương… tất cả đang được chuyển hóa thành những dự án cụ thể, những dòng vốn thực chất và những cơ hội phát triển mới cho TPHCM. Không chỉ mang lại lợi ích về kinh tế, công tác đối ngoại còn góp phần quảng bá hình ảnh TPHCM đến với bạn bè quốc tế. Sau đại dịch Covid 19, TPHCM nhanh chóng phục hồi vị thế là cửa ngõ đón khách quốc tế lớn nhất cả nước. Hàng triệu lượt du khách mỗi năm không chỉ mang đến nguồn thu cho ngành du lịch mà còn góp phần lan tỏa thương hiệu của thành phố ra thế giới. Phó Giám đốc Sở Ngoại vụ TPHCM Trần Xuân Thủy cho biết: "Trong định hướng phát triển, thành phố luôn xác định hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Thành phố luôn đi đầu thử nghiệm các mô hình để xây dựng một thương hiệu thành phố và nâng tầm lên thành một thương hiệu quốc gia, hướng đến mang tầm quốc tế”.
Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam về định hướng hợp tác. Ảnh: NP
Thông qua các chương trình hợp tác quốc tế, thành phố đã tiếp cận nhiều mô hình quản trị đô thị tiên tiến, kinh nghiệm phát triển giao thông xanh, chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nhiều dự án hợp tác quốc tế trong lĩnh vực chống ngập, bảo vệ môi trường, y tế, giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực đã và đang mang lại hiệu quả rõ nét cho thành phố. Bước vào giai đoạn phát triển mới, TPHCM đang đứng trước những mục tiêu đầy khát vọng. Thành phố đặt mục tiêu trở thành trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực Đông Nam Á và là đầu tàu kinh tế của cả nước trong kỷ nguyên số.
Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu đó, thành phố xác định, ngoại giao kinh tế tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng nhất của công tác đối ngoại: “Thành phố tiếp tục dành nguồn lực để thúc đẩy, nâng tầm đối ngoại đa phương và từng bước nâng cao vai trò, vị thế, cũng như tiếng nói và sức mạnh ảnh hưởng của thành phố trong các cơ chế, diễn đàn hợp tác quốc tế và địa phương. Phát huy vai trò tiên phong, đi đầu khai phá những lĩnh vực mới của đối ngoại như ngoại giao số, ngoại giao năng lượng, ngoại giao bán dẫn. Chủ động tìm kiếm, kết nối, huy động các nguồn lực quốc tế về tri thức, tài chính và công nghệ để góp phần thực hiện các đột phá chiến lược về trung tâm tài chính quốc tế, cũng như kết cấu hạ tầng, thể chế, nhân lực chất lượng cao”.
Năm mươi năm kể từ ngày vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, thành phố hôm nay đã trở thành điểm hội tụ của những dòng chảy đầu tư, thương mại, tri thức và sáng tạo toàn cầu. Hành trình ấy vẫn đang tiếp tục với nhiều cơ hội và thách thức phía trước. Nhưng với tinh thần năng động, sáng tạo cùng với chiến lược đối ngoại phù hợp, đúng đắn của Đảng, Nhà nước, TPHCM đang tự tin vươn ra biển lớn, kết nối năm châu và kiến tạo tương lai phát triển bền vững cho những thập niên tiếp theo.