Tin tứcCác chuyên gia công nghệ vừa đưa ra cảnh báo: trí tuệ nhân tạo đang phát triển đến mức con người ngày càng khó hiểu cách thức hoạt động của nó, trong khi bản thân AI lại ngày càng hiểu rõ hành vi, suy nghĩ và động cơ của con người.
Cảnh báo được đưa ra trong một bài xã luận đăng trên tạp chí khoa học Science bởi ông Eric Horvitz, Giám đốc Khoa học của Microsoft, và nhà nghiên cứu Robert West thuộc Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ.
Theo các chuyên gia, có ba xu hướng đang khiến AI dần vượt khỏi khả năng nhận thức và kiểm soát của con người.
Thứ nhất, AI ngày càng có khả năng tự thiết kế và cải tiến các hệ thống AI khác. Quá trình này diễn ra với tốc độ rất nhanh và theo những cách mà con người khó có thể lý giải đầy đủ. Điều đó khiến hiệu năng của các hệ thống liên tục được cải thiện nhưng con người lại ngày càng khó hiểu vì sao chúng hoạt động hiệu quả như vậy.
Thứ hai, các hệ thống AI đang hình thành những mạng lưới tương tác với nhau. Trong tương lai, cách thức giao tiếp giữa các AI có thể trở nên quá phức tạp hoặc khác biệt so với ngôn ngữ và tư duy của con người, khiến việc giám sát và giải mã trở nên khó khăn hơn.
Thứ ba, AI đang ngày càng hiểu con người sâu sắc hơn thông qua việc phân tích lượng dữ liệu khổng lồ từ các hoạt động trực tuyến và tương tác hằng ngày. Không chỉ nhận diện sở thích, AI còn có khả năng nhận biết những yếu tố tâm lý như nỗi sợ hãi, sự bất an hay nhu cầu được công nhận của mỗi cá nhân.
Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu xu hướng này tiếp diễn mà không có các cơ chế kiểm soát phù hợp, con người có thể phải đối mặt với những hệ thống AI rất mạnh nhưng không thể quản trị hiệu quả. Điều này có nguy cơ tác động đến quyền tự chủ cá nhân, quá trình ra quyết định và niềm tin vào các thể chế xã hội.
Một rủi ro khác là AI có thể ngày càng ưu tiên đưa ra những câu trả lời mà con người muốn nghe thay vì phản ánh chính xác thực tế. Khi đó, người dùng có thể bị dẫn dắt mà không nhận ra mình đang bị tác động.
Trước thực tế này, giới nghiên cứu kêu gọi phát triển các hệ thống AI có khả năng giải thích rõ ràng cách thức hoạt động và lý do đưa ra quyết định. Đồng thời cần xây dựng các cơ chế đánh giá, giám sát thường xuyên để bảo đảm AI luôn phục vụ con người một cách minh bạch, an toàn và có trách nhiệm.
Theo các chuyên gia, mục tiêu không chỉ là theo dõi AI hoạt động ra sao mà còn phải bảo đảm con người luôn giữ được quyền đặt câu hỏi, kiểm tra và định hướng sự phát triển của công nghệ này trong tương lai.