Hội thảo xây dựng trường chất lượng cao tại TPHCM: <br>Tiếp cận chuẩn quốc tế để hội nhập và phát triển

Với các tiêu chí như: trường học mầm non an toàn, bền vững, trường tiểu học hiện đại, trường trung học phổ thông và trường chuyên nghiệp tiên tiến, giáo dục thường xuyên phát triển đa dạng đáp ứng yêu cầu xã hội học tập, TP.HCM  bước đầu đã có một số mô hình nhà trường tiếp cận với tính tiên tiến của quốc tế như: Trường mầm non 19/5, trường tiểu học Võ Trường Toản, trường THPT Lê Quý Đôn và trường cao đẳng nghiệp vụ Thủ Đức. Đến các trường này sẽ nhận ra ngay một bộ mặt khang trang, hiện đại từ phòng ốc đến các phương tiện phục vụ giảng dạy. Lớp học ít, từ 30 HS/lớp, tổ chức học sinh học tập 2 buổi/ngày giúp học sinh được phát triển toàn diện qua các hoạt động ngoại khóa như TDTT, văn nghệ, CLB học thuật…
Tuy nhiên, so với yêu cầu hội nhập, giáo dục và đào tạo cả nước nói chung và TP nói riêng còn những bất cập cơ bản như: cơ sở vật chất trường lớp còn chật hẹp, sỉ số trong lớp còn đông (40 - 50HS/lớp), hầu hết các trường học 1 buổi/ngày. Quan điểm sư phạm, nội dung và phương pháp dạy học còn từ chương, nặng lí thuyết ít thực hành, dạy theo số đông, chủ yếu là đối phó với thi cử, ít có điều kiện dạy người và giáo dục toàn diện.
Tại hội nghị, hầu hết cá ý kiến cho rằng: thực hiện trường chất lượng cao hiện nay, vấn đề lo nhất không phải là đội ngũ giáo viên mà là… cơ sở vật chất, trang thiết bị. Để giáo viên có thể thực hiện đổi mới phương pháp dạy học hiệu quả và triệt để, nhà trường phải có đầy đủ những thiết bị thực hành, tự học cho học sinh. Ngoài ra, lớp học ít để giáo viên quan sát, hướng dẫn, chăm sóc đến từng HS, học sinh có điều kiện học cả ngày trong trường… Như Trường THPT Lê Quý Đôn (Q.3, TP.HCM) sau 3 năm học được được thí điểm mô hình trường công lập tự chủ tài chính chất lượng cao đã đạt tỉ lệ 100% HS đậu tốt nghiệp và trên 85% HS vào đại học. Thầy Phạm Văn Phiệt, Hiệu trưởng trường THPT Lê Quý Đôn bày tỏ:
Bên cạnh đó, với yêu cầu của mục tiêu đào tạo, nội dung chương trình giáo dục phổ thông hiện nay cần phải có sự điều chỉnh vì đã thể hiện quá nhiều về mặt trí lực, thậm chí có dư, quá tải nhưng các phẩm chất khác thì không có điều kiện để thể hiện như các môn học về kĩ năng sống. Do vậy, cần thiết xây dựng các môn học và giảng dạy theo hướng tích hợp, ít môn học, dành thời gian thỏa đáng để dạy học sinh những điều thiết thực trong cuộc sống. Vụ trưởng Vụ giáo dục tiểu học Lê Tiến Thành bày tỏ:
Nhưng quan trọng nhất là cơ chế, sự thể chế hóa đường lối xã hội hóa giáo dục và xây dựng nhà trường tự chủ hiện còn gặp nhiều khó khăn. Hơn 20 năm qua, tại TP.HCM chỉ một số ít nhà trường tự chủ được, và chỉ dừng lại ở tự chủ tài chính chứ chưa tự chủ về tổ chức và nhiệm vụ của trường nên khó đáp ứng nhu cầu hưởng thụ dịch vụ cao của phụ huynh. Riêng về vấn đề tài chính, trên thực tế cuộc sống của nhà trường đã dưạ vào sự đóng góp của phụ huynh để tồn tại. Bởi lẽ, trong lĩnh vực chi thường xuyên, tuy ngành GD chiếm tỉ trọng 22% trong tổng chi của TP nhưng 80% của tỉ trọng ấy được dùng để chi lương, phần còn lại là đầu tư quá nhỏ so với hoạt động của nhà trường toàn diện. Do vậy, hoạt động xã hội hóa huy động các nguồn lực xã hội chăm lo cho nhà trường cùng với sự đầu tư ngân sách nhà nước tại các trường công lập hiện có là hướng xây dựng trường chất lượng cao tại TP.HCM. Ông Huỳnh Công Minh, Giám đốc Sở GD - ĐT TP cho biết:
Phát biểu tại hội nghị, thứ trưởng Bộ GD - ĐT Nguyễn Vinh Hiển nhìn nhận HS của chúng ta còn hạn chế về ngoại ngữ, kĩ năng thực hành, sự tự tin, khả năng hòa nhập… Do vậy, xây dựng trường chất lượng cao chính là đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Muốn vậy, đầu tư cho yếu tố đầu vào của trường chất lượng cao như cơ sở vật chất, bồi dưỡng giáo viên… đã được thể chế hóa theo nghị định 43/2006 về cơ chế tự chủ và nghị định 49/2010 cho phép thu học phí cao để trang trải hoạt động giáo dục. Ông Hiển lưu ý: Bộ khuyến khích địa phương năng động sáng tạo trong cách nghĩ cách làm. Tuy nhiên, đơn vị có điều kiện như trường chuẩn quốc gia tại địa phương có nhiều loại hình trường học thì đi trước để vừa có trường chất lượng cao vừa đảm bảo phổ cập cho con em mọi tầng lớp nhân dân, đơn vị nào khó khăn thì tiến hành chậm hơn, nhưng không vì thế  mà dừng lại để bị đào thải trong trào lưu đổi mới.