Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 37/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Các hệ thống bán lẻ tăng nhận diện logo tích xanh trách nhiệm trên hệ thống offline và online - Ảnh: Hương Giang/TTXVN
Nghị định có hiệu lực từ ngày 23/1/2026, trong đó nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ hiện đại trong quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa.
Theo Nghị định, Nhà nước khuyến khích tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh sử dụng mã số, mã vạch để thu thập, lưu trữ và chia sẻ dữ liệu về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Các công nghệ được khuyến khích áp dụng bao gồm mã hóa một chiều, mã hóa hai chiều như mã QR, mã Datamatrix, công nghệ nhận dạng bằng tần số vô tuyến (RFID), công nghệ giao tiếp trường gần (NFC) và các công nghệ phù hợp khác.
Việc ứng dụng các công nghệ này được ưu tiên kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm ban hành hướng dẫn về cung cấp thông tin chất lượng sản phẩm, hàng hóa, bảo đảm việc thu thập, lưu trữ và chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế số, kinh tế tuần hoàn và hội nhập quốc tế.
Cua Cà Mau - sản phẩm OCOP và có mã vạch trên từng con - Ảnh: Khánh Hòa/TTXVN
Nghị định cũng quy định việc ứng dụng mã số, mã vạch trong quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa.
Theo đó, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh được chủ động quyết định việc áp dụng mã số, mã vạch trên các nền tảng công nghệ như chuỗi khối (Blockchain), IoT, AI và các công nghệ mới khác, phù hợp với nhu cầu thực tế.
Khi đã lựa chọn áp dụng, việc thực hiện phải tuân thủ các quy định liên quan tại Nghị định.
Hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa do tổ chức, cá nhân sử dụng phải bảo đảm khả năng truy xuất đầy đủ theo tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế hoặc tiêu chuẩn cơ sở, đáp ứng yêu cầu pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.
Trường hợp có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tổ chức, cá nhân phải thực hiện công bố hợp quy theo quy định.
Dữ liệu truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa bao gồm các thông tin cơ bản như tên sản phẩm, hình ảnh, tên và địa chỉ đơn vị sản xuất, kinh doanh, xuất xứ, thương hiệu, số lô hoặc số seri (nếu có), hạn sử dụng và các thông tin cần thiết khác.
Về quản lý nhà nước, Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối quản lý hoạt động truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa; xây dựng, ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; vận hành Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia và nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc.
Các bộ quản lý ngành, lĩnh vực, địa phương có trách nhiệm phối hợp triển khai, kiểm tra và xử lý vi phạm theo thẩm quyền.
Ứng dụng quét mã QRCode truy xuất nguồn gốc sản phẩm nông sản - Ảnh: Nguyễn Thành/TTXVN
Đáng chú ý, Nghị định quy định việc triển khai hộ chiếu số của sản phẩm và nhãn điện tử hàng hóa.
Hộ chiếu số được thiết lập dưới dạng dữ liệu điện tử, gắn với mã định danh duy nhất của sản phẩm, bao gồm các thông tin về định danh, xuất xứ, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận chất lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụng và các cảnh báo an toàn (nếu có).
Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh được khuyến khích sử dụng hộ chiếu số và có thể dùng hộ chiếu số thay thế nhãn điện tử nếu đáp ứng đầy đủ nội dung bắt buộc.
Căn cứ yêu cầu quản lý và thông lệ quốc tế, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt lộ trình áp dụng hộ chiếu số đối với từng nhóm sản phẩm, hàng hóa cụ thể.




