Mạng xã hội không còn “giấu mặt”, bắt buộc định danh người dùng

Chỉ thị 57 của Ban Bí thư về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị đặt ra yêu cầu triển khai hệ thống định danh và xác thực không gian mạng quốc gia; thống nhất định danh công dân, người dùng mạng xã hội, thuê bao viễn thông và các tài nguyên Internet như tên miền, địa chỉ IP.

Chỉ thị cũng yêu cầu xử lý triệt để tình trạng SIM “rác”, tài khoản “ảo”, nặc danh; áp dụng biện pháp xác thực danh tính bắt buộc đối với người dùng mạng xã hội và thiết lập cơ chế kiểm soát độ tuổi nhằm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Trước đó, Nghị định 147 của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng Internet và thông tin trên mạng, có hiệu lực từ ngày 25/12/2024, quy định tài khoản mạng xã hội chỉ được hoạt động, đăng bài, bình luận, livestream, chia sẻ thông tin sau khi đã được xác thực bằng số điện thoại di động hoặc mã số định danh cá nhân.

Các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước cung cấp dịch vụ mạng xã hội tại Việt Nam có trách nhiệm xác thực tài khoản người dùng đang hoạt động.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh ranh giới giữa thế giới ảo và đời sống thực ngày càng thu hẹp, việc xác thực danh tính cá nhân trên không gian mạng trở nên cấp thiết.

Bà Nguyễn Thị Tuyết Nhung, CEO Công ty công nghệ dữ liệu lớn và học máy Kalapa, cho rằng định danh và bảo đảm tính duy nhất của mỗi cá nhân sẽ giúp bảo vệ người dùng khi tham gia các hoạt động, giao dịch liên quan đến tài chính, tài sản, an toàn cá nhân và lợi ích xã hội.

Nhiều ý kiến cũng khẳng định, khi mỗi người dùng có một định danh duy nhất, việc theo dõi, phát hiện và xử lý các hành vi lừa đảo, gian lận, tấn công mạng hay lan truyền tin giả sẽ hiệu quả hơn, qua đó giảm thiểu rủi ro cho cá nhân và bảo đảm an ninh quốc gia.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn, đại biểu hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, nhấn mạnh việc triển khai định danh và xác thực không gian mạng quốc gia là bước đi quan trọng trong tiến trình xây dựng xã hội số kỷ cương, an toàn và nhân văn.

Theo ông, việc gắn mỗi hành vi trên không gian mạng với một chủ thể cụ thể ngoài đời thực không nhằm hạn chế quyền tự do biểu đạt, mà để bảo đảm tự do luôn đi kèm với trách nhiệm.

Cùng quan điểm, TS Nguyễn Đình Hậu, giảng viên Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng mạng xã hội thời gian qua đã trở thành nơi ẩn náu của không ít tài khoản giấu mặt, gây ra tình trạng vu khống, xúc phạm, thao túng dư luận.

Việc định danh bằng số điện thoại hoặc căn cước sẽ buộc người dùng thận trọng hơn trong phát ngôn, góp phần làm trong sạch môi trường tranh luận, phản biện trên mạng xã hội.

Các chuyên gia cũng lưu ý, để chủ trương này phát huy hiệu quả, cần sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp cung cấp nền tảng và người dùng; đồng thời hoàn thiện cơ chế bảo vệ dữ liệu cá nhân, xử lý nghiêm các hành vi xâm hại trên không gian mạng, qua đó củng cố trật tự xã hội và niềm tin cộng đồng trong môi trường số.