Một hướng dẫn viên du lịch trên tàu đưa các du khách từ khu du lịch Kỳ Co ra ngắm san hô ở Bãi Dứa cho biết, cá dài hơn 4 m, thân to, miệng rộng, bơi chậm, khá thân thiện. Phần đầu và lưng cá màu đen, có các đốm trắng.
Sau khi xem đoạn video do nhóm du khách quay, Trung tâm Bảo tồn Đa dạng sinh học (CBES) xác nhận: Đây là cá nhám voi Rhincodon typus, là loài cá mập lớn thuộc họ Rhincodontidae, bộ Orectolobiformes.
Loài cá hiền lành chuyên ăn lọc, chỉ ăn sinh vật phù du và các loài cá nhỏ. Chúng sống ở cả các vùng nước sâu và vùng nước nông, thường phân bố ở các vùng biển nhiệt đới, ít khi xuất hiện ở các vùng biển lạnh.
Người ta ước tính tuổi thọ của loài này là 80 - 130 tuổi. Chiều dài của cá nhám voi áng chừng khoảng 9 - 11m, nặng 10 - 15 tấn…
Đặc biệt các nghiên cứu đã chỉ ra rằng cá nhám voi có thể tự phục hồi sau những chấn thương lớn và có thể tái tạo lại những phần vây nhỏ của chúng. Ngoài ra, các đốm của loài này cũng đã được chứng minh là có khả năng hồi phục so với vùng bị tổn thương trước đây…
Do sinh trưởng chậm, đã từng bị săn bắt tràn lan trong quá khứ, nên cá nhám voi được các tổ chức quốc tế như IUCN đánh giá là có nguy cơ tuyệt chủng cao (IUCN 2016 xếp hạng loài này cấp Endangered - Nguy cấp) và đặc biệt quan tâm nghiên cứu, bảo vệ.
Tại Việt Nam, loài cá nhám voi được pháp luật bảo vệ. Loài này nằm trong Sách đỏ Việt Nam 2008 (Cấp Nguy cấp - EN) và trong “Danh mục các loài thủy sinh quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng ở Việt Nam cần được bảo vệ, phục hồi và phát triển”.
Việc cá nhám voi xuất hiện tại Bãi Dứa có thể liên quan đến các dòng hải lưu mang nhiều sinh vật phù du đến vùng biển này. Chi cục Thủy sản Bình Định cùng các nhà khoa học đang phối hợp nghiên cứu, theo dõi để có thể bảo vệ cá thể cá nhám voi nói riêng và đa dạng sinh học vùng biển Bình Định nói chung.


