Giải mã bí ẩn người ngủ ít vẫn khỏe mạnh, sống lâu

VOH - Thông thường, con người cần ngủ từ 7-9 tiếng mỗi đêm để duy trì sức khỏe.

Nhưng có một nhóm người đặc biệt chỉ ngủ 4-6 tiếng mà vẫn tràn đầy năng lượng, thậm chí sống thọ hơn. Bí mật của họ nằm ở đột biến gene giúp giấc ngủ trở nên hiệu quả hơn.

Ngủ ít nhưng không mệt mỏi

Các nhà khoa học gọi nhóm này là “người ngủ ngắn tự nhiên”. Họ có thể duy trì thời gian ngủ ít hơn mức bình thường mà không gặp bất kỳ ảnh hưởng tiêu cực nào đến sức khỏe. Điều này hoàn toàn trái ngược với những người thiếu ngủ kinh niên, thường đối mặt với nguy cơ suy giảm trí nhớ, bệnh tim mạch, trầm cảm và hệ miễn dịch suy yếu.

Theo giáo sư Louis Ptacek, nhà thần kinh học tại Đại học California (Mỹ), giấc ngủ không chỉ đơn thuần là khoảng thời gian nghỉ ngơi, mà là một quá trình quan trọng giúp cơ thể hồi phục, đào thải độc tố và củng cố trí nhớ. Tuy nhiên, những người ngủ ngắn tự nhiên có khả năng đạt hiệu suất ngủ cao hơn, giúp họ phục hồi nhanh chóng chỉ trong vài giờ.

Giac ngu 2025

Gene ngủ ngắn và tác động kỳ diệu

Các nhà nghiên cứu lần đầu phát hiện một gia đình có kiểu ngủ kỳ lạ: họ dậy sớm nhưng không cần ngủ nhiều. Phân tích di truyền cho thấy họ mang đột biến gene DEC2, một gene kiểm soát hormone orexin – yếu tố giúp duy trì sự tỉnh táo. Khi đưa đột biến này vào chuột, các nhà khoa học nhận thấy chuột cũng ngủ ít hơn nhưng vẫn khỏe mạnh.

Không chỉ có DEC2, nhóm nghiên cứu còn tìm thấy ít nhất 7 gene khác liên quan đến giấc ngủ ngắn tự nhiên, bao gồm ADRB1 (ảnh hưởng đến não bộ điều khiển giấc ngủ) và NPSR1 (quy định chu kỳ ngủ-thức). Những người có những gene này không chỉ ngủ ít mà còn có sức khỏe tốt hơn, tinh thần lạc quan và khả năng chịu căng thẳng cao hơn.

Sống lâu hơn nhờ giấc ngủ hiệu quả

Một phát hiện thú vị là những người ngủ ngắn tự nhiên có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer thấp hơn. Khi thử nghiệm trên chuột mang gene ngủ ngắn, các nhà khoa học nhận thấy lượng mảng amyloid – nguyên nhân chính gây thoái hóa thần kinh – giảm đáng kể. Điều này mở ra hy vọng rằng giấc ngủ hiệu quả có thể là chìa khóa để kéo dài tuổi thọ.

Ngoài ra, các chuyên gia cũng đặt ra giả thuyết rằng não của người ngủ ngắn tự nhiên hoạt động hiệu quả hơn khi ngủ, có thể xử lý và đào thải độc tố nhanh hơn so với người bình thường. Điều này giúp họ phục hồi nhanh chóng dù chỉ ngủ 4-6 tiếng mỗi đêm.

Có thể nào áp dụng cho tất cả mọi người?

Dù giấc ngủ có yếu tố di truyền, nó vẫn bị ảnh hưởng bởi môi trường và thói quen sống. Các nhà khoa học đang nghiên cứu cách kích thích giấc ngủ sâu bằng âm thanh hồng (như tiếng mưa, sóng biển) để giúp mọi người đạt hiệu suất ngủ cao hơn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng không phải ai cũng có thể ngủ ít mà vẫn khỏe mạnh. Đối với phần lớn mọi người, việc đảm bảo giấc ngủ đủ và chất lượng vẫn là yếu tố quan trọng nhất để duy trì sức khỏe lâu dài.

 
Bình luận