Tin tứcSáng 25/9, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng bộ địa phương; lịch sử truyền thống ban, ngành, đoàn thể trong bối cảnh mới”.
Trong những năm qua, vị trí, vai trò quan trọng của công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng tại TPHCM luôn được khẳng định và trở thành nhiệm vụ chung của toàn Đảng bộ và hệ thống chính trị. Thành phố đã tổ chức biên soạn bộ sách 6 tập “Lịch sử Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh”; bộ sách 3 tập “Củ Chi - Đất thép Thành đồng”, bộ sách 4 tập “Biên niên sự kiện Lịch sử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh 1975 - 2015”; sách “Lịch sử Bà Rịa - Vũng Tàu kháng chiến (1945-1975)”; chuyên đề “Các căn cứ kháng chiến của Khu ủy Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định - Thành phố Hồ Chí Minh và các đơn vị trực thuộc”; phối hợp Bộ Công an hoàn thiện bản thảo lần 3 sách “Đại tướng Mai Chí Thọ - Cuộc đời, sự nghiệp và tấm gương đạo đức, cách mạng”, gần 1.000 trang...
Cùng với việc đẩy mạnh nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng, cấp ủy, chính quyền, mặt trận và đoàn thể các cấp chú trọng xây dựng nội dung, chương trình, kế hoạch đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng, truyền thống cách mạng với nhiều hình thức phong phú, sáng tạo.
Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM Trần Văn Khuyên nêu rõ, Thành phố đã tổ chức có kết quả nhiều cuộc thi tìm hiểu lịch sử, truyền thống về Đảng, đất nước, địa phương; tích cực triển khai các chương trình hoạt động về nguồn, các diễn đàn, chuyên đề, gặp mặt nhân chứng lịch sử, thăm di tích lịch sử kháng chiến…; tổ chức giảng dạy môn lịch sử địa phương tại các di tích lịch sử - văn hóa, sử dụng giáo án điện tử có hình ảnh minh họa sinh động, học sinh dễ tiếp thu, ghi nhớ… Một lĩnh vực khác cũng được Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh quan tâm đầu tư về hình thức, nội dung thực hiện, đó là xây dựng mới, nâng cấp, đổi mới hình thức tổ chức trưng bày các nhà truyền thống, khu tưởng niệm, bia ghi danh, bia tưởng niệm.
Tại Hội thảo, các đại biểu đã thẳng thắn nêu các vướng mắc và cách gỡ khó cho công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng bộ địa phương trong bối cảnh mới. Trong đó, công tác tuyên truyền có lúc, có nơi chưa thường xuyên, nội dung và hình thức còn thiếu sức hấp dẫn, chưa theo kịp phương thức tiếp nhận thông tin của thế hệ trẻ. Ứng dụng công nghệ số trong xây dựng cơ sở dữ liệu, số hóa tư liệu, hình ảnh, hiện vật lịch sử và phát triển sản phẩm truyền thông đa phương tiện còn chậm; nhiều tư liệu có giá trị chưa được khai thác tương xứng. Đội ngũ cán bộ làm công tác lịch sử Đảng ở một số nơi còn mỏng, chủ yếu kiêm nhiệm, trong khi yêu cầu về chất lượng nghiên cứu, biên soạn và tuyên truyền ngày càng cao.
Từ thực tiễn, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM Trần Văn Khuyên cho rằng cần thường xuyên tổ chức tập huấn, hướng dẫn phương pháp biên soạn lịch sử cho đội ngũ cán bộ làm công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng trong toàn quốc. Nội dung tập huấn chuyên sâu theo chuyên đề của từng năm: như phương pháp viết biên niên; chuyên đề cập nhật các phương pháp nghiên cứu biên soạn lịch sử mới liên ngành, đa ngành; phương pháp sưu tầm, xác minh tư liệu; thảo luận các thành tựu, các công trình lịch sử có mối quan hệ đến lịch sử Đảng. Sớm triển khai Đề án tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và Đề án tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; nhất là các nội dung phối hợp, giao nhiệm vụ cho các địa phương, đơn vị.
Nêu ý kiến, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành uỷ Bắc Ninh Lê Minh Hải cũng cho rằng các cơ quan liên quan cần nghiên cứu ban hành quy định về định mức chi, cơ chế tài chính cho công tác nghiên cứu, biên soạn, thẩm định, xuất bản các công trình lịch sử cho phù hợp với quy mô, khối lượng công việc của đơn vị hành chính mới. "Viện Lịch sử Đảng (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh), nghiên cứu, ban hành khung đề cương mẫu, quy trình biên soạn, thẩm định lịch sử Đảng bộ cấp xã sau hợp nhất theo hướng “cầm tay chỉ việc”, dễ vận dụng ở cơ sở. Duy trì thường xuyên các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ làm công tác lịch sử Đảng các cấp" - ông Lê Minh Hải kiến nghị.
TS. Đại tá Lê Thanh Bài - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử Quốc phòng Việt Nam khẳng định, thực hiện nghiêm túc việc xây dựng chương trình, kế hoạch triển khai thực hiện công tác lịch sử quân sự; chú trọng đổi mới, nội dung, phương pháp chỉ đạo và tổ chức công tác Lịch sử quân sự. Coi trọng công tác kiểm tra, đôn đốc, gắn công tác lịch sử với các mặt công tác của cơ quan, đơn vị, coi đó là một nhiệm vụ quan trọng trong chương trình, kế hoạch công tác của cấp uỷ, chỉ huy cơ quan, đơn vị. Giáo dục, nâng cao nhận thức cho cán bộ, nhân viên, chiến sĩ yêu ngành, yêu nghề, tâm huyết, trách nhiệm với công tác khoa học công nghệ, công tác Lịch sử quân sự. "Chúng tôi làm với nguyên tắc “trên hướng dẫn, dưới đồng hành” và cùng nhau tạo sức mạnh tổng hợp" - ông Lê Thanh Bài khẳng định.
Để các công trình sau khi xuất bản không để “trưng bày trên kệ sách” mà thực sự đi vào đời sống, tích hợp hiệu quả vào giáo trình giảng dạy địa phương trong nhà trường phổ thông, trung tâm chính trị và tuyên truyền rộng rãi đến thế hệ trẻ, TS. Đại tá Lê Thanh Bài cho rằng, phải đẩy mạnh chuyển đổi số; vì đây không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là nhân tố quyết định để nâng cao chất lượng các xuất bản phẩm. Khi được triển khai đồng bộ, chuyển đổi số sẽ tối ưu hóa quy trình nghiên cứu, làm giàu nguồn tư liệu, gia tăng năng lực phân tích và mở rộng khả năng hội nhập học thuật quốc tế. Đồng thời, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ phân loại tư liệu, phiên dịch tự động sơ bộ và gợi ý mối liên hệ giữa ý tưởng nghiên cứu và nguồn tư liệu. Những công cụ này không thay thế phương pháp lịch sử cổ điển nhưng giúp tăng tiến độ hoàn thành nhiệm vụ, mở ra các câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu mới chất lượng tối ưu hơn.
