TPHCM bước vào năm học mới: Đẩy mạnh dạy và học thực chất

Nâng cao chất lượng dạy và học, đẩy mạnh hội nhập quốc tế nhưng phải đi vào thực chất, không chạy theo thành tích.

Đó là những định hướng then chốt được Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM nhấn mạnh tại Hội nghị tổng kết năm học 2025 - 2026, triển khai nhiệm vụ giáo dục phổ thông năm học 2026 - 2027, diễn ra sáng 13/8.

Toàn thành phố hiện có 1.606 trường phổ thông (tăng 23 trường so với năm học 2024 - 2025), với khoảng 52.300 lớp học phổ thông và hơn 2 triệu học sinh. 100% sở giáo dục đã xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục nhà trường theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018; tỉ lệ học sinh học 2 buổi/ngày tiếp tục được nâng cao, đạt 83% ở cấp tiểu học, gần 72% ở cấp THCS và hơn 92% ở cấp THPT; tổ chức 14 chuyên đề cấp Thành phố và 113 chuyên đề cấp cụm, góp phần nâng cao chất lượng chuyên môn. Cùng với đó, đã tuyển dụng gần 4.600 giáo viên qua hai đợt tuyển dụng lớn nhất từ trước đến nay; bảo đảm 100% học sinh có đủ sách giáo khoa trước năm học mới; tỉ lệ phòng học/lớp cơ bản đáp ứng yêu cầu.

1786596530077_1556979493631610930_g3064578087774974766_2cd8feb91ace4a211b29179002dd799c
Hội nghị được tổ chức dưới hình thức trực tiếp và trực tuyến đến các xã, phường, đặc khu trên địa bàn TPHCM - Ảnh: Quỳnh Anh

Hiện 100% xã, phường, đặc khu của TPHCM đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3 và phổ cập giáo dục THCS mức độ 3; 99% trẻ khuyết tật có khả năng học tập được tiếp cận giáo dục; 100% học sinh dân tộc thiểu số thuộc diện được hưởng chính sách được thụ hưởng đầy đủ.

Đồng thời, đẩy mạnh đổi mới quản trị và chuyển đổi số, tổ chức khảo sát năng lực trên máy tính cho gần 595.000 lượt học sinh các khối 3, 7, 9 và 11; hoàn thiện Đề án “Tích hợp giảng dạy và ứng dụng Trí tuệ nhân tạo trong hệ thống giáo dục TPHCM giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045”.

IMG_0923
Học sinh trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm (phường Sài Gòn) thích thú trải nghiệm công nghệ tại ngày hội giáo dục STEM - Ảnh: TH NBK

Cô Nguyễn Dương Minh Hương, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Hoa Lư chia sẻ kinh nghiệm tại nhà trường: “Chúng tôi đổi mới hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực số qua việc tích hợp AI trong dạy học. Phát triển môi trường học tập STEM thông qua 21 câu lạc bộ, đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, ứng dụng AI thiết kế bài giảng Elearning. Phát triển đội ngũ và xây dựng văn hóa số trong nhà trường, nâng cao năng lực số cho đội ngũ giáo viên qua các lớp tập huấn, sinh hoạt chuyên đề và khuyến khích tự nghiên cứu, xây dựng văn hóa số qua chia sẻ và lan tỏa.”

1786596539305_1556979493631610930_g3064578087774974766_b80414f860190d308740fb80da9e81ff
Cô Nguyễn Dương Minh Hương, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Hoa Lư chia sẻ kinh nghiệm tại hội nghị - Ảnh: Quỳnh Anh

Dù vậy, Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM nhìn nhận việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 tại một số cơ sở giáo dục còn gặp khó khăn do chênh lệch về điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và chất lượng đội ngũ giữa các địa bàn. Tình trạng thiếu giáo viên ở một số môn học như Tin học, Công nghệ, Mỹ thuật, Âm nhạc và Tổng phụ trách Đội vẫn chưa được khắc phục triệt để; tỉ lệ trường đạt chuẩn quốc gia còn thấp, đặc biệt ở cấp THPT.

Công tác đầu tư cơ sở vật chất chưa theo kịp tốc độ gia tăng dân số cơ học; một số địa bàn còn thiếu phòng học, phòng học bộ môn và quỹ đất để phát triển trường học. Theo số liệu tổng hợp của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại Hội nghị tổng kết năm học 2025 - 2026, TPHCM là một trong những địa phương có số lượng thiếu hụt lớn nhất cả nước về đội ngũ và cơ sở vật chất, với khoảng 10.800 giáo viên và gần 4.100 phòng học còn thiếu so với định mức, phản ánh áp lực gia tăng quy mô học sinh gắn với tốc độ đô thị hóa và dân số cơ học của Thành phố.

1786596535278_1556979493631610930_g3064578087774974766_4add2ee63ef963219e25e85177710332
Đại biểu dự hội nghị - Ảnh: Quỳnh Anh

Năm học 2026 - 2027, TPHCM xác định tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông 2018; rà soát, sắp xếp và phát triển mạng lưới các cơ sở giáo học phù hợp với tình hình sau sắp xếp đơn vị hành chính; đổi mới quản trị nhà trường theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền, gắn quyền tự chủ với trách nhiệm giải trình; nâng cao chất lượng giáo dục theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, dạy học và kiểm tra, đánh giá; phát triển giáo dục STEM/STEAM, năng lực số, ngoại ngữ, giáo dục hướng nghiệp và phân luồng học sinh.

1786596528797_1556979493631610930_g3064578087774974766_e97a70992896cc6d4a59ed2c9d70cde8
Bà Lâm Hồng Lãm Thúy, Trưởng Phòng Giáo dục phổ thông, Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM triển khai phương hướng, nhiệm vụ giáo dục phổ thông năm học 2026 - 2027 - Ảnh: Quỳnh Anh

Ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM, nhấn mạnh một số nhiệm vụ trọng tâm: “Đối với phường, xã, đặc khu sẽ sớm xây dựng đề án sắp xếp trường lớp ngay khi UBND TP có phương án tổng thể. Các đơn vị tập trung rà soát các điều kiện cho năm học mới, ổn định hoạt động chuyên môn và các điều kiện tổ chức dạy học cũng như tiếp tục triển khai thực hiện các đề án. Đối với việc mượn sách giáo khoa đầu năm, các trường cần rà soát, thống kê lại những học sinh có nhu cầu, học sinh yếu thế, để khi có chỉ đạo của UBND TP thì chúng ta triển khai thực hiện ngay việc mua sắm sách giáo khoa cho mượn ngay từ đầu năm học.”

1786596575991_1556979493631610930_g3064578087774974766_8fa3a605bedd917c38070fc91ab00090
Ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM phát biểu tại hội nghị - Ảnh: Quỳnh Anh

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, PGS.TS Nguyễn Tấn Phát, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM cho rằng, bên cạnh những kết quả đáng khích lệ, ngành giáo dục thành phố vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm tình trạng thừa - thiếu trường lớp cục bộ. Bên cạnh đó, dù số lượng giải thưởng học sinh giỏi quốc gia cao, chất lượng giáo dục tầm quốc tế vẫn cần được tiếp tục đầu tư mũi nhọn.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo yêu cầu trong năm học mới, việc chấn chỉnh công tác chuyên môn, bồi dưỡng và điều phối đội ngũ giáo viên phải được triển khai ngay nhằm củng cố nền tảng kiến thức cho học sinh, đáp ứng chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của TPHCM. Toàn ngành cũng sẽ cắt giảm tối đa các hội thi, cuộc thi mang tính hình thức để trả lại thời gian cho thầy cô tập trung vào chuyên môn, lan tỏa giá trị trung thực trong học đường.

1786596591184_1556979493631610930_g3064578087774974766_bab0ace5c702456916b02a914e94d78b
PGS.TS Nguyễn Tấn Phát, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM phát biểu chỉ đạo tại hội nghị - Ảnh: Quỳnh Anh

Trước những thay đổi về mô hình tổ chức và phân cấp quản lý hành chính, ngành giáo dục TPHCM đặt trọng tâm vào việc chuyển đổi từ tư duy “quản lý” sang “quản trị”.

“Toàn ngành giáo dục Thành phố, các địa phương, đơn vị, các thầy cô giáo cần giữ vững tâm thế khi bước vào năm học mới, đó là giáo dục đào tạo là quốc sách, và vai trò của thầy cô giáo là rất quan trọng. Suy cho cùng, học sinh sẽ không nhớ nhiều về cấu trúc, phân hiệu trường, mà các em sẽ nhớ thầy cô nào đứng lớp, các em đã được an ủi, hỗ trợ, quan tâm từng ngày như thế nào, các em sẽ ghi nhớ suốt đời. Vì thế, giáo viên chúng ta, toàn ngành chúng ta phải giữ vững tâm thế đó”, PGS.TS Nguyễn Tấn Phát, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM nhấn mạnh.

1786596600809_1556979493631610930_g3064578087774974766_74bc5ca22c892880bbb498ef79cb05ab
Khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc tại hội nghị - Ảnh: Quỳnh Anh

Bên cạnh việc tận dụng các cơ chế, nghị quyết đột phá của Trung ương và Thành phố về phát triển khoa học công nghệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số, thành phố sẽ tạo mọi điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất cho các trường học. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo đề nghị các địa phương và nhà trường cần rà soát toàn bộ trang thiết bị dạy học để kịp thời đề xuất nâng cấp, đảm bảo điều kiện học tập an toàn trong năm học mới. Đặc biệt, công tác an toàn trường học, bao gồm an toàn thực phẩm và công tác y tế học đường, được xác định là nhiệm vụ trọng tâm để bảo vệ toàn diện sức khỏe thể chất và tinh thần cho học sinh.

1786596605517_1556979493631610930_g3064578087774974766_26b9a15a4293916bdc362841fd625f3c
Khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc tại hội nghị - Ảnh: Quỳnh Anh
1786596602599_1556979493631610930_g3064578087774974766_37244514f512c8595b6bb3a41b276a73
Khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc tại hội nghị - Ảnh: Quỳnh Anh