Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Những sinh vật sống không cần não và lý do tại sao não chúng biến mất

    Trong tự nhiên, một số loài sinh vật vẫn duy trì được các hoạt động sống mặc dù cấu tạo cơ thể không hề có não. Bạn có biết đó là những loài nào không?

    Các nhà khoa học đã thực hiện rất nhiều nghiên cứu để khám phá cách thức sinh tồn trong tự nhiên của các loài vật đặc biệt này. Tất cả chúng đều sống dưới nước, một số cơ quan cảm biến và hệ thần kinh đơn giản làm chức năng tương tự não bộ. 

    Động vật không não gồm những loài nào?

    Sứa

    Sứa là một trong số ít động vật không não có thể di chuyển. Chúng thường thả mình trôi theo các dòng chảy đại dương hoặc chủ động đẩy cơ thể về phía trước bằng cách phun nước ra từ miệng. Sứa có một mạng lưới thần kinh cảm giác rất độc đáo. Khi có vật lạ va chạm, xúc tu của nó sẽ phản ứng ngay lập tức bằng cách tiết ra chất độc để vô hiệu hoá hoặc tiêu diệt kẻ thù.

    voh.com.vn-sinh-vat-khong-nao-sua

    Ảnh minh hoạ - Sứa

    Hải sâm (Dưa chuột biển)

    Sinh vật thân mềm này trông có vẻ đáng sợ với làn da sần sùi. Có hơn 1000 loại dưa chuột biển khác nhau được tìm thấy trong lòng biển trên khắp thế giới. Chúng có các ống nhỏ quanh miệng dùng để đưa thức ăn vào. Món ăn yêu thích của chúng là các sinh vật phù du và chất hữu cơ tìm thấy trên biển.

    voh.com.vn-sinh-vat-khong-nao-hai-sam

    Ảnh minh hoạ - Hải sâm

    San hô

    Tương tự như những loài sứa, san hô cũng là một động vật thuộc ngành ruột khoang với cấu trúc cơ thể cân xứng và khả năng dùng xúc tu làm tê liệt con mồi.

    Nhiều người vẫn lầm tưởng rằng san hô là thực vật vì chúng mang hình dạng nhánh cây, nhưng thực chất chúng là động vật bậc thấp với cấu tạo cơ thể đơn giản – gồm hàng ngàn cá thể polip nhỏ giống hệt nhau về mặt di truyền sống thành quần thể. San hô bắt mồi bằng xúc tu và nguồn dinh dưỡng chủ yếu là các loài sinh vật phù du trong nước.

    voh.com.vn-sinh-vat-khong-nao-san-ho

    Ảnh minh hoạ - San hô

    Loài Portuguese Man O’ Wars

    Với danh pháp khoa học là Physalia physalis, đây có lẽ là một trong những sinh vật kỳ lạ nhất hành tinh còn sót lại. Sinh trưởng ở các vùng biển thuộc Bồ Đào Nha, loài sinh vật này không tồn tại ở dạng cá thể độc lập mà là tập hợp quần thể gồm nhiều cá thể nhỏ gọi là zooids, mỗi zooid đảm nhận một nhiệm vụ riêng biệt.

    Chúng mang chất độc nguy hiểm gấp nhiều lần loài sứa, có thể giết các loài sinh vật có kích thước lớn hơn, và gây chết người trong một số trường hợp.

    Rùa biển là kẻ thù duy nhất của sinh vật này bởi vì chất độc của chúng không thể phát huy tác dụng trước lớp da dày cộm của rùa biển. Vì vậy Man O’ Wars không thể tự bảo vệ mình một khi đứng trước sự tấn công của những con rùa này.

    voh.com.vn-sinh-vat-khong-nao-man-o-wars

    Ảnh minh hoạ - Loài Man O’ Wars

    Sao biển

    Sao biển là động vật thuộc ngành Da gai, chúng không phải là cá, không biết bơi và sống chủ yếu ở đáy đại dương. Chúng có từ 5 đến 40 cánh tay với gai bao phủ bề mặt. Thỉnh thoảng, vài cánh tay này sẽ đứt mất đi bởi sự tấn công của các kẻ săn mồi, nhưng may mắn thay, sao biển có thể tái tạo cánh tay này một thời gian sau đó. Loài động vật này không cần não vì nó có cảm biến là đôi mắt nhỏ ở cuối mỗi cánh tay để cảm nhận được các mối đe dọa xung quanh.

    voh.com.vn-sinh-vat-khong-nao-sao-bien

    Ảnh minh hoạ - Sao biển

    Cầu gai (Nhím biển)

    Nếu bạn đã từng vô tình giẫm phải một con nhím biển, bạn sẽ cảm nhận được độ sắc nhọn của những chiếc gai trên cơ thể chúng như thế nào. Tuy nhiên, đa số loài này đều không mang độc tố chỉ trừ số ít loài tìm thấy ở phía Nam Florida, Hoa Kỳ.

    Bạn có từng tự hỏi, với thân hình đầy gai như thế, nhím biển sẽ di chuyển xung quanh bằng cách nào chưa? Chúng không có chân, bằng cách thay đổi áp lực nước bên trong cơ thể, chúng xoay tròn và di chuyển những cái gai đến bất cứ đâu mà chúng muốn.

    voh.com.vn-sinh-vat-khong-nao-nhim-bien

    Ảnh minh hoạ - Cầu gai

    Bọt biển

    Bọt biển hay còn gọi là động vật thân lỗ, chúng không có hệ thần kinh, hệ tiêu hóa và hệ tuần hoàn. Thay vào đó, hầu hết số này dựa vào việc duy trì dòng chảy liên tục qua cơ thể để lấy thức ăn, oxy cũng như loại bỏ chất thải. Một sự thật thú vị về bọt biển là chúng có thể “hắt hơi” trong nước.

    Khi có vật lạ nào xâm nhập vào hệ thống, chúng sẽ lập tức lấy thêm một lượng nước và phun ra để loại bỏ sinh vật lạ tương tự như việc hắt hơi của con người. Mặc dù bọt biển không có bộ não nhưng nó vẫn có thể nhận thức về môi trường xung quanh theo một cách đặc biệt nào đó.

    voh.com.vn-sinh-vat-khong-nao-bot-bien

    Ảnh minh hoạ - Bọt biển

    Ngao (nghêu)

    Ngao thuộc ngành động vật thân mềm hai mảnh vỏ được tìm thấy trên toàn thế giới. Hai mảnh vỏ này dính với nhau, đối xứng hai bên và có thể đóng mở một cách dễ dàng. Tuổi thọ của ngao dao động từ 1 đến 500 năm. Cấu tạo của ngao có tim, thận, dạ dày, miệng. Chúng không có não nhưng vẫn có thể hoạt động và di chuyển do hệ thống thần kinh đặc biệt.

    voh.com.vn-sinh-vat-khong-nao-ngao

    Ảnh minh hoạ - Ngao

    Hàu

    Tương tự như ngao, hàu cũng thuộc ngành thân mềm hai mảnh vỏ cấu tạo không não, nhưng kích thước của chúng lớn hơn. Hàu có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái vì chúng lọc các chất gây ô nhiễm từ nước. Một con hàu có thể lọc 50 gallon nước (tương đương 189 lít nước) mỗi ngày.

    voh.com.vn-sinh-vat-khong-nao-hau

    Ảnh minh hoạ - Hàu

    Hoa huệ biển

    Dù mang tên của một loài hoa nhưng huệ biển là một động vật thuộc ngành Da gai tương tự như sao biển và nhím biển. Chúng sống ở đáy đại dương với các xúc tu mọc đầy lông. Huệ biển thông thường có kích thước khoảng 75cm, hoá thạch của tổ tiên chúng từng được tìm thấy với chiều dài lên đến 25m.

    voh.com.vn-sinh-vat-khong-nao-hue-bien

    Ảnh minh hoạ - Hoa huệ biển

    Hải quỳ

    Hải quỳ có quan hệ họ hàng gần với san hô và sứa. Loài động vật này nhìn vẻ ngoài giống như một cái cây đầy màu sắc. Tuy chúng không có não, nhưng thông qua các cảm biến chúng vẫn có thể cảm nhận sự thay đổi của môi trường nước xung quanh.

    voh.com.vn-sinh-vat-khong-nao-hai-quy

    Ảnh minh hoạ - Hải quỳ

    Có loài vật sống trên cạn nào mà cấu tạo của chúng không có não?

    Có một điểm chung rất dễ dàng nhận ra là tất cả những sinh vật không não nói trên đều sống ở môi trường nước. Một câu hỏi được đặt ra là có tồn tại loài sinh vật sống trên cạn nào cấu tạo không não tương tự không ?
    Câu trả lời là không.

    Trong lòng biển, các loài động vật có thể lấy nguồn thức ăn từ bất cứ sinh vật nào trôi dạt ngang qua mà không cần đến sự vận động của não bộ. Tuy nhiên trên đất liền, các loài động vật cần bộ não để săn mồi và phát triển kỹ năng sinh tồn.

    voh.com.vn-sinh-vat-khong-nao-chim-san-moi

    Ảnh minh hoạ - Chim săn mồi

    Tại sao cấu tạo những sinh vật kể trên lại không có não?

    Những loài sinh vật này không có não chỉ đơn giản vì chúng không có nhu cầu dùng đến. Cấu tạo bộ não tiêu hao rất nhiều năng lượng của cơ thể. Ở người, 20% ​​năng lượng cơ thể dùng để cung cấp cho bộ não hoạt động. Mức tiêu thụ năng lượng này lớn và tương tự như một số loài động vật trên cạn khác. Các nhà khoa học cho biết nhiều sinh vật sống tốt hơn trong điều kiện không não, vì thế dù đã có bộ não từ rất lâu nhưng qua quá trình tiến hoá, chúng đã tự loại bỏ đi để tiết kiệm năng lượng.

    voh.com.vn-sinh-vat-khong-nao-nao-bo-con-nguoi

    Ảnh minh hoạ - Bộ não con người

    Nguồn : Internet

    Chuyện gì sẽ xảy ra nếu cá mập không còn tồn tại? Cá mập là động vật săn mồi khổng lồ, tiêu biểu cho sự tiến hóa thành công đầy ấn tượng. Chúng sinh sống trong đại dương hơn 400 triệu năm, và cũng đa dạng hóa theo thời gian.
    Nuôi cấy thành công san hô Đại Tây Dương trong phòng thí nghiệm Các nhà khoa học Mỹ đã nuôi cấy được loài san hô Pillar Đại Tây Dương, một loại san hô đang có nguy cơ bị tuyệt chủng cao.

    Tú Trâm (Theo Animal How)