Cụm cảng Cái Mép - Thị Vải hiện có 25 cảng đang hoạt động. Nhiều bến container tại đây được đầu tư với chiều dài cầu tàu khoảng 600m, phù hợp để tiếp nhận cùng lúc 2 tàu dài khoảng 280m.
Trong khi đó, đội tàu container quốc tế đang chuyển nhanh sang các tàu dài từ 350m trở lên nhằm giảm chi phí vận tải, rút ngắn hải trình và hạn chế trung chuyển qua cảng thứ ba. Với cấu trúc bến riêng lẻ, mỗi cảng chỉ có thể tiếp nhận một tàu lớn tại một thời điểm, khiến công suất cầu bến và thiết bị chưa được khai thác hết.
Thỏa thuận giữa CMIT và TCTT cho thấy một hướng xử lý thực tế. Mỗi bên dành 230m cầu cảng liền kề để tạo đoạn bến dùng chung dài 460m. Kết hợp với phần cầu tàu còn lại, hai bên hình thành dải bến liên thông dài 1.200m.
Nhờ đó, hai cảng có thể linh hoạt bố trí làm hàng và tiếp nhận đồng thời 3 tàu mẹ cỡ lớn. Tàu ZIM SHENZHEN, dài hơn 335m, đã được hai đơn vị phối hợp bốc dỡ khoảng 3.200 TEU trong gần một ngày và rời bến theo đúng kế hoạch.
Mô hình chia sẻ hạ tầng và liên kết nguồn lực cho thấy khả năng nâng cao hiệu quả khai thác tại cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, đồng thời đáp ứng xu hướng sử dụng tàu container ngày càng lớn của vận tải biển quốc tế.
Tuy nhiên, để mô hình này có thể phát huy lâu dài, việc liên kết giữa các doanh nghiệp cần đi cùng một khung thể chế phù hợp.
Trước hết, cơ quan quản lý cần sớm triển khai cơ chế thí điểm cho mô hình liên kết các cầu bến liền kề, đồng thời có quy trình quản lý phù hợp với hoạt động khai thác chung.
Bên cạnh đó, ngành hải quan và cơ quan điều tiết hàng hải cần nghiên cứu quy trình thủ tục phù hợp, bảo đảm việc quản lý hàng hóa và tàu thuyền qua các phân bến được thực hiện liền mạch, hạn chế phát sinh vướng mắc.
Khung pháp lý cũng cần quy định rõ trách nhiệm dân sự, bảo hiểm và xử lý sự cố giữa các pháp nhân cùng tham gia khai thác, qua đó tạo cơ sở để mô hình liên kết cầu bến được vận hành ổn định.

