Tin tứcViệt Nam đang thực thi đồng thời cả hai hiệp định thương mại UKVFTA và CPTPP với Vương quốc Anh, giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn về ưu đãi thuế quan, quy tắc xuất xứ và chiến lược đầu tư với thị trường có giá trị cao này. Tuy nhiên, khả năng chuyển lợi thế thành đơn hàng, hợp đồng và sự hiện diện lâu dài tại Anh phụ thuộc vào năng lực chủ động của từng doanh nghiệp.
Vương quốc Anh là thị trường có sức mua cao, hệ thống phân phối phát triển nhưng yêu cầu khắt khe về chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường, xã hội. Trong 6 tháng đầu năm 2026, thương mại Việt - Anh đạt khoảng 5 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu là hơn 4,5 tỷ USD, tăng 16 %; nhập khẩu là khoảng 500 triệu USD, tăng 10% so với cùng kỳ. Như vậy, Việt Nam xuất siêu gần 4 tỷ USD, với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực gồm điện tử, điện thoại, máy móc, giày dép, dệt may, nông sản và thủy sản. Nhận định về thị trường có giá trị cao này, ông Nguyễn Lý Trường An, Phó Giám đốc Công ty TNHH Vận chuyển Thương mại Biển Xanh phân tích, “Nhìn từ số liệu mình sẽ thấy, quy mô xuất khẩu sang Anh tăng nhanh nhưng thị phần hàng Việt Nam tại thị trường này vẫn là nhỏ. Tổng sản phẩm hàng Việt Nam chỉ chiếm khoảng 0.5 % sản lượng tại thị trường Anh. Do đó, dư địa của hàng Việt Nam xuất khẩu qua Anh vẫn còn rất lớn”.
Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Vương quốc Anh (UKVFTA) kế thừa nền tảng từ Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu, hướng tới xóa bỏ 99% dòng thuế nhập khẩu của hai bên sau 6–7 năm, mang lại lợi thế cắt giảm thuế quan trực tiếp và nhanh chóng cho nhiều mặt hàng chủ lực của Việt Nam như điện tử, dệt may, giày dép, nông thủy sản...; Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) cũng là một FTA thế hệ mới mà cả Việt Nam và Vương quốc Anh đều là thành viên, tạo ra một khung ưu đãi thuế quan song song.
ThS.Trịnh Huỳnh Quang Cảnh, giảng viên Đại học Kinh tế TPHCM (UEH) bày tỏ quan điểm, “Hai hiệp định thương mại tự do này là hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Hiệp định thế hệ cũ chỉ là trao đổi giảm thuế, còn thế hệ mới này sẽ gắn rất nhiều phạm vi như quy chuẩn hàng hóa, quy tắc xuất xứ, hải quan, kiểm dịch, rào cản kỹ thuật, dịch vụ, đầu tư, phát triển bền vững… Do đó, các hiệp hội ngành hàng phải kết nối với nhau để cùng hiểu và học cùng nhau. Vì ở đây sẽ có những người đã từng xuất khẩu hàng hóa đi Châu Âu, có nhiều kiến thức, kinh nghiệm rất quan trọng giúp tiếp cận thị trường một cách mượt mà và tốt đẹp hơn. Cạnh tranh với nhau thì tốt nhưng mà kết hợp với nhau để cùng tiến lên vẫn là một câu chuyện rất hay và cũng là cách để các doanh nghiệp đi được đường dài ở những thị trường lớn”.
Chia sẻ kinh nghiệm, bà Trịnh Thị Tuyết Anh, Giám đốc cấp cao Dịch vụ Tư vấn Cơ cấu Doanh nghiệp Quốc tế, Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam) cho rằng, đây là thời điểm thuận lợi để doanh nghiệp đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu. “Luật Đầu tư 2025 cùng với Nghị định 103 đã tạo một hệ thống pháp lý thuận lợi giúp doanh nghiệp tự chủ hơn trong tìm kiếm cơ hội pháp lý cũng như hoàn chỉnh pháp nhân của mình, khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam mạnh dạn vươn ra xuất khẩu, đặc biệt là đối với thị trường Anh. Bởi đây là của thị trường đang được hưởng lợi kép từ hai ưu đãi thương mại của hiệp định UKVFTA và CPTPP. Doanh nghiệp muốn tận dụng những lợi thế này có thể cân nhắc thành lập công ty pháp nhân, có văn phòng đại diện tại Anh hay có thể thực hiện giao dịch thông qua hình thức là mua bán và sáp nhập”.
Việt Nam hiện là đối tác cung cấp hàng hóa lớn thứ 17 của Anh, chiếm 1,2% tổng nhập khẩu hàng hóa và đứng thứ 65 về cung cấp dịch vụ. Trong bối cảnh Việt Nam giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng CPTPP năm 2026 và có các đối thủ lớn tăng cường hợp tác thương mại với Anh, doanh nghiệp Việt cần linh hoạt lựa chọn hiệp định theo nguồn nguyên liệu và bảo đảm quy tắc xuất xứ trước khi tính đến giá cả. GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo, Phó Giám đốc Đại học Kinh tế TPHCM (UEH) khuyến nghị, “Việc đồng thời có được hai hiệp định UKVFTA và CPTPP đã mang đến nhiều ưu đãi nhưng cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải hiểu rõ các quy tắc ứng xử, cam kết và điều kiện áp dụng để lựa chọn phương án phù hợp với từng sản phẩm, từng hoạt động kinh doanh. Doanh nghiệp cần chuyển từ lợi thế chi phí, san lợi thế về chất lượng, năng lực quản trị và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Trong dài hạn, năng lực cạnh tranh bền vững không thể chỉ dựa vào giá bán thấp mà phải được xây dựng trên chất lượng sản phẩm, tính minh bạch, khả năng đổi mới và mức độ tin cậy đối với khách hàng và đối tác. Doanh nghiệp cũng cần chủ động xây dựng chiến lược tiếp cận thị trường. Điều này đòi hỏi sự hiểu biết về hành vi tiêu dùng, hệ thống phân phối, yêu cầu của nhà nhập khẩu cũng như khả năng thiết lập và duy trì quan hệ với các đối tác tại thị trường Anh”.
Khẳng định quan điểm TPHCM luôn đồng hành và hỗ trợ doanh nghiệp, bà Hồ Thị Quyên, Phó giám đốc ITPC cho biết, “ITPC không chỉ dừng ở câu chuyện hỗ trợ đào tạo kiến thức cho doanh nghiệp trên địa bàn TPHCM mà chúng tôi còn xây dựng hệ sinh thái xúc tiến thương mại, xúc tiến đầu tư vào các thị trường quốc tế. Nếu doanh nghiệp cảm thấy thị trường Anh đang phù hợp với tiềm năng và định hướng xuất khẩu của mình thì có thể trao đổi sâu hơn với ITPC, chúng tôi sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy hoạt động xuất khẩu tốt hơn”.
Theo các chuyên gia, để duy trì thị phần giai đoạn 2027–2028, doanh nghiệp cần chuyển từ chuẩn bị hồ sơ khi có đơn hàng sang chủ động chuẩn hóa từ sớm, kiểm nghiệm sản phẩm, đo phát thải, sử dụng bao bì tái chế và đầu tư dịch vụ logistics bên thứ ba… để không chỉ phát huy lợi thế tại thị trường Anh mà là trong chuỗi giá trị toàn cầu.
