Xu thế hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho các doanh nghiệp. Đa phần các doanh nghiệp Việt đã nhận thức rõ, việc đầu tư cho đổi mới công nghệ, sử dụng tài nguyên và năng lượng hiệu quả vừa tạo ưu thế cạnh tranh vừa góp phần bảo vệ môi trường, đảm bảo sự phát triển bền vững.
Thời gian qua, các doanh nghiệp TPHCM đã có sự chủ động xây dựng kế hoạch chuyển đổi, chuẩn bị cho sự phát triển dài lâu theo hướng có trách nhiệm với môi trường. Bà Ngô Thị Mỹ Duyên, đại diện công ty nhựa Âu Lạc bày chia sẻ, “Doanh nghiệp đã có nhiều cố gắng làm các hồ sơ trình với cơ quan chức năng, hỗ trợ phần nào giá thành các sản phẩm thân thiện môi trường tốt hơn, giúp doanh nghiệp đưa sản phẩm xanh đến với đông đảo người tiêu dùng. Thực tế, 100% các siêu thị lớn đã chuyển đổi sang sử dụng túi tự phân hủy rồi và đa phần người dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường rồi. Nhưng để chương trình này được lâu bền, phổ biến rộng rãi hơn thì tôi nghĩ nên đi từ cấp trường vào, giáo dục các em từ nhỏ, lớn lên ý thức đó sẽ ăn sâu. Đồng thời, các ngành chức năng, hội phụ nữ, thanh niên nên thường xuyên phối hợp với các Phường… để mỗi người lan tỏa một chút, phong trào bảo vệ môi trường được đưa đi rộng khắp hơn”.
Đồng hành với quan điểm trên, bà Nguyễn Thanh Thùy Vân, Giám đốc Công ty cổ phần Hisol phân tích thêm bài toán cân đối lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường. “Một lộ trình phát triển bền vững là phải có chiến lược, có mục tiêu, phải thiết kế theo từng giai đoạn và có chu kỳ. Nếu cần phải bù đắp trong quá trình sản xuất, hiện nay doanh nghiệp có thể tham khảo thị trường tín chỉ carbon. Vì dù có đầu tư công nghệ, đầu tư R&D, thay đổi mẫu mã bao bì, doanh nghiệp vẫn phải giữ nguyên giá bán. Vừa tìm kiếm về lợi ích kinh tế nhưng vẫn phải làm câu chuyện bền vững, doanh nghiệp có thể tiếp cận một phân khúc thị trường khác, cân đối lại chi phí và doanh thu để bù đắp lại phần đã phát thải”.
Bà Trần Hương Giang Giám đốc chuyên môn Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tâm Việt phân cho rằng, có nhiều phương án để doanh nghiệp vừa đảm bảo lợi ích nhưng cũng đồng hành với môi trường xanh. Đó là, thị trường tín chỉ Carbon. Doanh nghiệp có thể tự nguyện mua tín chỉ Carbon từ những dự án như, trồng rừng hay dự án năng lượng… đang là một khẩu vị rất tốt cho bù đắp tín chỉ Carbon. Còn một khẩu vị tốt hơn nữa là cải thiện cái cách sống. Tôi nghĩ đây là cơ hội khi mà cả thế giới đều nhìn về vấn đề này và chúng ta không bị bắt buộc phải đánh đổi. Tuy nhiên, để tạo ra một xu hướng mới chúng ta phải bắt tay vào làm, như là chúng ta phải thay đổi mô hình sản xuất kinh doanh, phải học cách tuân thủ các tiêu chuẩn…tất nhiên có cái khó khăn là chúng ta còn yếu kém, công nghệ chưa mạnh nhưng mà đó là cái mà chúng ta có thể làm.
Đồng hành cùng doanh nghiệp, TPHCM đã và đang có rất nhiều chương trình, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế sang chiều rộng và chiều sâu, hướng tới tăng trưởng xanh và doanh nghiệp được xác định là trung tâm của quá trình chuyển đổi này. Bà Liêu Ngọc Minh Tuyến, đại diện công ty Minh Phát chia sẻ, “Trong thời gian qua, chúng tôi được nhiều sự hỗ trợ, cho đi trưng bày giới thiệu, tuyên truyền sản phẩm xanh… nhưng cũng còn hạn chế, doanh nghiệp muốn được tạo điều kiện nhiều hơn nữa, có các chính sách khuyến khích, thêm ưu đãi cho doanh nghiệp tiên phong để tạo hiệu ứng cho nhiều doanh nghiệp theo sau mạnh dạn chuyển đổi xanh”.
Tiến sĩ Lưu Đức Điền, Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản II cho rằng, để thực hiện mục tiêu phát triển xanh, không nhất thiết doanh nghiệp phải đầu tư trang thiết bị hiện đại để giảm thiểu khí thải, tạo ra sản phẩm tiêu biểu thân thiện với môi trường. Chỉ bằng những hành động đơn giản như chấp hành tốt quy định bảo vệ môi trường, cải tiến quy trình sản xuất để giảm nguyên nhiên liệu, điện; quan trọng nhất là ưu tiên tiêu dùng những sản phẩm, nguyên vật liệu thân thiện với môi trường là đã giúp thực hiện được mục tiêu này. Hơn thế, Luật Luật Môi trường 2020 đã đưa ra 2 công cụ hướng đến nhà sản xuất, nhập khẩu, bao gồm trách nhiệm đóng góp tài chính và trách nhiệm thu gom, tái chế sản phẩm sau quá trình sử dụng. Đây cũng là 2 công cụ chính sách nền tảng trong quản lý chất thải rắn, được kỳ vọng sẽ tác động mạnh mẽ cho việc thiết lập nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam”.
Việc chuyển đổi sang mô hình phát triển bền vững không chỉ là nghĩa vụ đạo đức mà còn là điều kiện sống còn để doanh nghiệp tồn tại và phát triển lâu dài.



