Xuất khẩu nông sản Việt Nam đối mặt thách thức

Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam 6 tháng cuối năm 2025 có thể sụt giảm gần 5% so với cùng kỳ năm trước, tương đương 1,6 tỷ USD nếu bị ảnh hưởng bởi mức thuế đối ứng.

Đây là cảnh báo từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động và căng thẳng thương mại gia tăng.

Trước thách thức này, ngành nông nghiệp đang gấp rút triển khai các giải pháp cấp bách nhằm giữ vững thị trường xuất khẩu truyền thống, đồng thời mở rộng thêm các thị trường mới và đa dạng hóa sản phẩm để tăng trưởng bền vững.

Mặc dù dự báo nửa cuối năm đối mặt nhiều khó khăn, 6 tháng đầu năm 2025 ghi nhận kết quả xuất khẩu tích cực. Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 33,84 tỷ USD, tăng 15,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Thặng dư thương mại đạt 9,83 tỷ USD, tăng 16,5%, cho thấy vị thế cạnh tranh ngày càng được củng cố trên thị trường quốc tế.

r-1-17313711911831028558101 (1)
Chế biến cá basa xuất khẩu - Ảnh: VN+

Trong cơ cấu xuất khẩu, nông sản đạt kim ngạch 18,3 tỷ USD, tăng 16,8%; thủy sản đạt 5 tỷ USD, tăng 14,5%; lâm sản đạt 8,7 tỷ USD, tăng 8,8%; chăn nuôi đạt 264 triệu USD, tăng 10,1%.

9/11 nhóm mặt hàng chính tiếp tục duy trì đà tăng trưởng như cà phê, cao su, hạt tiêu, hạt điều, gỗ và sản phẩm gỗ, cá tra, tôm...Hai mặt hàng chủ lực là gạo và rau quả ghi nhận giảm mạnh, lần lượt -9,8% và -17,1% so với cùng kỳ. Đây là hồi chuông cảnh báo cần có biện pháp điều chỉnh kịp thời về sản xuất, chất lượng và thị trường.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, cấu trúc thị trường xuất khẩu đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Kim ngạch xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt 7,14 tỷ USD (chiếm 21,1%) vượt Trung Quốc hiện chỉ còn 5,94 tỷ USD (17,6%). Nhật Bản xếp thứ ba với 2,44 tỷ USD (7,2%).

Xu hướng này đòi hỏi ngành nông nghiệp phải linh hoạt điều chỉnh chiến lược xúc tiến thương mại, tăng cường tiếp cận thị trường tiềm năng. Đặc biệt, với các mặt hàng chủ lực như cà phê, lúa gạo, trái cây, thủy sản, Bộ đang xúc tiến mở rộng vào các thị trường như Brazil, Trung Đông, Nam Mỹ.

Bộ trưởng Đỗ Đức Duy đã ban hành kế hoạch xuất khẩu 6 tháng cuối năm với các chỉ tiêu cụ thể quý III/2025 xuất khẩu đạt 14-15 tỷ USD; quý IV/2025 tranh thủ nhu cầu dịp lễ, Tết, phấn đấu đạt từ 16 tỷ USD trở lên.

Toàn ngành quyết tâm giữ vững mục tiêu xuất khẩu 70 tỷ USD trong năm 2025, đóng góp quan trọng vào cán cân thương mại quốc gia và ổn định thu nhập cho nông dân.

Để thực hiện ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục khai thác hiệu quả 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký, tập trung hỗ trợ các nhóm hàng có dư địa tăng trưởng cao như: cà phê, hạt điều, trái cây đặc sản, tôm, cá tra. Đồng thời, đẩy mạnh tiêu chuẩn hóa sản xuất, truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ để đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường EU, Mỹ, Nhật, Trung Quốc...

Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, hướng tới giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Nguyên tắc "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng" được xác định là kim chỉ nam cho phát triển, cùng với mục tiêu đảm bảo công bằng xã hội và hiệu quả kinh tế.

Công tác hoàn thiện thể chế cũng đang được đẩy mạnh. Chính phủ đã ban hành các nghị định mới về phân cấp quản lý và cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho địa phương chủ động triển khai các dự án nông nghiệp lớn. Bộ cũng đang rà soát, sửa đổi các luật chuyên ngành để tạo hành lang pháp lý thông thoáng và hiệu quả hơn cho hoạt động sản xuất kinh doanh nông nghiệp.

Bình luận