Tin tứcBáo Sức khỏe và Đời sống (Bộ Y tế) vừa thực hiện tọa đàm trực tuyến “Sàng lọc ung thư phổi - Từ câu chuyện người bệnh đến nhu cầu chính sách quốc gia”.
Các khách mời tham gia tọa đàm với chủ đề “Sàng lọc ung thư phổi - Từ câu chuyện người bệnh đến nhu cầu chính sách quốc gia” - Ảnh: ND
Sự kiện có sự tham gia của Tiến sĩ Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Hùng Kiên, Phó Giám đốc Bệnh viện K. Hoạt động này nhằm hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4) và chuyển đổi tư duy sang chủ động phòng bệnh.
Tại Việt Nam, ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu với khoảng 25.000 ca mắc mới mỗi năm.
Theo các chuyên gia, hơn 70% bệnh nhân được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, gây áp lực lớn về chi phí và hạn chế hiệu quả chữa trị.
Tình trạng phát hiện muộn hiện được xem là "điểm nghẽn" lớn nhất trong công tác kiểm soát căn bệnh này.
Nguyên nhân gia tăng bệnh lý này bao gồm tỷ lệ hút thuốc lá cao, tình trạng ô nhiễm không khí và môi trường làm việc độc hại.
Tuy nhiên, ung thư phổi có thể phát hiện sớm thông qua tầm soát định kỳ, nhất là ở những nhóm có nguy cơ cao.
Các chuyên gia nhấn mạnh việc sàng lọc thường xuyên đóng vai trò then chốt để nâng cao khả năng điều trị thành công.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Hùng Kiên cho hay, đa số người bệnh đến Bệnh viện K khi đã xuất hiện triệu chứng rõ rệt như ho kéo dài, đau ngực hoặc sụt cân.
Những dấu hiệu này thường cho thấy bệnh đã ở giai đoạn tiến triển, làm giảm đáng kể cơ hội điều trị triệt căn.
Việc phát hiện muộn không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho bệnh nhân.
Nếu được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, tỷ lệ sống của bệnh nhân có thể đạt từ 80% đến trên 90% nhờ can thiệp phẫu thuật.
Phương pháp này giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian điều trị và cho phép người bệnh nhanh chóng ổn định cuộc sống.
Ở giai đoạn muộn, y bác sĩ chủ yếu phải dùng hóa trị hoặc xạ trị để kiểm soát triệu chứng và kéo dài thời gian sống.
Tiến sĩ Lê Thái Hà phân tích rằng thói quen chưa tầm soát định kỳ và thiếu hệ thống sàng lọc diện rộng là nguyên nhân chính dẫn đến phát hiện muộn.
Để khắc phục, cần đẩy mạnh truyền thông và sớm triển khai các chương trình sàng lọc quy mô quốc gia.
Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán hình ảnh cũng là giải pháp quan trọng để phát hiện bệnh sớm.
Hiện nay, kỹ thuật chụp CT liều thấp được khuyến cáo sử dụng để phát hiện ung thư phổi ngay cả khi chưa có triệu chứng lâm sàng.
Các nhóm ưu tiên tầm soát bao gồm người trên 50 tuổi, người hút thuốc lâu năm hoặc mắc bệnh phổi mạn tính. Việc xây dựng cơ chế hỗ trợ phù hợp sẽ giúp người dân dễ dàng tiếp cận hơn với các chương trình sàng lọc chính quy.
Nỗ lực này nhằm thực hiện Nghị quyết 72 ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Thúc đẩy phát hiện sớm không chỉ nâng cao hiệu quả chữa trị mà còn góp phần giảm gánh nặng bệnh tật cho xã hội. Mục tiêu hướng tới là bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách bền vững thông qua các giải pháp y tế dự phòng.
