Hậu kiểm về an toàn thực phẩm là trách nhiệm quản lý nhà nước nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm.
Lực lượng quản lý thị trường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh sữa - Ảnh: ND
Công tác này đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế ngộ độc cũng như các bệnh truyền qua thực phẩm.
Trong năm 2025, hoạt động hậu kiểm từ Trung ương đến địa phương đã giúp xử lý nhiều vụ việc đúng pháp luật, đảm bảo tính công khai và kịp thời theo báo cáo của Ban Chỉ đạo liên ngành.
Cụ thể, Bộ Y tế đã tiến hành kiểm tra 334.764 cơ sở và phát hiện 20.791 đơn vị vi phạm quy định an toàn thực phẩm.
Trong số 6.057 cơ sở bị xử lý, có 4.995 đơn vị bị phạt tiền với tổng số tiền 33,83 tỷ đồng và 40 cơ sở phải đình chỉ hoạt động.
Ngoài ra, 315 cơ sở bị buộc tiêu hủy 635 loại thực phẩm do chứa chất cấm, hết hạn hoặc không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Trong 11 tháng đầu năm 2025, Bộ Công thương đã kiểm tra khoảng 6.750 vụ, xử lý 5.330 vụ vi phạm với số tiền phạt xấp xỉ 36 tỷ đồng.
Giá trị hàng hóa bị tịch thu trong giai đoạn này đạt gần 59 tỷ đồng. Các cơ quan chức năng cũng yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử gỡ bỏ 10.425 gian hàng cùng 1.868 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sữa giả hoặc kém chất lượng gây hại cho người dùng.
Đáng chú ý, Bộ Công an đã phát hiện 7.411 vụ việc với 7.616 đối tượng vi phạm, thực hiện xử phạt hành chính 6.763 vụ với tổng tiền phạt gần 44 tỷ đồng.
Cơ quan điều tra đã khởi tố 141 vụ và 412 bị can liên quan đến an toàn thực phẩm. Trong đó, có 93 vụ với 335 bị can bị khởi tố về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm và 48 vụ vi phạm các quy định an toàn.
Theo các chuyên gia, quản lý an toàn thực phẩm hiện gặp nhiều khó khăn do hàng hóa đa dạng, nhiều loại không rõ nguồn gốc và tình trạng hàng giả ngày càng tăng.
Nhân lực quản lý còn mỏng, đặc biệt khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025 với đội ngũ chủ yếu là công chức kiêm nhiệm.
Việc thiếu tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cũng gây trở ngại cho cả doanh nghiệp và nhà nước.
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết, năm 2026, Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương sẽ tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Mục tiêu là thông qua hậu kiểm để kịp thời ngăn chặn vi phạm, hạn chế ngộ độc và đánh giá việc chấp hành pháp luật của các cơ sở.
Công tác này sẽ bao quát từ khâu sản xuất, kinh doanh đến quảng cáo các mặt hàng như rượu, bia, thịt, thủy sản và phụ gia.
Hoạt động hậu kiểm cần tập trung vào các sản phẩm tự công bố, đăng ký bản công bố sản phẩm hoặc được miễn kiểm tra nhập khẩu.
Các cơ sở dịch vụ ăn uống, đơn vị đạt chuẩn Thực hành sản xuất tốt (GMP) thực phẩm bảo vệ sức khỏe cũng nằm trong diện giám sát.
Nội dung kiểm tra bao gồm từ hồ sơ công bố đến việc quảng cáo trên báo chí, truyền hình, internet và lấy mẫu kiểm nghiệm chất lượng định kỳ.
Ban Chỉ đạo giao Cục An toàn thực phẩm phối hợp với các Viện chuyên ngành triển khai hậu kiểm nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe và thực phẩm bổ sung vi chất.
Đồng thời, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố được yêu cầu chỉ đạo cơ quan chức năng địa phương hậu kiểm về tự công bố sản phẩm và đăng ký bản công bố.
Nhiệm vụ này bao gồm giám sát chặt chẽ hoạt động sản xuất, kinh doanh và quảng cáo tại địa phương.




