TPHCM thử nghiệm mô hình “bán trú” chăm sóc người cao tuổi

TPHCM sẽ thí điểm tổ chức 3 cơ sở chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trong ngày tại 3 khu vực. Thông tin được nêu tại Hội thảo “Sức khỏe cộng đồng lần thứ 5 - Chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng - Vai trò của Lực lượng Thanh niên xung phong Thành phố trong thích ứng với già hóa dân số”, do Lực lượng Thanh niên xung phong Thành phố phối hợp với Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp vừa tổ chức.

Tốc độ già hóa dân số của Thành phố diễn ra nhanh. Đến năm 2025, sau sắp xếp đơn vị hành chính, số người cao tuổi của Thành phố ước khoảng 1,57 triệu người, chiếm khoảng 11% dân số. Với quy mô và tốc độ gia tăng như vậy, nhu cầu chăm sóc người cao tuổi không còn là vấn đề của một nhóm nhỏ mà đã trở thành một yêu cầu mang tính hệ thống đối với Thành phố.

Vì vậy, TPHCM đang chủ trương nghiên cứu, phát triển mô hình cung cấp dịch vụ bảo trợ xã hội gắn với chăm sóc sức khỏe người cao tuổi theo hướng phân tầng, phù hợp với nhu cầu chăm sóc và mức độ can thiệp. Thực hiện thí điểm mô hình dưỡng lão tầng hai và tầng ba tại 3 khu vực của thành phố, bảo đảm phù hợp với đặc điểm dân cư và gắn với hệ thống y tế, bảo trợ xã hội của thành phố.

Ông Nguyễn Văn Bình, Phó Chỉ huy trưởng Lực lượng TNXP Thành phố cho biết thêm, ngay sau khi Thành phố đặt ra yêu cầu nghiên cứu mô hình, Lực lượng TNXP Thành phố đã chủ động nghiên cứu căn cứ pháp lý, khảo sát nhu cầu và các mô hình chăm sóc người cao tuổi, rà soát quỹ nhà, đất, cơ sở vật chất, trang thiết bị và thành lập tổ công tác chuyên trách.

Qua khảo sát, trao đổi và tiếp thu ý kiến, phương án hiện nay được phát triển theo hướng thí điểm 3 cơ sở tại 3 khu vực của Thành phố, thay vì phương án ban đầu tập trung tại một điểm chăm sóc ban ngày. Theo dự thảo phương án, trong thời gian thí điểm 6 tháng, 3 cơ sở đều tổ chức hoạt động sinh hoạt cộng đồng, quy mô dự kiến khoảng 50-100 người cao tuổi/ngày tại mỗi cơ sở. Riêng Cơ sở 1 và Cơ sở 2 đồng thời tổ chức chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trong ngày, quy mô dự kiến khoảng 20 người cao tuổi/ngày tại mỗi cơ sở khi hoạt động ổn định.

Cơ sở 3 trước mắt thí điểm sinh hoạt cộng đồng; sau thời gian thí điểm, trên cơ sở kết quả đánh giá và khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện cần thiết sẽ xem xét triển khai chăm sóc sức khỏe người cao tuổi lưu trú dài hạn với quy mô dự kiến 300 người cao tuổi.

Đối với Cơ sở 1 và Cơ sở 2, nội dung chăm sóc trong ngày được thiết kế theo hướng hỗ trợ người cao tuổi duy trì cuộc sống tại gia đình và cộng đồng. Cuối ngày, người cao tuổi trở về gia đình. Mô hình vì vậy không tách người cao tuổi khỏi môi trường sống quen thuộc mà bổ sung một khoảng thời gian chăm sóc, hỗ trợ có tổ chức, đồng thời chia sẻ một phần áp lực chăm sóc với gia đình. Đối với Cơ sở 3, việc chăm sóc lưu trú dài hạn không triển khai ngay trong giai đoạn thí điểm.

“Đây là nguyên tắc xuyên suốt: không mở rộng khi chưa đủ điều kiện, nói cách khác là thí điểm để kiểm chứng, đánh giá để hoàn thiện, đủ điều kiện mới mở rộng. Hiệu quả cần được đánh giá về an toàn, khả năng tiếp cận, sự hài lòng, chất lượng chăm sóc, nhân lực, phối hợp, cơ sở vật chất và chi phí vận hành. Qua đó trả lời câu hỏi: người cao tuổi cần dịch vụ nào, gia đình cần hỗ trợ ở đâu, cơ sở cần nhân lực và chi phí như thế nào, công tác xã hội, y tế cần phối hợp ra sao, mô hình nào phù hợp với thành phố”, ông Nguyễn Văn Bình, Phó Chỉ huy trưởng Lực lượng TNXP Thành phố thông tin thêm.

Trên cơ sở đó, Lực lượng TNXP kiến nghị thành phố xem xét chủ trương triển khai thí điểm, hỗ trợ hoàn thiện pháp lý, nhà đất, cơ sở vật chất, nhân lực, tài chính và quy mô. Đề nghị các cơ quan chuyên môn phối hợp hướng dẫn về tiêu chuẩn chăm sóc, đào tạo nhân lực, tài chính, tài sản công, đầu tư mua sắm và cung ứng dịch vụ. Ngay trong quá trình thí điểm, cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá để việc mở rộng mô hình sau này dựa trên dữ liệu và kết quả thực tế.

Ông Triệu Đỗ Hồng Phước, Chỉ huy trưởng Lực lượng TNXP Thành phố nhấn mạnh, Lực lượng TNXP xác định mục tiêu không chỉ là thực hiện nhiệm vụ chăm sóc người cao tuổi mà còn góp phần hình thành phương thức cung cấp dịch vụ xã hội chuyên nghiệp, an toàn, nhân văn, đúng pháp luật và phù hợp với yêu cầu phát triển của Thành phố.

“Chúng tôi kỳ vọng Lực lượng Thanh niên xung phong thành phố sẽ trở thành “cánh tay nối dài” hiệu quả của ngành y tế và chính quyền địa phương trong việc chăm sóc người cao tuổi theo đúng chức năng, nhiệm vụ chính trị được giao. Tuy nhiên, chúng tôi nhận thức rất rõ rằng đây là lĩnh vực có tính chuyên môn cao, liên quan trực tiếp đến sức khỏe, an toàn và quyền lợi của người dân. Vì vậy, Lực lượng Thanh niên xung phong Thành phố không thể tự thực hiện mà sẽ chủ động cùng tham gia phối hợp và hỗ trợ ngành y tế với mong muốn chủ trương của Trung ương, thành phố về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trên địa bàn thành phố được triển khai thực hiện nhanh nhất, hiệu quả nhất”, Chỉ huy trưởng Lực lượng TNXP Thành phố khẳng định.