Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Tìm hiểu phác đồ điều trị sốt xuất huyết hiện nay

    (VOH) - Dựa vào mức độ sốt xuất huyết, bác sĩ sẽ xác định phác đồ điều trị sốt xuất huyết phù hợp. Bệnh có thể điều trị ngoại khoa hoặc nhập viện để theo dõi.

    Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh sốt xuất huyết được chia làm 3 mức độ là sốt xuất huyết Dengue, sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo và sốt xuất huyết Dengue nặng. Trong đó, chỉ có các trường hợp sốt xuất Dengue mới có thể điều trị ngoại trú, những trường hợp có dấu hiệu cảnh báo và nặng đều phải nhập viện để điều trị nội trú.

    Phác đồ điều trị sốt xuất huyết

    1. Điều trị sốt xuất huyết Dengue

    Chẩn đoán:

    • Lâm sàng: Người bệnh sốt cao đột ngột, liên tục từ 2 – 7 ngày, có chấm xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam, nhức đầu, chán ăn, buồn nôn, da xung huyết, phát ban, đau cơ, đau khớp,…
    • Cận lâm sàng: Hematocrit bình thường (không có biểu hiện cô đặc máu) hoặc tăng. Số lượng tiểu cầu bình thường hoặc hơi giảm. Số lượng bạch cầu thường giảm.

    Phác đồ điều trị:

    Phần lớn các trường hợp đều được điều trị ngoại trú và theo dõi tại cơ sở y tế.

    tim-hieu-phac-do-dieu-tri-sot-xuat-huyet-hien-nay-voh-1

    Điều trị sốt xuất huyết Dengue tại nhà (Nguồn: Internet)

    • Điều trị triệu chứng: Nếu sốt cao trên 39 độ C, người bệnh uống thuốc hạ nhiệt, nới lỏng quần áo và lau mát bằng nước ấm. Thuốc hạ nhiệt chỉ được dùng là paracetamol đơn chất, liều dùng tùy thuộc vào tuổi tác và mức độ bệnh. Người bệnh tuyệt đối không dùng aspirin, analgin, ibuprofen để điều trị vì có thể gây xuất huyết, toan máu.
    • Bù dịch sớm bằng đường uống: Khuyến khích người bệnh uống nhiều nước oresol hoặc nước sôi để nguội, nước trái cây (nước dừa, cam, chanh,…) hoặc nước cháo loãng với muối.
    1. Điều trị sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo

    Chẩn đoán:

    • Lâm sàng: Các triệu chứng lâm sàng của sốt xuất huyết Dengue, kèm theo các dấu hiệu cảnh báo như vật vã, lừ đừ, li bì. Đau bụng vùng gan hoặc ấn đau vùng gan, gan to hơn 2cm, nôn nhiều, xuất huyết niêm mạc, tiểu ít.
    • Xét nghiệm máu: Hematocrit tăng cao và tiểu cầu giảm nhanh chóng. Nếu người bệnh có những dấu hiệu cảnh báo trên phải theo dõi sát mạch, huyết áp, số lượng nước tiểu, làm xét nghiệm hematocrit, tiểu cầu và có chỉ định truyền dịch kịp thời.

    Điều trị:

    Người bệnh nhập viện để điều trị. Có thể được chỉ định truyền dịch nếu người bệnh không uống được, nôn nhiều, có dấu hiệu mất nước, lừ đừ, hematocrit tăng cao. Dịch truyền bao gồm: Ringer lactat, NaCl 0,9%.

    Lưu ý: Nếu người bệnh dưới 15 tuổi thì có thể xem xét ngưng truyền dịch khi hết nôn, ăn uống được. Nếu người bệnh là phụ nữ mang thai, người béo phì, người cao tuổi, người đang mắc bệnh đái tháo đường, viêm phổi, hen phế quản, bệnh tim, bệnh gan, bệnh thận,…thì cần nhập viện để theo dõi điều trị.

    1. Điều trị sốt xuất huyết Dengue nặng

    Chẩn đoán:

    Sốt xuất huyết Dengue nặng là khi người bệnh có một trong các biểu hiện thoát huyết tương nặng dẫn đến sốc giảm thể tích, ứ dịch ở khoang màng phổi và ổ bụng nhiều, xuất huyết nặng, suy tạng.

    Điều trị:

    Người bệnh cần phải nhập viện để được cấp cứu kịp thời.

    • Nếu xuất huyết nặng thì cần truyền máu và các chế phẩm máu, truyền tiểu cầu hoặc truyền plasma tươi, tủa lạnh.
    • Nếu suy tạng nặng thì hỗ trợ hô hấp, hỗ trợ tuần hoàn, kiểm soát hạ đường huyết, điều chỉnh điện giải…

    Những lưu ý khi truyền dịch trong điều trị sốt xuất huyết

    tim-hieu-phac-do-dieu-tri-sot-xuat-huyet-hien-nay-voh-2

    Sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo có thể nhập viện, truyền dịch điều trị (Nguồn: Internet)

    • Ngừng truyền dịch tĩnh mạch khi huyết áp và mạch trở về bình thường, tiểu nhiều.
    • Cần chú ý đến sự tái hấp thu huyết tương từ ngoài lòng mạch trở lại lòng mạch. Cần theo dõi triệu chứng phù phổi cấp nếu còn tiếp tục truyền dịch.
    • Khi có hiện tượng bù dịch quá tải gây suy tim hoặc phù phổi cấp cần phải dùng thuốc lợi tiểu.
    • Trường hợp sau khi sốc hồi phục mà huyết áp kẹt nhưng chi ấm mạch chậm, rõ, tiểu nhiều thì không truyền dịch.
    • Đối với bệnh nhân bị sốc, đã được chống sốc từ tuyến trước thì điều trị bình thường. Cần chú ý đến số lượng dịch đã được truyền từ tuyến trước để tính toán lượng dịch sắp đưa vào.
    • Theo dõi sát mạch, huyết áp, nhịp thở, da, niêm mạc, tìm xuất huyết nội để chỉ định truyền máu kịp thời. Thận trọng khi tiến hành thủ thuật tại các vị trí khó cầm máu như tĩnh mạch cổ, tĩnh mạch dưới đòn.

    Lời khuyên: Hiện nay, sốt xuất huyết có chiều hướng phát triển mạnh, cần quan tâm đến việc phát hiện, chẩn đoán và điều trị. Nếu bệnh nhẹ, người bệnh có thể điều trị sốt xuất huyết tại nhà theo chỉ dẫn của bác sĩ, điều này tránh được tình trạng bệnh viện quá tải, đồng thời hạn chế nguy cơ nhiễm chéo các loại bệnh khác.

    Tài liệu tham khảo:

    1. Trang impe-qn.org.vn
    2. Trang suckhoedoisong.vn, cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế
    Sốt xuất huyết nên ăn gì và kiêng gì để mau khỏi?: Khi bị sốt xuất huyết, người bệnh thường sốt cao nên cơ thể mệt mỏi, chán ăn. Vậy sốt xuất huyết nên ăn gì, kiêng gì để nhanh khỏi bệnh? 
    Sốt xuất huyết: những kiến thức cần nắm rõ để phòng tránh: Mỗi năm, vào mùa mưa ẩm ướt là dịch sốt xuất huyết lại bùng phát, thậm chí số ca mắc bệnh còn có xu hướng gia tăng. Hiểu đầy đủ kiến thức về căn bệnh này là cách để phòng bệnh tốt nhất.

    Nguyệt Nữ (Tổng hợp)