Tin tứcTrong 24 giờ qua, loạt diễn biến đáng chú ý của thế giới tập trung vào căng thẳng Mỹ - Iran tại eo biển Hormuz, việc Iran tuyên bố bắn hạ thêm UAV quân sự Mỹ và các sửa đổi cứng rắn hơn mà Tổng thống Donald Trump gửi tới Tehran. Bên cạnh đó còn có các thông tin về đối thoại quân sự Israel - Lebanon, lời kêu gọi đối thoại của Trung Quốc với EU và tác động từ cải cách phúc lợi tại Mỹ.
Ngày 31/5, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố bắn hạ thêm một máy bay trinh sát quân sự của Mỹ trên không phận nước này. Theo IRNA, chiếc UAV bị bắn rơi là MQ-1 Predator, dòng máy bay không người lái được không quân Mỹ sử dụng phổ biến từ năm 1997. Mỗi chiếc MQ-1 Predator có giá khoảng 4,5 triệu USD tại thời điểm sản xuất.
IRGC cho rằng chiếc UAV Mỹ đã xâm phạm không phận phía trên vùng biển Iran trong một hành vi thù địch. Tuy nhiên, bối cảnh và vị trí chính xác nơi máy bay bị bắn hạ chưa được công bố. Quân đội Mỹ hiện cũng chưa đưa ra bình luận.
Iran đồng thời khẳng định tiếp tục thực thi quyền quản lý hoàn toàn đối với eo biển Hormuz và cảnh báo sẽ đáp trả mọi sự can thiệp quân sự từ bên ngoài. Theo IRNA, Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya nhấn mạnh các lực lượng vũ trang Iran đang kiểm soát toàn diện hoạt động hàng hải tại khu vực này. Mọi tàu thương mại, tàu hàng và tàu chở dầu đi qua Hormuz phải di chuyển theo tuyến do Iran chỉ định và được Hải quân thuộc IRGC cấp phép trước.
Tuyên bố của phía Iran cũng nêu rõ mọi hành động từ lực lượng hải quân nước ngoài nhằm can thiệp việc quản lý eo biển Hormuz hoặc cản trở giao thông hàng hải sẽ phải đối mặt với phản ứng từ lực lượng vũ trang Iran. Lập trường cứng rắn này được đưa ra khi các cuộc đàm phán với Mỹ nhằm hạ nhiệt căng thẳng vẫn chưa đạt thỏa thuận cuối cùng.
Về phía Mỹ, các quan chức cho biết Tổng thống Donald Trump đã siết chặt các điều khoản trong khuôn khổ thỏa thuận tiềm năng nhằm chấm dứt xung đột với Iran và chuyển bản sửa đổi tới Tehran. Theo một quan chức Mỹ, các thay đổi này nhằm gia tăng sức ép để Iran chấp nhận khuôn khổ hiện tại và thúc đẩy tiến trình đàm phán. Dù vậy, nội dung điều chỉnh cụ thể chưa được công bố.
New York Times dẫn lời ba quan chức am hiểu vấn đề cho hay ông Trump đã sửa đổi một số nội dung trong dự thảo thỏa thuận rồi gửi lại cho Tehran, mở ra một vòng trao đổi mới có thể kéo dài một tuần. Các mối quan tâm chính của ông Trump tập trung vào điều khoản liên quan đến việc giải phóng tài sản bị đóng băng của Iran và tốc độ phản hồi của Tehran với các đề xuất từ Mỹ thông qua trung gian, trong đó có các quan chức Pakistan.
Theo Axios, dẫn lời một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ và một nguồn tin khác, các yêu cầu cụ thể của Tổng thống Trump chủ yếu hướng vào những điều khoản điều chỉnh chương trình hạt nhân của Iran. Bản ghi nhớ hiện tại có điều khoản Iran cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân nhưng chưa kèm các nhượng bộ cụ thể khác. Ông Trump muốn các quy định phải chi tiết và rõ ràng hơn.
Trong lúc đàm phán ngoại giao chưa tạo được đột phá, đối đầu trên thực địa giữa Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz cùng các khu vực lân cận tiếp tục diễn biến phức tạp. Tối 30/5, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ thông báo lực lượng Mỹ đã tấn công và vô hiệu hóa thêm một tàu hàng tìm cách vượt phong tỏa hải quân do Washington áp đặt với các cảng của Iran. Sự việc xảy ra trước đó một ngày tại vịnh Oman, với phương tiện bị tập kích là tàu M/V Lian Star treo cờ Gambia.
Quân đội Mỹ sau đó xác nhận đã phóng tên lửa vào khoang động cơ của tàu hàng M/V Lian Star khi con tàu đang trên đường tới một cảng của Iran. Theo CENTCOM, trước khi hành động, phía Mỹ đã phát hơn 20 cảnh báo, thông báo tàu này đang vi phạm lệnh phong tỏa áp đặt đối với các cảng biển của Iran.
Iran hôm 30/5 tiếp tục chỉ trích và cáo buộc Tổng thống Donald Trump "bội ước ngoại giao" vì vẫn duy trì phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran và đưa ra các yêu sách bị cho là quá đáng trong đàm phán. Thiếu tướng Mohsen Rezaei, Cố vấn quân sự cấp cao của Đại giáo chủ Iran, nêu cáo buộc này trong một bài viết trên mạng xã hội X. Ông Rezaei nhấn mạnh đây là lần thứ 3 ông Trump "bội ước ngoại giao".
Theo quan chức Iran, thực tế đó cho thấy Tổng thống Trump không phải đang đàm phán mà theo đuổi các mục tiêu khác. Cùng ngày 30/5, Bộ Chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran cũng tái khẳng định các lực lượng vũ trang nước này đang thực thi quyền quản lý hoàn toàn eo biển Hormuz. Cơ quan này nhấn mạnh mọi tàu thuyền đi qua Hormuz, gồm cả tàu thương mại và tàu chở dầu, đều phải tuân thủ tuyến đường do Iran chỉ định và được Hải quân thuộc IRGC cấp phép.
Ngoài điểm nóng Trung Đông, Bộ Chiến tranh Mỹ ngày 30/5 thông báo Israel và Lebanon đã tiến hành các cuộc đàm phán an ninh tại Lầu Năm Góc, qua đó chính thức khởi động kênh đối thoại quân sự nhằm hỗ trợ tiến trình đàm phán ngừng bắn và hòa bình giữa hai nước. Theo cơ quan này, hai phái đoàn đã có các trao đổi mang tính xây dựng, tập trung vào việc hình thành các cơ chế thực tiễn để tăng cường an ninh và ổn định khu vực.
Cũng trong ngày 30/5, Bộ Thương mại Trung Quốc kêu gọi Liên minh châu Âu giải quyết các bất đồng và va chạm giữa hai bên bằng đối thoại và tham vấn. Trong thông cáo đăng trên trang web chính thức, người phát ngôn bộ này nhấn mạnh Trung Quốc và EU là các đối tác kinh tế - thương mại quan trọng, bình đẳng và cùng có lợi. Bắc Kinh bày tỏ kỳ vọng EU tuân thủ các quy tắc của WTO, duy trì thương mại tự do, cạnh tranh công bằng và phản đối chủ nghĩa bảo hộ, đơn phương.
Tại Mỹ, hơn 3,5 triệu người đã không còn được tham gia Chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP) kể từ khi đạo luật H.R.1 của đảng Cộng hòa được ban hành vào tháng 7/2025. Diễn biến này xảy ra khi lạm phát được dự báo tăng trở lại, giá thực phẩm và nhiên liệu leo thang, làm dấy lên lo ngại về an ninh lương thực. Theo phân tích của Trung tâm Ưu tiên Ngân sách và Chính sách, số người tham gia SNAP đã giảm hơn 3,5 triệu người, tương đương gần 9%, từ tháng 7/2025 đến tháng 2/2026.