Tin tứcTheo hãng AFP, Tổng thống Trump đã ra “tối hậu thư” từ ngày 6/8, cho Ấn Độ thời hạn ba tuần để đạt thỏa thuận về thuế. Nếu đàm phán thất bại, hàng loạt mặt hàng xuất khẩu chủ lực sẽ bị áp thuế kỷ lục kéo theo những hệ lụy nặng nề cho nền kinh tế lớn thứ năm thế giới.
Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Ấn Độ trong năm 2024 với kim ngạch 87,3 tỷ USD. Việc áp thuế 50% được các chuyên gia tại Nomura ví như một “lệnh cấm vận thương mại ngầm”, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ vốn hoạt động với biên lợi nhuận mỏng.
Theo bà Garima Kapoor (Elara Securities), không ngành hàng nào của Ấn Độ có thể duy trì lợi thế cạnh tranh nếu bị áp thuế nhập khẩu quá cao.
Các nhà kinh tế dự báo tăng trưởng GDP của Ấn Độ trong năm tài chính này có thể giảm 70-100 điểm cơ bản, xuống dưới ngưỡng 6% mức thấp nhất kể từ đại dịch COVID-19.
Ngành dệt may, hải sản và trang sức đã bắt đầu ghi nhận đơn hàng từ Mỹ bị hủy khi khách chuyển sang đối thủ như Bangladesh và Việt Nam. Nguy cơ cắt giảm việc làm trên diện rộng là khó tránh khỏi.
Hiện chỉ một số ít mặt hàng như dược phẩm và thiết bị điện tử (trong đó có iPhone lắp ráp tại Ấn Độ) được miễn trừ khỏi gói thuế mới. S&P ước tính xuất khẩu chịu tác động có giá trị tương đương 1,2% GDP của Ấn Độ.
Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar đã lên tiếng phản bác, cho rằng việc mua dầu Nga giúp ổn định thị trường toàn cầu và từng được Washington “ngầm đồng thuận” từ năm 2022. Ông lập luận Mỹ và châu Âu cũng nhập khẩu sản phẩm tinh chế từ Ấn Độ, vốn có nguồn gốc từ dầu thô Nga.
Cố vấn thương mại Nhà Trắng Peter Navarro lại chỉ trích gay gắt, cho rằng New Delhi đang trở thành “trung tâm thanh toán toàn cầu” cho dầu Nga cung cấp cho Moskva nguồn USD thiết yếu.
Các chuyên gia của Kpler nhận định phải sang tháng 9 mới thấy rõ lập trường Ấn Độ, bởi hầu hết hợp đồng dầu mỏ tháng 8 đã được ký kết trước khi Tổng thống Trump đưa ra lời đe dọa.
Trong nước, Chính phủ Ấn Độ đang xây dựng gói hỗ trợ trị giá 2,8 tỷ USD cho các doanh nghiệp xuất khẩu, kéo dài 6 năm, nhằm giảm bớt khó khăn thanh khoản. Thủ tướng Narendra Modi cũng đề xuất cắt giảm thuế tiêu dùng để kích cầu nội địa, hỗ trợ nền kinh tế chống chịu.
Căng thẳng thương mại đẩy New Delhi vào tình thế phải mở rộng quan hệ với các đối tác khác. Ngoại trưởng Jaishankar đã bay tới Moskva để cam kết gỡ bỏ rào cản thương mại song phương, trong khi Thủ tướng Modi chuẩn bị chuyến công du đầu tiên tới Trung Quốc sau bảy năm nhằm “hâm nóng” quan hệ lạnh nhạt.
Đây được coi là bước đi nhằm đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào Mỹ trong bối cảnh thương mại hai bên rơi vào bế tắc.
Một trong những điểm nghẽn lớn là nông nghiệp và sữa. Tổng thống Trump muốn Mỹ mở rộng tiếp cận thị trường này trong khi Thủ tướng Modi kiên quyết bảo vệ nông dân khối cử tri đông đảo và có ảnh hưởng lớn tại Ấn Độ.
Truyền thông Ấn Độ đưa tin phái đoàn Mỹ đã hủy chuyến thăm dự kiến cuối tháng 8 làm dấy lên nghi ngờ rằng đối thoại đã bế tắc. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Jaishankar vẫn khẳng định “các cuộc đàm phán chưa kết thúc và vẫn đang tiếp diễn”.
