Tin tứcQuy định mới áp dụng trên toàn bộ hệ thống cơ quan ngoại giao và lãnh sự Mỹ ở nước ngoài, bất kể mục đích nhập cảnh của người xin visa là học tập, giảng dạy, làm việc hay du lịch.
Theo hãng tin Reuters ngày 30-5, một công điện từ Bộ Ngoại giao Mỹ đã được gửi đến các phái bộ Mỹ, yêu cầu thực hiện ngay các biện pháp thẩm tra bổ sung đối với bất kỳ ai có ý định đến Đại học Harvard. Công điện mang chữ ký của Ngoại trưởng Marco Rubio nhấn mạnh đây là động thái nhằm "đảm bảo an ninh học thuật và chống lại tư tưởng bài Do Thái".
Cụ thể, công điện cho biết Harvard “không duy trì được một môi trường học thuật không có bạo lực và bài Do Thái,” và do đó cần áp dụng biện pháp kiểm tra lý lịch tăng cường nhằm giúp nhân viên lãnh sự phát hiện sớm những đối tượng "có tiền sử quấy rối và bạo lực mang tính bài Do Thái".
Lệnh siết kiểm tra lần này là bước đi chưa từng có tiền lệ, vì trước đây chính sách kiểm tra bổ sung chủ yếu áp dụng theo quốc tịch người xin visa – chứ không nhắm đến một cơ sở giáo dục cụ thể. Đây cũng được xem là dấu hiệu căng thẳng leo thang trong quan hệ giữa chính quyền Tổng thống Donald Trump và Đại học Harvard – một trong những trường đại học danh tiếng và có quan điểm độc lập nhất nước Mỹ.
Trước đó, chính quyền ông Trump đã có loạt động thái cứng rắn với Harvard: đóng băng hàng tỉ USD tài trợ, đề xuất chấm dứt chế độ miễn thuế, và mở cuộc điều tra về phân biệt đối xử trong tuyển sinh đối với các nhóm người da trắng, gốc Á, nam giới và người dị tính.
Tuần trước, Bộ An ninh Nội địa còn thu hồi quyền tuyển sinh sinh viên quốc tế của Harvard – một động thái gây chấn động trong giới học thuật. Tuy nhiên, quyết định này đã bị một thẩm phán liên bang tạm thời chặn lại để chờ điều tra.
Giới quan sát cho rằng hành động của chính quyền Trump là một phần trong chiến dịch gây sức ép lên các trường đại học hàng đầu – vốn bị cáo buộc là nơi nuôi dưỡng các phong trào “cánh tả” và phản đối chính phủ. Ông Trump nhiều lần công khai chỉ trích Harvard và các trường đại học Ivy League khác vì "đánh mất giá trị Mỹ".
Đáp lại, phía Harvard cho rằng chính quyền Trump đang trả đũa trường, sau khi ban lãnh đạo từ chối tuân thủ một số yêu cầu can thiệp của Nhà Trắng liên quan đến nội dung giảng dạy, chính sách điều hành và tư tưởng trong môi trường học thuật.
Với quy định mới, việc xin visa đến Harvard – vốn đã khó khăn – sẽ càng bị siết chặt, tác động đến cả sinh viên quốc tế, giảng viên, chuyên gia hợp tác lẫn khách tham quan. Điều này cũng làm dấy lên lo ngại về việc Mỹ đang chính trị hóa giáo dục và tạo tiền lệ nguy hiểm cho các trường đại học khác trong tương lai.
