Tin tứcNgày 12/5, sau hai ngày đàm phán tại Geneva (Thụy Sĩ), Mỹ và Trung Quốc công bố một tuyên bố chung gây chú ý toàn cầu: Hai bên đồng thuận tạm ngừng và dỡ bỏ phần lớn các mức thuế quan đối với hàng hóa của nhau, nhằm giảm căng thẳng thương mại vốn leo thang trong thời gian qua.
Cắt giảm thuế quan, mở 90 ngày “thử lửa” cho đàm phán
Theo thỏa thuận, Mỹ giảm thuế đối ứng đối với hàng hóa Trung Quốc từ 125% xuống còn 10% một bước điều chỉnh đáng kể được đánh giá là "mềm hóa" lập trường của Washington. Mức thuế 20% đối với các mặt hàng liên quan đến fentanyl vẫn được giữ nguyên khiến tổng thuế quan thực tế còn lại là 30%, áp dụng trong 90 ngày thử nghiệm.
Đáp lại, Trung Quốc đồng ý tạm ngừng hoặc dỡ bỏ các biện pháp thuế quan với tổng tỷ lệ lên đến 115% đối với hàng hóa Mỹ, giữ lại mức 10%. Bắc Kinh sẽ gỡ bỏ các rào cản phi thuế quan đã áp đặt từ ngày 2/4.
Hai bên cam kết hoàn tất các điều chỉnh thuế và hành chính trước ngày 14/5, đồng thời mở cửa 90 ngày đàm phán chuyên sâu để đi đến các giải pháp lâu dài và bền vững hơn.
Thị trường phản ứng tích cực, giá dầu bật tăng mạnh
Ngay sau khi thông tin được công bố, thị trường toàn cầu phản ứng tích cực. Giá dầu Brent và WTI tăng hơn 3% trong phiên giao dịch ngày 12/5, cho thấy kỳ vọng vào sự phục hồi thương mại và tiêu dùng năng lượng.
Các tổ chức quốc tế như WTO, IMF, WB đều hoan nghênh bước đi này coi đây là động thái giảm nhiệt căng thẳng toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh chuỗi cung ứng vẫn mong manh và các nền kinh tế lớn đều đang chịu áp lực từ lạm phát, chi phí vận chuyển và cạnh tranh địa chính trị.
WTO cảnh báo nguy cơ "thiên lệch song phương", khi hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đàm phán riêng lẻ thay vì trong khuôn khổ đa phương, có thể ảnh hưởng đến trật tự thương mại toàn cầu và gây bất lợi cho các nền kinh tế nhỏ hơn.
Bước ngoặt chính trị - kinh tế cho cả hai phía
Giới quan sát nhận định đây là bước ngoặt mang ý nghĩa chiến lược. Với Mỹ, động thái này giúp xoa dịu lo ngại lạm phát trong nước và tạo cơ hội tái cân bằng quan hệ thương mại trước cuộc bầu cử tổng thống 2024. Với Trung Quốc, thỏa thuận được ví như chiến thắng ngoại giao, thể hiện vai trò "không thể thay thế" trong chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu.
Tờ South China Morning Post đánh giá: Thỏa thuận đánh dấu sự chuyển hướng từ đối đầu sang đối thoại có điều kiện, mở đầu cho giai đoạn đàm phán thực chất kéo dài nhằm xử lý các vấn đề “nút thắt” như sở hữu trí tuệ, hàng rào kỹ thuật và trợ cấp công nghiệp.
Bloomberg và Wall Street Journal cũng cảnh báo để thỏa thuận có ý nghĩa dài hạn, hai bên cần có cơ chế giám sát và ràng buộc thực thi. “90 ngày chỉ là một khoảng dừng kỹ thuật. Điều quan trọng là liệu có đủ niềm tin và lợi ích để duy trì đối thoại sau đó hay không.”
