Hầu hết tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz trong những ngày gần đây vẫn lựa chọn tuyến hàng hải phía bắc do Iran kiểm soát, thay vì tuyến phía nam gần bờ biển Oman được quân đội Mỹ khuyến nghị nhằm giảm thiểu nguy cơ mất an toàn.
Tàu thuyền neo đậu tại eo biển Hormuz, gần khu vực Bandar Abbas, Iran, ngày 27/7 - Ảnh: REUTERS
Theo nhóm tình báo hàng hải Marisks, từ ngày 25/7 đến nay đã có 78 tàu đi qua eo biển Hormuz, trong đó có 20 tàu treo cờ Iran.
Đáng chú ý, toàn bộ 58 tàu nước ngoài đều sử dụng tuyến phía bắc và không có tàu nào đi theo tuyến phía nam gần Oman mà Mỹ đề xuất.
Marisks đánh giá các hãng vận tải quốc tế vẫn ưu tiên tuyến hàng hải do Iran kiểm soát vì tính thuận tiện trong khai thác, bất chấp những rủi ro về địa chính trị và các lệnh trừng phạt.
Trong khi đó, các phương tiện hoạt động gần tuyến phía nam chủ yếu là tàu địa phương của Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và tàu dịch vụ ngoài khơi.
Công ty phân tích hàng hải Windward cũng ghi nhận xu hướng tương tự khi cho biết cả bảy tàu đi qua eo biển Hormuz trong ngày 26/7 đều chọn tuyến phía bắc gần lãnh hải Iran.
Trước đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhiều lần cảnh báo sẽ nhắm mục tiêu vào các tàu đi qua eo biển Hormuz nếu không có sự chấp thuận của Tehran.
Đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB) cũng cho biết lực lượng chức năng nước này đã buộc một số tàu chuyển hướng sau khi các tàu tìm cách đi qua tuyến phía nam mà Tehran cho là "bất hợp pháp và không an toàn".
Trong bối cảnh Mỹ tiếp tục siết chặt các biện pháp nhằm hạn chế hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, Windward cho biết hiện có 24 tàu chở dầu đang chờ bốc hàng tại đảo Kharg, cảng xuất khẩu dầu lớn nhất của nước này.
Cùng ngày 27/7, Oman thông báo triển khai sáng kiến ngoại giao nhằm thúc đẩy giải pháp chính trị cho căng thẳng Mỹ - Iran.
Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi đã điện đàm với những người đồng cấp Iran, Saudi Arabia, Qatar, Kuwait và Ai Cập để thảo luận các biện pháp hạ nhiệt căng thẳng, bảo đảm an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz và duy trì dòng chảy thương mại toàn cầu.
Động thái này diễn ra sau khi Saudi Arabia thông báo đánh chặn nhiều máy bay không người lái xuất phát từ Iraq nhằm vào các cơ sở dầu mỏ.
Riyadh cáo buộc các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn đứng sau vụ việc, trong khi nhiều quốc gia vùng Vịnh cũng lên án các cuộc tấn công và bày tỏ đoàn kết với Saudi Arabia.

