Trước đó, Chính phủ chỉ đạo Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước phải thoái vốn tại các Tổng công ty và Tập đoàn. Trước mắt, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước buộc phải thoái vốn từ 10 doanh nghiệp trong thời gian sớm nhất, giữ lại vốn dài hạn đối với 9 doanh nghiệp, tuy là dài hạn nhưng thời gian cũng chỉ đến hết năm 2018.

Ảnh minh họa – Nguồn: SGT.
Cũng có không ít hoài nghi. Vì sao những công ty, tập đoàn đang "ăn nên làm ra", lợi nhuận hàng ngàn tỷ đồng thu về cho Nhà nước nhưng nay lại rút phần vốn đầu tư ? Một tiền lệ chưa từng có trong hơn hai thập kỷ cổ phần hóa, sắp xếp tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước. Tuy nhiên, quyết định này được các nhà đầu tư trong và ngoài nước hoan nghênh ! Dù Nhà nước thoái vốn toàn bộ và chưa công bố kết quả cụ thể nhưng thị trường luôn “sục sôi”, các cổ đông đeo bám quyết liệt, các nhà đầu tư nhen nhóm tìm cách kiểm soát cổ phần tại các đơn vị mà nhà nước sẽ thoái vốn.
Điều này hoàn toàn hợp lý bởi nếu Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước vẫn giữ vốn tại các công ty này, thì vẫn còn đó những "chi phối" nhất định. Khi rút toàn bộ vốn cũng đồng nghĩa với việc Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước gửi thông điệp: tạo cơ chế mở hoàn toàn để doanh nghiệp tự do lựa chọn mà không có sự can thiệp của Nhà nước. Đây là động thái thấy rõ tính nhất quán, kiên định của Nhà nước không tham gia vào các lĩnh vực kinh tế không cần nắm giữ.
Sâu xa hơn đó là sự đổi mới trong nhận thức Nhà nước chỉ quản lý còn kinh doanh là câu chuyện của thị trường. Ví dụ trường hợp của Vinamilk, FPT, NTP... cho thấy trước khi cổ phần, Nhà nước chẳng thu lợi được bao nhiêu, nhưng sau cổ phần hóa, các công ty này phát triển đem lại hàng trăm tỷ tiền cổ tức hàng năm. Nay với chủ trương thoái vốn, cho thấy Nhà nước không đi tìm lợi nhuận tài chính đơn thuần mà chính xác hơn là tạo động lực để doanh nghiệp phát triển cùng với những nội dung khác phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế khi gia nhập WTO và mới đây là Hiệp định đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP).
Chắc chắn rằng vốn rút từ các doanh nghiệp này sẽ là nguồn để Chính phủ đầu tư vào hạ tầng, dân sinh, an sinh xã hội, đặc biệt là lĩnh vực y tế... Trong cuộc họp thường kì mới đây, Thủ tướng nêu vấn đề tại sao dân mình phải ra nước ngoài khám chữa bệnh. Trong khi đó nếu đầu tư chuỗi sáu bệnh viện hiện đại trong nước, chỉ mất khoảng 30.000 đến 35.000 tỷ đồng. Điều này tạo thêm một bước đệm cho lĩnh vực y tế, mặt khác góp phần ngăn dòng ngoại tệ chảy ra nước ngoài một cách bất hợp lý.
Một thông điệp nữa từ động tác thoái vốn nhà nước đó là Chính phủ muốn tạo ra một dư địa đủ lớn, một không gian không bị hạn chế để các doanh nghiệp này phát triển, tự do thu hút nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước.
Đẩy mạnh cơ cấu lại doanh nghiệp cho thấy nền kinh tế chúng ta sẵn sàng cho hội nhập sâu rộng vào kinh tế quốc tế, tiến tới hoàn tất cổ phần hóa, sắp xếp lại doanh nghiệp Nhà nước. Doanh nghiệp không còn vốn Nhà nước buộc phải tự tìm hướng đi để tồn tại trước áp lực ngày càng lớn của các dòng vốn đầu tư, các tập đoàn kinh tế chuẩn bị đổ bộ vào Việt Nam. Đó là cách tốt nhất để doanh nghiệp trong nước tự chủ phát triển bền vững.
