Tin tứcTại kỳ họp thứ nhất vừa qua, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 29 quy định về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý các vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, đồng thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án tồn đọng, kéo dài nhiều năm.
Thông tin về nội dung nghị quyết, đại biểu Phạm Thị Hồng Yến (Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội) cho biết, trước thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, tình trạng sai phạm trong quản lý, sử dụng đất đã diễn ra tại nhiều địa phương trên cả nước. Nhiều vụ việc đã được phát hiện và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Qua công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý trách nhiệm, Chính phủ cũng ghi nhận thực tế có không ít vi phạm không xuất phát từ mục đích vụ lợi, mà nhằm mục tiêu thu hút đầu tư, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, tăng thu ngân sách, giải quyết việc làm và nâng cao đời sống người dân. Bên cạnh đó, một số dự án dù tồn tại sai phạm nhưng vẫn mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội tích cực, đáp ứng nhu cầu phát triển và lợi ích chính đáng của cộng đồng.
Từ thực tiễn đó, để đáp ứng yêu cầu phát triển và mục tiêu giải phóng nguồn lực đất đai phục vụ tăng trưởng kinh tế, ngay tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Chính phủ đã trình và được Quốc hội thảo luận, thông qua Nghị quyết 29.
Theo đại biểu Phạm Thị Hồng Yến, điểm cốt lõi của nghị quyết là thiết lập cơ chế thống nhất trong đánh giá, phân loại và xử lý các vụ việc một cách khách quan, toàn diện. Việc xử lý sẽ được phân biệt giữa các hành vi vi phạm vì vụ lợi và các trường hợp xuất phát từ động cơ phát triển, vì lợi ích chung, đồng thời đặt trong tương quan giữa hiệu quả kinh tế - xã hội đạt được và thiệt hại phát sinh.
Nghị quyết được xây dựng theo hướng nghiêm minh nhưng nhân văn, vừa bảo đảm xử lý nghiêm vi phạm, vừa tạo điều kiện giải quyết dứt điểm các tồn tại kéo dài, thể hiện chính sách khoan hồng và linh hoạt của pháp luật. Không chỉ giải quyết các vấn đề quá khứ, nghị quyết còn hướng tới mục tiêu tạo động lực cho hiện tại và tương lai, góp phần khơi thông nguồn lực phát triển đất đai.
Đáng chú ý, nghị quyết cũng được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, nhưng không tiếp tay cho tham nhũng, tiêu cực.
Liên quan đến triển khai, dự thảo nghị định của Chính phủ đã dành một chương hướng dẫn xử lý các dự án đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất nhưng có sai phạm. Khung pháp lý này tập trung vào quy trình rà soát điều kiện, điều chỉnh biến động và xác định nghĩa vụ tài chính bổ sung.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định cơ chế, trình tự xử lý đối với việc tiếp tục giao đất, cho thuê đất đối với các dự án có vi phạm liên quan đến lựa chọn nhà đầu tư và quản lý, sử dụng đất. Đồng thời, quy định rõ trình tự rà soát và thẩm quyền quyết định trong trường hợp dự án được tiếp tục sử dụng đất, đảm bảo chặt chẽ, minh bạch và đúng thời hạn xử lý.
Một nội dung khác được đề cập là việc xử lý các dự án đầu tư trên khu đất đã bị Nhà nước thu hồi nhưng không thuộc trường hợp thu hồi đất theo quy định hiện hành. Theo đó, cơ quan chức năng sẽ thực hiện rà soát, đánh giá và quyết định phương án xử lý phù hợp, đảm bảo thống nhất và đúng pháp luật.
Việc ban hành và triển khai Nghị quyết 29 được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý kéo dài trong lĩnh vực đất đai, đồng thời tạo hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch hơn cho hoạt động đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới.
