Đối ngoại địa phương – Động lực phát triển mới cho TPHCM

Sau khi hợp nhất, TPHCM sở hữu không gian phát triển mới với diện tích hơn 6.700 km², mở ra cơ hội đột phá nhờ chiến lược đối ngoại địa phương đầy tham vọng.

Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TPHCM có thêm những lợi thế lớn về công nghiệp công nghệ cao, cảng biển, kinh tế biển, tài chính, thương mại, dịch vụ và khoa học công nghệ. Trong không gian đó, đối ngoại địa phương đang được đặt vào một vai trò mới. Không chỉ mở rộng quan hệ hữu nghị, đối ngoại còn là cầu nối để TPHCM thu hút nguồn lực quốc tế, công nghệ, nhân tài và mở rộng liên kết với các chuỗi giá trị toàn cầu.

8938b7b1b6e736b96ff6_20260913182743
Đối thoại Hữu nghị TPHCM 2026 mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới cho TPHCM- Ảnh:BTC

Với chủ đề “Đối ngoại địa phương: Động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững”, Đối thoại Hữu nghị TPHCM lần thứ 3 năm 2026 đã quy tụ gần 500 đại biểu trong nước và quốc tế. Điểm đáng chú ý của kỳ đối thoại năm nay là đối ngoại địa phương được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững. Từ một diễn đàn kết nối, mục tiêu hướng tới là tạo ra những hợp tác cụ thể. Điều này càng có ý nghĩa khi TPHCM đang sở hữu một không gian phát triển rộng lớn với diện tích hơn 6.770 km² và dân số hơn 14 triệu người. Với khu vực đô thị lõi được xác định là trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ và khoa học công nghệ; Khu vực Bình Dương là không gian sản xuất công nghiệp công nghệ cao và khu vực Vũng Tàu có lợi thế về cảng nước sâu, kinh tế biển, năng lượng và du lịch biển. Đây là những lợi thế có khả năng bổ trợ cho nhau.

Theo ông Phạm Dứt Điểm, Giám đốc Sở Ngoại vụ TPHCM, để hiện thực hoá tiềm năng và lợi thế đó, thì đối ngoại địa phương là kênh quan trọng để kết nối với các đô thị toàn cầu: “Thành phố xác định việc tham gia các mạng lưới đô thị quốc tế như C40, Metropolis, World Cities Culture Forum là một trong những phương thức quan trọng để phát huy ngoại giao đô thị và phục vụ cho phát triển. Trước hết, TPHCM sẽ tiếp tục phát huy vai trò chủ động trong các mạng lưới, tăng cường kết nối và chia sẻ kinh nghiệm đối với các đối tác quốc tế. Và đồng thời, tranh thủ các nguồn lực về đầu tư, công nghệ tiên tiến, tiếp thu các tri thức mới về quản trị và phát triển nguồn nhân lực. Thành phố cũng mong muốn chuyển hóa mạng lưới quan hệ giữa các địa phương kết nghĩa thành các chương trình hợp tác rất cụ thể, thiết thực và bằng những các chương trình được cụ thể hóa thông qua Đối thoại Hữu nghị 2026.”

img-0291_20260913182809
Đại biểu quốc tế trình bày tham luận tại FD 2026- Ảnh:BTC

Thông qua các hoạt động đối ngoại, thành phố có thể kết nối với các trung tâm tài chính quốc tế trên thế giới. Qua đó thu hút chuyên gia, thu hút dòng vốn công nghệ cao, đẩy mạnh xúc tiến đầu tư, chuyển giao công nghệ, mở rộng chuỗi cung ứng. Đồng thời tăng cường hợp tác cảng biển và kết nối với các chuỗi logistics toàn cầu. Đây là cách tiếp cận cho thấy đối ngoại ngày càng gắn chặt hơn với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của TPHCM.

f7d9c14ec01840461909_20260913182817
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Hoàng Long  phát biểu trong phiên khai mạc FD2026- Ảnh:BTC

Theo các chuyên gia phân tích, trong không gian phát triển mới, cảng biển là một lợi thế đặc biệt của TPHCM. Cụm cảng Cái Mép - Thị Vải hiện là cảng biển nước sâu lớn nhất phía Nam, xếp thứ 19 thế giới về năng lực tiếp nhận tàu mẹ; cùng với đó, Khu công nghiệp chuyên sâu Phú Mỹ 3 đang phát triển theo hướng sinh thái và cộng sinh công nghiệp. Những lợi thế về cảng biển, công nghiệp và logistics tạo thêm dư địa để TPHCM thu hút công nghệ cao và công nghiệp xanh.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà cho rằng, để biến dư địa thành nguồn lực, cần có những đối tác và cơ chế hợp tác phù hợp: “Không một đô thị, hay địa phương đơn lẻ nào có thể tự mình giải quyết mọi vấn đề phát triển. Bởi vậy, hợp tác chính là chìa khóa mang lại tương lai bền vững cho các quốc gia. TPHCM mong muốn và sẵn sàng phát huy hơn nữa vai trò tiên phong, đi trước làm mẫu, là nơi thí điểm, thử nghiệm và lan tỏa các sáng kiến, ý tưởng, mô hình, phương thức hợp tác mới với các thành phố và đối tác quốc tế.”

tr106951-11zon-11zon_20260913182837
Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh, hợp tác chính là chìa khóa mang lại tương lai bền vững cho các quốc gia- Ảnh: BTC

TPHCM hiện có quan hệ hữu nghị với 88 địa phương và gần 20 tổ chức, đối tác quốc tế trên các châu lục. Thành phố cũng có hơn 20.000 dự án FDI còn hiệu lực. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế và thu hút nguồn lực phục vụ phát triển.Trong 6 tháng đầu năm 2026, quy mô kinh tế TPHCM đạt gần 60 tỷ đô la Mỹ. Đây là mức cao nhất trong 10 năm qua. Thành phố đóng góp gần 25% GDP cả nước và hơn 30% tổng thu ngân sách quốc gia. Những con số này cho thấy sức hút của một trung tâm kinh tế lớn.Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là thu hút thêm vốn, mà là thu hút nguồn lực có chất lượng cao hơn. Đó là công nghệ, nhân tài và tri thức, cùng những mô hình quản trị hiện đại, những chuỗi liên kết có khả năng đưa doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào thị trường quốc tế.

Giám đốc Sở Ngoại vụ Phạm Dứt Điểm chia sẻ: “Với 88 địa phương kết nghĩa rất đa dạng và phong phú, năm nay đã thu hút được 35 địa phương kết nghĩa đến tham dự FD năm 2026, mở rộng hơn rất nhiều so với 2 lần trước đây. Năm nay, FD 2026 chọn chủ đề là "Đối ngoại địa phương: Động lực cho đổi mới, sáng tạo và tăng trưởng bền vững", đi sâu vào vai trò của địa phương để thúc đẩy những động lực mới, khuyến khích R&D, chuyển đổi số, sáng tạo mới và thành sản phẩm thương mại cụ thể. Và mong muốn là sự hợp tác của địa phương là không chỉ đơn thuần là hợp tác hữu nghị, nhưng đi sâu vào thực chất để có cơ chế hợp tác cụ thể hơn.”

tr200488-11zon_20260913182920
Quang cảnh Hội nghị Thị trưởng- Ảnh: BTC

Từ Đối thoại Hữu nghị năm nay có thể thấy một chuyển động rõ nét. Đối ngoại địa phương đang chuyển mạnh từ mở rộng quan hệ sang tạo dựng những giá trị hợp tác cụ thể. Và những sáng kiến đó, nếu được triển khai hiệu quả, có thể trở thành nguồn lực cho phát triển. Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển của TPHCM trong giai đoạn mới. Việc tổ chức thành công Đối thoại Hữu nghị lần thứ 3 tiếp tục khẳng định vai trò chủ động của TPHCM trong đối ngoại địa phương. Quan trọng hơn, sự kiện mở ra thêm cơ hội để thành phố thu hút dòng vốn chất lượng cao, công nghệ xanh và logistics tiên tiến. Và từ đối ngoại địa phương, TPHCM đang từng bước nâng cao vị thế, tăng cường hội nhập và hướng tới một vai trò lớn hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.