Tận dụng phụ phẩm cà phê, hướng đến nông nghiệp tuần hoàn

Ngày 10-9, Sàn giao dịch Công nghệ TP.HCM tổ chức kiện Hợp tác công nghệ với chủ đề “Quy trình công nghệ sản xuất các sản phẩm từ vỏ và thịt quả cà phê”.

Theo ông Võ Ngọc Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM, trong quá trình chế biến cà phê, vỏ và thịt quả thường được xem là phụ phẩm. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của khoa học - công nghệ, các nguồn nguyên liệu này có thể được khai thác để tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng, góp phần giảm chất thải, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và thúc đẩy phát triển nông nghiệp tuần hoàn, xanh, bền vững.

2aOboQxaiR2I8muYjuvB4p5BryOzmsmzSR5pqWaO
Lãnh đạo Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM cùng các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.

Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM đã khảo sát, kết nối và ghi nhận nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, qua đó tạo điều kiện để các đơn vị nghiên cứu, chuyên gia và doanh nghiệp trao đổi, đánh giá khả năng ứng dụng, tìm kiếm cơ hội hợp tác và chuyển giao công nghệ.

Theo ông Võ Ngọc Hải, với sự tham gia của các doanh nghiệp, đây là tín hiệu tích cực, cho thấy doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến những giải pháp công nghệ có tính ứng dụng cao, khả năng tạo giá trị và phù hợp với định hướng phát triển bền vững.

“Thông qua kết nối giữa các đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp, chương trình kỳ vọng mở ra những hướng hợp tác cụ thể, thiết thực. Việc các bên ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác là bước khởi đầu để tiếp tục hoàn thiện phương án hợp tác, từng bước đưa công nghệ vào thực tiễn. Với vai trò cầu nối, Sàn Giao dịch Công nghệ TPHCM sẽ tiếp tục hỗ trợ các bên kết nối sau chương trình, thúc đẩy chuyển giao, ứng dụng công nghệ, góp phần đưa các kết quả nghiên cứu vào sản xuất, tạo thêm giá trị cho doanh nghiệp và cộng đồng”, ông Võ Ngọc Hải nói.

2aOboQxaiR0bXSQG5zKxmKUvd7uhv0vEUCjTPreK
Các đại biểu tham gia sự kiện.

Từ kết quả nghiên cứu của Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP.HCM, “Quy trình công nghệ sản xuất các sản phẩm từ vỏ và thịt quả cà phê” đã phát triển các hướng sản phẩm gồm trà cascara đóng chai, mật và mứt đông.

Quy trình ứng dụng enzyme pectinase và cellulase, kết hợp các công đoạn trích ly, lọc, cô đặc và phối trộn. Đặc biệt, các thông số có thể được điều chỉnh theo mục tiêu sản phẩm và điều kiện thực tế của đơn vị tiếp nhận, mở ra khả năng triển khai theo nhiều nhu cầu khác nhau.

PGS.TS Trần Thị Thu Trà- Giảng viên Khoa Kỹ thuật Hóa học, Trường Đại học Bách Khoa, Đại học Quốc gia TPHCM, cho biết việc tận dụng vỏ cascara trong đời sống và sản xuất, phần được sử dụng nhiều nhất hiện nay là dùng để làm phân bón hữu cơ, làm giá thể trồng trọt.

"Chúng ta có thể ép thành những viên để làm năng lượng, cũng như có thể dùng để làm các vật liệu hấp thụ và vật liệu sinh học. Xét về giá trị được khai thác như vậy, ta thấy rõ ràng việc làm thức ăn chăn nuôi hoặc phân hữu cơ cũng là một trong những hướng có lợi của cascara từ cà phê. Tuy nhiên, để tận dụng nhiều hơn, có giá trị gia tăng cao hơn, chúng ta sẽ cố gắng thu hồi những hợp chất có giá trị hoặc có thể chuyển đổi trực tiếp thành các sản phẩm thực phẩm thì sẽ được bán với giá trị cao hơn”, PGS.TS Trần Thị Thu Trà nói.

2aOboQxaUxRNA92lWxRvOkSP7lajR6IlYWX0Doa8
Trong 8 tháng qua, EU và Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu cà phê chủ lực của Việt Nam.

Ông Nguyễn Thành Tài, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam, đánh giá cao việc nghiên cứu, phát triển các sản phẩm từ phụ phẩm cà phê. Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh dư địa gia tăng sản lượng cà phê nhân của Việt Nam không còn nhiều.

Theo ông Nguyễn Thành Tài, mỗi năm Việt Nam sản xuất gần 2 triệu tấn cà phê và niên vụ vừa qua xuất khẩu khoảng 1,6 triệu tấn. Việt Nam hiện có năng suất cà phê nhân thuộc nhóm cao nhất thế giới. Do đó, dư địa phát triển của ngành trong thời gian tới cần được tập trung vào các sản phẩm giá trị gia tăng, trong đó có phụ phẩm phát sinh trước, trong và sau quá trình chế biến.

Ông Nguyễn Thành Tài đánh giá tích cực khi các ý tưởng nghiên cứu về tận dụng phụ phẩm cà phê không chỉ dừng ở lý thuyết mà đã được phát triển thành công nghệ và sản phẩm thực tế, có khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, để công nghệ có thể ứng dụng hiệu quả, cần gắn chặt với vùng nguyên liệu.

“Cần xác định vùng nguyên liệu phù hợp, đồng thời có sự phối hợp với nông dân, cơ sở sản xuất để thu gom vỏ quả cà phê, tích hợp thành một quy trình từ thu hái, tiếp nhận đến chế biến”, ông Nguyễn Thành Tài cho biết.

Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam cho biết, trong 8 tháng của năm 2026, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đạt gần 1,7 triệu tấn, trị giá hơn 6 tỷ USD, tăng hơn 10% về lượng, nhưng giảm 11,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025 do giá xuất khẩu giảm.

Trong 8 tháng qua, EU và Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu chủ lực, trong khi một số thị trường khu vực châu Á, đặc biệt là Trung Quốc đang mở ra cực tăng trưởng mới cho xuất khẩu cà phê Việt Nam.