Sáng 6/3, tại Bảo tàng TPHCM, Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM tổ chức lễ công bố Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc công nhận Bảo vật quốc gia (đợt 14). Theo quyết định này, cả nước có 30 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận Bảo vật quốc gia. TPHCM có 2 hiện vật và nhóm hiện vật được vinh danh, gồm Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc và Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế.
Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc có niên đại khoảng 4.000–3.800 năm cách ngày nay, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước. Đây là cổ vật tiêu biểu của văn hóa Hoa Lộc, có giá trị đặc biệt về lịch sử và khảo cổ học. Hiện vật được chế tác từ đất nung cứng, xương gốm pha vụn vỏ nhuyễn thể, lớp áo gốm màu xám hồng đặc trưng.
Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế thuộc sưu tập tư nhân của ông Lê Thanh Nghĩa cũng được công nhận Bảo vật quốc gia. Bộ tượng gồm 9 hiện vật, được chế tác vào cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX tại lò gốm Bửu Nguyên, thuộc dòng gốm Cây Mai nổi tiếng của vùng Sài Gòn – Chợ Lớn xưa.
Các pho tượng thể hiện ba vị thần trong tín ngưỡng Tam quan của Đạo giáo, gồm Thiên Quan ban phúc, Địa Quan xá tội và Thủy Quan giải ách, cùng các tượng thị giả. Hệ thống tượng được tạo hình công phu, màu men phong phú, phản ánh đời sống tín ngưỡng dân gian Nam Bộ và đỉnh cao kỹ thuật của nghề gốm thủ công truyền thống phục vụ nhu cầu thờ cúng trong cộng đồng.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cho biết việc hai hiện vật được công nhận đã nâng tổng số Bảo vật quốc gia trên địa bàn thành phố lên 25 hiện vật và nhóm hiện vật, trong đó có ba bảo vật đang được lưu giữ tại các bảo tàng ngoài công lập và sưu tập tư nhân. Ông nhấn mạnh: “Thành phố Hồ Chí Minh vẫn cần nỗ lực nhiều hơn nữa. Hiện nay, thành phố mới có 25 bảo vật trên tổng số 327 bảo vật quốc gia của cả nước, chiếm khoảng 7,64%. Thực tiễn cho thấy, mô hình liên kết giữa các nhà sưu tập tư nhân với các cơ quan quản lý văn hóa chuyên ngành ở địa phương đã mở ra cơ hội mới. Điều này cho thấy vẫn còn nhiều bảo vật quốc gia, di vật và cổ vật có giá trị đặc biệt quý hiếm, tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và khoa học đang được lưu giữ, bảo vệ trong dân gian và trong cộng đồng.”
Việc hai hiện vật được Thủ tướng Chính phủ công nhận Bảo vật quốc gia không chỉ là niềm tự hào của các đơn vị, cá nhân sở hữu mà còn góp phần quảng bá giá trị lịch sử, văn hóa của các bảo vật đến công chúng. Qua đó khơi dậy niềm tự hào dân tộc, đồng thời thúc đẩy sự chung tay của toàn xã hội trong bảo tồn và phát huy di sản văn hóa.
Hiện Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc và Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế đang được trưng bày tại Bảo tàng TPHCM, số 65 Lý Tự Trọng, phường Sài Gòn, từ 6/3 đến 8/3/2026, phục vụ công chúng tham quan.



