Tin tứcTrong nhịp sống hối hả, phong tục trang trí bàn thờ ngày Tết vẫn luôn được gìn giữ như một nghi thức không thể thiếu trong nét văn hóa người Việt. Với một đô thị phát triển vượt bậc như TPHCM, nét đẹp truyền thống ấy vừa được bảo tồn, vừa hòa quyện cùng với hương sắc hiện đại, tạo nên nét rất riêng.
Một bàn thờ được sắp xếp gọn gàng, đủ đầy ngũ quả và hương hoa, không chỉ làm đẹp không gian sống, trở thành góc xuân rực rỡ và thiêng liêng, mà còn thể hiện tấm lòng “uống nước nhớ nguồn” và khát vọng về một năm mới bình an, nhiều tài lộc.
Bà Châu Thị Nga, người dân phường An Đông chia sẻ, thường bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp, sau lễ cúng “ông Công, ông Táo” thì công việc dọn dẹp, trang hoàng bàn thờ được gia đình thực hiện. Với quan niệm rằng, đây là lúc “thần linh đi vắng”, nên tranh thủ sửa sang nơi thờ tự, đến ngày 30 đón ông bà về thì tất cả đều tươm tất, sạch đẹp. Mâm ngũ quả là phần không thể thiếu trên bàn thờ ngày Tết, và đây cũng là phần việc quan trọng đối với gia đình. Năm nào bà cũng tìm kiếm trái cây tươi ngon nhất, đẹp nhất để bày cúng tổ tiên, có thêm điều kiện thì sẽ lựa chọn những loại quý hiếm để dâng lên, mong ước con cháu về đoàn tụ, sung túc, đủ đầy nguyên năm.
Tùy theo điều kiện kinh tế, tùy văn hóa từng vùng miền mà trên bàn thờ có thêm cặp dưa hấu, cặp bưởi xanh, cặp bánh chưng hay bánh tét... với mong muốn sung túc, đủ đầy. Bà Nguyễn Võ Mộng Uyên ở phường Chợ Quán chia sẻ, “Cùng với việc bày trí mâm ngũ quả, những sản phẩm được dâng lên cúng ông bà tổ tiên còn thể hiện văn hóa ẩm thực truyền thống Việt, mang nhiều ý nghĩa, phải đủ đầy củ kiệu, dưa món, trứng kho... kèm theo đó là bánh chưng, bánh tét. Ngày Tết cổ truyền của dân tộc, không thể thiếu những cái món này, nó nhắc nhở chúng ta luôn phải nhớ về cội nguồn, gắn kết tình cảm những người thân trong gia đình lại với nhau”.
Sản vật và quan niệm bày trí, cúng bái cũng có khi khác nhau. Nhưng về cơ bản, bàn thờ sẽ được lau dọn sạch sẽ, trang trí rực rỡ với tông màu đỏ - vàng chủ đạo, gởi gắm hy vọng, bắt đầu một năm mới nhiều may mắn. Bà Huỳnh Lê Thanh Xuân, người dân phường An Lạc bày tỏ, “Mỗi người, mỗi gia đình sẽ đón xuân theo một cách riêng của mình, cũng với những nét truyền thống vốn có của dân tộc, cũng có thể thêm một ít nét mới theo thời đại. Với tôi thì mâm ngũ quả có tên gọi là Phúc - Lộc - Thọ - An – Ninh, với phúc là hình dáng của quả lê tròn đầy, mang tới nhiều phúc lành, lộc là những trái táo và trái thanh long, trái phật thủ… tượng trưng cho sự vươn lên và mong mọi người nhận nhiều may mắn, an khang, ninh là mong được bình an, hạnh phúc”.
Không gian thờ cúng gia tiên còn là một góc xuân vô cùng rực rỡ, linh thiêng, ấm cúng trong nhà ngày tết. Do đó, hoa cũng không thể thiếu trên bàn thờ. Bên cạnh sắc vàng của mai, sắc hồng của đào, còn có hoa huệ, hoa ly, hoa cúc... Bà Trương Hoài Hương, người dân phường Sài Gòn cho rằng, “Đón xuân là phải có hoa, mà hoa để trưng trên bàn thờ càng phải được chọn lọc kỹ càng, phải tươi, đẹp, và phải được bày trí một cách nghệ thuật, vừa thể hiện cái tâm của mình vừa thể hiện quan điểm, phong cách của gia chủ”.
Sau tất cả, việc trang trí bàn thờ gia tiên ngày Tết không nằm ở mâm cao cỗ đầy hay những vật phẩm xa xỉ, mà quan trọng nhất chính là sự thành kính và tấm lòng của con cháu hướng về tổ tiên. Mỗi nhành hoa tươi, mỗi nén hương trầm hay mâm ngũ quả được sắp xếp tỉ mỉ đều là lời tri ân thầm lặng, là nhịp cầu nối liền quá khứ và hiện tại, nhắc nhở chúng ta về nguồn cội giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại. Trãi qua thời gian với nhiều biến đổi, sự du nhập và phát triển của văn hoá xã hội, phong tục này vẫn luôn được lưu truyền trong từng gia đình Việt, bởi ý nghĩa nhân văn tốt đẹp vốn có “đón chờ một năm mới an yên và nhiều điều tốt đẹp”.
