Nghị quyết 57-NQ/TW được ban hành với mục tiêu thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, hướng đến đưa Việt Nam trở thành nước phát triển vào năm 2045. Trong dòng chảy đó, việc khơi dậy tinh thần sáng tạo trong thế hệ trẻ được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai.
Hưởng ứng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam (18/5), phường Hạnh Thông đã tổ chức sự kiện “Tuổi trẻ sáng tạo phường Hạnh Thông” nhằm lan tỏa tinh thần sáng tạo, khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ trong học sinh, sinh viên trên địa bàn.
Tại ngày hội, nhiều mô hình sáng tạo, sản phẩm công nghệ ứng dụng thực tiễn của học sinh, sinh viên đã được giới thiệu. Từ những mô hình tự động hóa đơn giản đến các sản phẩm tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), cảm biến thông minh… tất cả đã cho thấy tư duy đổi mới, khả năng sáng tạo và niềm đam mê khoa học của thế hệ trẻ hôm nay.
Bà Phạm Thị Thanh Nhàn, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Hạnh Thông cho biết, hoạt động được tổ chức theo tinh thần Nghị quyết 57, hướng đến xây dựng môi trường thuận lợi để hoạt động nghiên cứu và sáng tạo lan tỏa sâu rộng trong trường học cũng như cộng đồng dân cư:
“Định hướng của phường tập trung vào lĩnh vực giáo dục và ứng dụng từ các trường đào tạo như Đại học Công Nghiệp hoặc Đại học Gia Định, trên địa bàn phường có nhiều trường cao đẳng nữa. Đây là hoạt động mở đầu để thấy được các hoạt động giáo dục sáng tạo trong nhà trường, sau đó mở rộng ra các trường khác. Trong thời gian sắp tới, phường sẽ tạo nhiều sân chơi như thế này và tạo thêm nhiều hoạt động thi đua, các hoạt động sáng tạo, triển lãm các mô hình thực tiễn để người dân trên địa bàn thấy được sự phát triển của khoa học công nghệ, các công ty, các doanh nghiệp trên địa bàn cũng tiếp cận được các mô hình này để có thể liên kết với các trường và triển khai vận động các mô hình đấy trong phát triển kinh tế và nhiều hoạt động giúp phường phát triển hơn”.
Không chỉ là sân chơi khoa học, chương trình còn mở ra cơ hội định hướng nghề nghiệp cho học sinh thông qua việc tiếp cận các phòng thí nghiệm hiện đại và các sản phẩm công nghệ có khả năng chuyển giao thực tế.
TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Công nghiệp TPHCM chia sẻ:“Ở ngày hội này, rất nhiều các sản phẩm của từ sơ khai, của bậc học sinh THCS, THPT đến những sản phẩm mang tính công nghệ cao, có khả năng chuyển giao của các bạn sinh viên của trường đại học Công nghiệp đã được trình bày. Bên cạnh đó những hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại của trường cho các em học sinh thấy được bức tranh, định hướng được ngành nghề sẽ học trong tương lai. Năm nay là năm kết hợp tổ chức hoạt động về khoa học-công nghệ, chuyển đổi số với quy mô lớn so với các năm trước và đây cũng là xu hướng chúng tôi muốn và hy vọng trong thời gian tiếp theo sẽ có nhiều hoạt động nữa để lan tỏa tinh thần khoa học công nghệ, lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, định hướng các ngành nghề cho các em học sinh phổ thông để các em có đam mê đặc biệt ở lĩnh vực stem”.
Đối với các trường phổ thông, giáo dục Stem đang trở thành cầu nối để học sinh đưa kiến thức trên lớp vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Ông Nguyễn Tấn Hùng – Giáo viên Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi chia sẻ cảm nhận về không khí sự kiện và mô hình của các em học sinh:
“Ở các trường có rất nhiều mô hình, mỗi mô hình có một đặc thù riêng mà tất cả đều nói lên một điều là việc vận dụng kiến thức trên lớp, ở các bộ môn để cho học sinh được tiếp cận và giải quyết được vấn đề nhất là những năm gần đây công nghệ ngày càng phát triển và khoa học kỹ thuật ngày càng tiến độ”.
Mang đến ngày hội mô hình “Khu vườn thông minh” của nhóm học sinh lớp 9/1 Trường THCS Phan Văn Trị gây ấn tượng với ngôi nhà AI tích hợp cảm biến nhiệt độ, ánh sáng và khả năng tương tác với con người.
“Nhóm con có ba bạn là con, bạn Sang với bạn Lê Gia Hưng tụi con mua những linh kiện từ trên mạng về để lắp mô hình. Mô hình nhà của tụi con là một mô hình nhà AI, nó sẽ có đầy đủ các chức năng như bật tắt đèn hoặc trao đổi với con người như một người bạn khi thân thiết. Bên cạnh đó là một khu vườn đi kèm với ngôi nhà, khu vườn của tụi con sẽ có cảm biến nhiệt độ, cảm biến ánh sáng. Nó sẽ phục vụ cho việc trồng cây, nuôi trồng lên những cây trồng tốt nhất, còn AI sẽ như một bách khoa toàn thư, một người bạn điều khiển ngôi nhà của chính mình. Mô hình thì được coi là tụi con chia nhau ra làm. Con với bạn Sang làm ngôi nhà, còn bạn Hưng phụ trách AI.
Có nhiều khó khăn tại vì mấy cái mạch nếu mình làm không chuẩn nó sẽ bị nhiễu, máy cảm biến không nhận được, với lại là mình còn phải lắp đặt wifi. Rồi như bạn Hưng là bạn phải training cho AI để nó hiểu được câu lệnh của mình muốn nói gì”.
Trong khi đó, nhóm em Huỳnh Minh Nhật và Minh Trí, Trường THPT Gò Vấp mang đến mô hình "Máy rửa tay tự động" cho biết quá trình thực hiện gặp không ít khó khăn nhưng cũng giúp các em có thêm đam mê với công nghệ và trí tuệ nhân tạo.
“Sẽ có nhiều khó khăn nhưng mà bọn em đã cố gắng làm. Sau này em sẽ phát triển cái máy này, hoàn thiện nó, để nó áp dụng được trong đời sống, từ những việc làm này em sẽ mở rộng ra những công việc khác để làm máy rửa tay hoặc là làm về robot và trí tuệ nhân tạo.
Em nghĩ là mình sẽ nâng cao nền giáo dục. Về môn học stem sẽ ứng dụng vào công nghệ cảm biến. Tương lai sau này em sẽ chú trọng tới công nghệ, em muốn tìm hiểu thêm kiến thức về cảm biến và những công nghệ cao hơn trong tương lai gần”.
Có thể thấy khoa học công nghệ đang đến gần hơn với học sinh bằng những cách trực quan, sinh động và đầy cảm hứng. Học tập giờ đây không còn là những bài giảng khô khan trên lớp mà đã trở thành hành trình trải nghiệm, khám phá và ứng dụng thực tế. Chính điều đó đang góp phần nuôi dưỡng tinh thần đổi mới sáng tạo trong thế hệ trẻ, những chủ nhân của nền kinh tế số trong tương lai.

