Cánh diều 2013: Cần gió để bay cao

(VOH) - Đến hẹn lại lên, Cánh diều vàng 2013 lại chuẩn bị vươn mình để bay cao và khán giả cùng chờ đợi những tác phẩm điện ảnh, truyền hình xuất sắc nhất được tôn vinh.

Có thể nói, phim điện ảnh là tấm gương phản chiếu cho sự phát triển của nền điện ảnh nước nhà. Mùa “Cánh diều vàng” nào giải thưởng dành cho phim điện ảnh cũng được quan tâm hơn cả. Năm nay, 13 phim tham gia tranh giải, quá ít cho nhu cầu một đất nước hơn 90 triệu dân, nhưng cũng phần nào phản ánh đầy đủ cho một năm hoạt động hết công suất của điện ảnh nước nhà, khi mỗi năm chỉ sản xuất khoảng 15 – 17 phim điện ảnh.

13 phim, nhà nước có, tư nhân có, nghệ thuật có, thị trường có, chiến tranh có, hài có… Nhưng với tiêu chí mà ban tổ chức đưa ra “Có dấu ấn sáng tạo trong nghệ thuật thể hiện, đậm bản sắc dân tộc, giàu giá trị nhân văn và hướng tới hiệu quả xã hội tích cực” thì có lẽ hơn 1/3 những phim tham gia lần này đã bị rơi rụng gần hết.

Trước đây, cứ đến kỳ Liên hoan phim quốc gia, hay giải Cánh diều, mọi người lại chờ đợi màn độc diễn của Hãng phim nhà nước. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây với xu hướng xã hội hóa điện ảnh mạnh mẽ, thì phim tư nhân dần chiếm thế chủ động. 2 phim của nhà nước, 11 phim tư nhân tranh giải Cánh diều năm nay đã phản ánh sự đi lên của đội ngũ các nhà làm phim chuyên nghiệp. Và để đoán cho một cái kết “có hậu” thì cũng không phải quá khó, bởi tuy phim tư nhân nhiều, càn quét phòng vé nhưng lại không được đánh giá cao về nghệ thuật. Vì vậy bộ phim “Những người viết huyền thoại” của đạo diễn Bùi Tuấn Dũng đã giành 6 giải Bông Sen Vàng tại Liên hoan phim Việt Nam trước đó ít lâu, chắc chắn sẽ không dễ trắng tay với Cánh diều lần này.

Sau khi nhìn vào danh sách của các phim tham dự, nhiều người cho rằng mùa giải năm nay yếu tố bất ngờ rất khó xảy ra, vì ngoài “Những người viết huyền thoại” thì mọi dự đoán trước đó với “Quả tim máu” của Victor Vũ sẽ là nhân tố cạnh tranh. Nhưng đến phút cuối, phim này đã lỡ hẹn vậy nên Cánh diều 2014 khó có khả năng đột phá khi mà độ chênh lệch giữa các phim là khá xa.

Một vài phim “xem được” như “Thần tượng”, “Đường đua”, “Và anh sẽ trở lại” cũng chưa đủ tầm để bay cao cùng cánh diều. Còn những phim có doanh thu khủng như “Tèo em”, “Cô dâu đại chiến 2”, “Âm mưu giày gót nhọn”... lại nhàng nhàng, thiên về giải trí nhiều hơn. Các phim này đến Cánh diều chủ yếu góp mặt cho vui, chứ thật không dễ làm nên chuyện.

Nhà báo Ngô Ngọc Ngũ Long - Phó chủ tịch thường trực Hội điện ảnh TP.HCM đưa ra nhận định: "Tôi cho rằng phim cần phải giải trí nhưng tại sao phương Tây họ vừa làm được những phim dự được Oscar mà lại có doanh thu, đó là tiêu chí mà mọi nhà sản xuất phim đều hướng tới, chúng ta vẫn làm nghệ thuật nhưng khán giả vẫn xem, vẫn đi vào trái tim khán giả được nếu làm được phim như thế thì phim đó mới thực sự đáng xem. Trước đây chúng ta làm phim truyền thống nhiều, nhưng thực sự những phim do nhà nước tài trợ có đi vào lòng công chúng không, đây là nỗi đau của nhà làm phim, vì hiện nay nhà làm phim chỉ có một việc duy nhất là làm phim, còn phim mình đến được với công chúng hay không thì đó là việc của phát hành, phim nhà nước chỉ chăm chú đầu vào mà không chăm chú đầu ra".

Nhìn vào con số 13 phim tham dự, không biết nên vui hay nên buồn vì có những phim vừa tham gia tranh giải Bông Sen Vàng mới đây, nay lại tiếp tục dự ở sân chơi Cánh diều lần này. Vậy liệu rằng nó có đủ sức hấp dẫn khán giả nữa không, và yếu tố bất ngờ sẽ còn lại được bao nhiêu phần trăm bởi một lẽ “phim hay không nhiều”.

Một thông tin không vui cho mùa giải năm nay là sẽ không có truyền hình trực tiếp. Với kinh phí ít ỏi cũng chẳng đủ để tổ chức một mùa giải cho tươm tất thì những nhà làm phim, nhà sản xuất có đủ mặn mòi với Cánh diều khi mà vốn dĩ họ vẫn đang thờ ơ với các giải thưởng? Đạo diễn Đặng Nhật Minh đưa ra quan điểm của mình: "Một nền điện ảnh làm phim thì ít mà nhiều giải thế này, có những năm trùng nhau, hết Bông sen vàng rồi lại Cánh diều vàng mà trong phim truyện nhựa thì chỉ có 10-15 phim tranh giải với nhau thôi nên tôi thấy rất hài hước, đó là chưa kể giờ thêm giải Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2 năm một lần cũng những phim này tham dự".

Dù gì thì Cánh diều Vàng cũng là nơi tôn vinh những tác phẩm xuất sắc. Mà khi được tôn vinh thì sao lại không vui. Nhưng trước niềm vui đó là sự trăn trở của rất nhiều người. Phim có, nơi chiếu có, tuy nhiên khán giả có hay không thì còn phải chờ?… và liệu diều sẽ bay cao?! Chắc chắn không chỉ cần gió mà còn cần cả những người yêu điện ảnh…

Ngoài 13 phim điện ảnh thì giải thưởng Cánh diều 2013 còn là nơi tranh tài của phim truyện truyền hình dài tập với tổng số 429 tập phim. Ngoài ra, có 9 phim truyền hình ngắn tập và 14 phim hoạt hình, 6 phim tài liệu điện ảnh, 44 phim tài liệu truyền hình, 12 phim khoa học (1 phim điện ảnh), 21 phim truyện ngắn, 22 phim tài liệu ngắn, 2 phim hoạt hình ngắn và 4 công trình nghiên cứu lý luận phê bình điện ảnh.