Đừng để khán giả dị ứng với phim Việt

Từ những bộ phim đặt hàng và sản xuất với kinh phí bao cấp của nhà nước chi trả, đến nay, theo xu thế xã hội hóa, điện ảnh trong nước đã thu hút sự quan tâm, đầu tư của nhiều cá nhân, doanh nghiệp tham gia. Hàng trăm bộ phim truyền hình, phim truyện nhựa được sản xuất mỗi năm đáp ứng phần nào nhu cầu của công chúng yêu thích nền nghệ thuật thứ 7 của nước nhà. Tuy nhiên, sự phát triển rầm rộ về số lượng không phải lúc nào cũng tương xứng với chất lượng của nó. Những bộ phim nhàn nhạt về nội dung đã và đang xuất hiện ngày càng dày đặc trên các kênh truyền hình khiến nhiều người phải ngán ngẩm. Tình trạng này nếu cứ tiếp tục kéo dài sẽ có nguy hại thế nào với điện ảnh VN? Bà Nguyễn Thị Hồng Ngát, Phó chủ tịch Hội Điện ảnh VN, thành viên Hội đồng duyệt phim quốc gia sẽ phân tích về điều này.

* Thưa bà, nếu mà đưa ra một nhận xét nào đó cho hoạt động sản xuất phim trong vòng 10 năm trở lại đây, bà có ý kiến gì?

Bà Nguyễn Thị Hồng Ngát. Ảnh: VNN

- Bà Nguyễn Thị Hồng Ngát: Trong mắt nhìn của tôi, càng ngày càng nhiều phim truyền hình được sản xuất thì đó là điều tốt. Bởi vì thực sự mà nói, tiền sản xuất phim bây giờ rất là eo hẹp. Trông vào ngân sách nhà nước cũng không khả quan. Bên truyền hình thì tôi được biết, họ có rất nhiều nguồn sản xuất phim. Phim thì lúc nào cũng phải chiếu, kênh thì rất nhiều và 24/24h thì chẳng có gì phủ sóng tốt bằng những bộ phim truyền hình nhiều tập. Cả đội ngũ đó cũng đang trưởng thành. Rất nhiều nhà biên kịch viết phim nhiều tập. Các đạo diễn, diễn viên cũng hút một nguồn nhân lực rất lớn… Tôi nghĩ đó cũng là một điều tốt.

*Như bà nói, sự xuất hiện của nhiều kênh truyền hình là một điều thuận lợi nhưng không phải lúc nào điều này tốt, bởi để lấp đầy giờ phát sóng nhiều đơn vị chạy đua theo số lượng chứ không hề quan tâm đến chất lượng đúng không?

- Bà Nguyễn Thị Hồng Ngát: Tôi nghĩ anh nói đúng, bởi vì cội nguồn của nó là mở ra quá nhiều kênh truyền hình. Tôi không biết 90 triệu dân, người ta có thì giờ để xem rất nhiều kênh như thế không. Kênh chính thống có, kênh của các ban ngành có, các địa phương có, 63 tỉnh, thành đều có kênh…Tôi thấy đếm không xuể. Buổi tối chỉ có độ 1 tiếng thôi xem thời sự xong rồi thư giãn mà cứ bấm liên tục hết kênh nọ đến kênh kia, chuyển kênh… thì tôi nghĩ cách mà sản xuất phim truyền hình để phủ sóng nhằm tránh thủng sóng thôi, tức là chất lượng hầu như không đọng lại được nhiều. Sản xuất nhiều nhưng điều đọng lại trong người xem rất ít. Thậm chí nhiều người kêu, nếu mở tivi lên thấy phim truyền hình là tắt ngay. Thế thì, tôi cũng không hiểu là, nhu cầu sản xuất phim truyền hình nhiều tập liệu có tốt, nhưng từng ấy công đoạn đều phải viết kịch bản, đi quay, dựng, rồi lồng tiếng thu âm… Như thế tại sao chúng ta không làm kỹ hoặc là chọn lựa kịch bản thật hay. Tôi biết, hiện nay nhiều người hình như có một điều gì đó mua sóng, hoặc là quảng cáo có lãi khi sản xuất những bộ phim truyện dài nhiều tập thì người ta cứ làm. Nhà sản xuất và nhà Đài cứ đồng ý là xong chứ không chú ý lắm đến khan giả. Nhiều phim dường như là tra tấn cả người xem. Không chỉ phim truyền hình dài tập mà cả những phim 1 tập ra rạp chớp nhoáng cũng thế.

* Những bộ phim truyền hình nhiều tập cứ nhàn nhạt về chất lượng và nội dung cũng không tồn tại gì nhiều sau khi người ta xem. Đó có phải những khuyết, nhược điểm khó có thể khắc phục không?

- Bà Nguyễn Thị Hồng Ngát: Tôi nghĩ cũng không khó theo cá nhân tôi, một người làm chuyên môn. Khi anh đặt hàng các nhà biên kịch viết và phải nghiêm khắc. Người ta ra chủ đề, một cốt truyện rồi chia tập. Anh phải làm thật kỹ khâu biên kịch, tức là mấy chục tập rồi, câu chuyện phải xoắn xít với nhau, các nhân vật phải có đời sống như thế nào? Thoại ra làm sao?.. Tất cả hoàn toàn phụ thuộc ban đầu vào khâu viết kịch bản và người biên tập. Cả 2 phải đi cùng với biên kịch và biên tập làm sao cho thật chắc chắn sau đó mới bắt tay vào sản xuất thì nó sẽ đỡ rất nhiều kinh phí. Khi kịch bản hay rồi khi ra hiện trường, nhà sản xuất sẽ thu lại được một bộ phim hoàn toàn yên tâm về chất lượng. Nhưng mà tôi vẫn sợ là người ta (nhà sản xuất- PV) chạy theo kế hoạch, tức là ký được hợp đồng này rồi người ta đi đặt đề tài tuổi teen, hot girl… Và một khi đã có Đài nào đó đồng ý với kịch bản này rồi thì họ phải sản xuất nhanh, đến ngày tháng đó họ phải giao. Tôi từng từng biết, có nhiều phim chưa sản xuất xong đã phát những tập đầu tiên rồi. Cứ như thế, họ cứ cuốn chiếu, chạy đua để không bị thủng sóng thì làm sao mà chất lượng được. Cái gì cũng cần có thời gian thế mà một bộ phim đi quay 1-2 ngày đã xong một tập thì tôi thấy sợ quá. Diễn viên thì không kịp thuộc lời và phải nhắc… Mỗi thứ cứ qua loa một chút thì làm sao chất lượng cao được.  

* Thực trạng xuống cấp đáng báo động như thế về chất lượng phim truyền hình như hiện nay nếu cứ tiếp tục kéo dài thì theo bà, nó sẽ dẫn đến nguy cơ gì?

- Bà Nguyễn Thị Hồng Ngát: Nó dẫn đến nguy cơ rất nguy hiểm là người ta dị ứng với phim Việt, người ta chán. Khán giả mình bước đầu rất hăm hở, rất thích và chú ý theo. Tôi nhớ hồi xưa, điện ảnh chiều thứ 7 hay là văn nghệ chủ nhật ra mấy tập phim ai cũng háo hức xem. Và hồi ấy thì chất lượng phim rất khá. Bây giờ, nhiều phim đến 30, 40 tập mà xem không ai hiểu ra là như thế nào cả. Thế thì, tôi chẳng hiểu bây giờ đúng là người ta dị ứng với phim Việt, sản xuất nhiều như thế để làm gì! Thành thử, tôi cảm giác rằng nên khe khắt hơn nữa, phải cẩn thận hơn nữa, chú ý chất lượng hơn nữa để phục vụ khán giả. Nước mình nó đang giao thời nhiều thứ lắm, chắc để rồi dần dần tự nó sẽ đào thải thôi!

* Bà vừa có vẻ luyến tiếc đến những bộ phim trong quá khứ của chúng ta - nền Điện ảnh cách mạng Việt Nam, vậy thì thưa bà, tính từ bộ phim "Chung một dòng sông", bộ phim đầu tiên của Điện ảnh cách mạng VN ra đời vào năm 1959, cho đến nay thì điện ảnh nước ta đã có vài trăm bộ phim màn ảnh lớn, vậy bà có thể chọn ra một bộ phim nào đó theo ý bà là xuất sắc nhất trong ngần ấy phim?

- Bà Nguyễn Thị Hồng Ngát: Ngày xưa tôi còn nhớ Hãng phim truyện Việt Nam mỗi năm được giao 10 phim và nhà nước dành tiền cho 10 phim ấy. Các nghệ sĩ chỉ việc đọc khoảng 50 kịch bản rồi chọn trong số ấy ra 10 kịch bản tốt nhất để đưa vào sản xuất. Trong 10 kịch bản tốt nhất này giao cho 10 đạo diễn, cùng lắm cũng chỉ có khoảng 3-4 phim được giải hoặc được hoan nghênh cũng đã là lãi rồi. Cho nên với tình hình chung như thế, đỉnh điểm của những bộ phim như thế cũng là so bó đũa chọn cột cờ thôi. Mỗi phim tôi thấy đều có cái hay và cái chưa hay của nó. Để nhớ được như "Cánh đồng hoang", "Bao giờ cho đến tháng mười" thì tôi nghĩ phim bây giờ rất khó để đạt tới.

* Cảm ơn bà!