Tin tức(VOH) - Nhà văn, nhà báo Nguyễn Quang Thiều-một người có nhiều trăn trở về nông thôn đã cho rằng: một trong hai vấn đề mà ông quan tâm, lo lắng nhất về nông thôn hiện nay là văn hóa. Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đô thị hóa thì việc chăm lo cho văn hóa càng trở nên cấp thiết. Việc xây dựng văn hoá rất khó khăn, đòi hỏi hàng loạt vấn đề như quy hoạch thiết chế văn hoá ra sao, quản lý hoạt động văn hoá như thế nào, môi trường môi sinh làm sao….Tất cả những điều ấy không chỉ đòi hỏi trách nhiệm của người làm công tác văn hoá địa phương mà của cả người dân.
Đô thị hoá làm đời sống người dân cải thiện nhưng một bộ phận nông dân vẫn còn khó khăn. Bà Lê Thị Mới- xã Thái Mỹ huyện Củ Chi nói rằng: Họ suốt ngày lo miếng cơm manh áo, lo chuyện giá phân tăng, giá lúa rớt thì chẳng có thời gian đâu mà thư giản, dù chỉ là xem truyền hình hay một buổi văn nghệ…Không ngoa mà nói rằng: sự thiếu thốn về vật chất đã dẫn đến sự thiếu thốn về tinh thần. Một khi nhu cầu vật chất không đảm bảo thì nhu cầu tinh thần cũng bị bỏ quên.
Trình độ văn hóa ở nông thôn thấp, những người già thì vẫn giữ nét văn hóa truyền thống, đôi khi không chịu học hỏi, còn những người trẻ thì tiếp thu vội vã, không chọn lọc cũng là mối đe dọa cho nền văn hoá. Khi thanh niên là lực lượng nòng cốt xây dựng kinh tế, xây dựng văn hóa mới thì thực tế đau lòng là họ tràn ra thành phố ngày càng đông, số còn lại thì đến tuổi dựng vợ, gả chồng rồi nối nghiệp cha mẹ làm ruộng. Một khi học thức thấp thì trình độ hiểu biết, tiếp nhận về văn hóa cũng hạn chế. Đa phần họ có tư tưởng thụ động, quần quật với ruộng đồng, lo làm ăn hơn là tham gia các hoạt động văn hóa. Đó là chưa kể một bộ phận hư hỏng, gây ra các tệ nạn xã hội làm an ninh xóm làng bị xáo trộn, mất đi tình làng nghĩa xóm…Ông Nguyễn Văn Tòng- Tân Thông Hội- Củ Chi nói:
Lý giải sự tác động của kinh tế lên đời sống văn hóa, nhiều người cho rằng: kinh tế thấp thì người dân không có thời gian hưởng thụ văn hóa, kinh tế cao thì văn hóa cũng bị phai nhạt khi con người chạy theo lối sống hiện đại mà bỏ lại sau lưng những giá trị truyền thống. Vậy làm thế nào để vừa nâng cao đời sống kinh tế vừa nâng cao đời sống văn hóa. Quả thật không đơn giản!
Để nâng cao đời sống văn hoá hãy bắt đầu từ những thứ gần gũi, đơn giản nhất. Người nông dân rất coi trọng mối quan hệ láng giềng, nhắc nhở nhau điều hay lẽ thiệt, trao đổi nhau câu ca giọng hát…Trong tình hình hiện nay, hệ thống truyền thông nên chú ý đặc trưng vùng miền ở nông thôn để duy trì, phát huy nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.bằng mối quan hệ rất bình thường trong xã hội nông thôn.Hơn nữa, nhu cầu hưởng thụ văn hoá của người dân nông thôn không cầu kỳ như người thành thị mà đơn giản chỉ là xem 1 buổi văn nghệ quần chúng…Điều này không khó nhưng thực tế ở nông thôn, những hoạt động này rất hiếm. Vì thế theo ý kiến của một người nông dân thì:
Chị Nguyễn Thị Kim Phụng- tổ trưởng tổ 2- ấp 3- xã Lê Minh Xuân- Bình Chánh nói thêm:
Các phong trào xây dựng làng văn hoá, gia đình văn háo rầm rộ nhưng nó phải thực sự hiệu quả và thiết thực, không dừng lại ở phong trào khẩu hiệu, hỏi ra ai cũng biết mà không làm. Làm sao để có chất lượng mà không chạy theo thành tích.
Trong chương trình xây dựng nông thôn mới, cái cốt lõi là làm sao đảm bảo cho người dân có cuộc sống no đủ, có đời sống văn hoá phong phú, lành mạnh, có khả năng tham gia và hưởng thụ văn hoá một cách chính đáng. Thủ tướng chính phủ đã ban hành 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới, trong đó có văn hoá. Xuân Thới Thượng ngay từ khi xây dựng đề án Nông thôn mới đã xác định: Văn hoá là một trong những vấn đề cần được quan tâm song song với kinh tế, xã hội. Vì thế, bên cạnh việc thực hiện các chỉ tiêu văn hoá như xây dựng làng văn hoá, gia đình văn hoá, đẩy mạnh các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao thì hiện, xã cũng đang dần khôi phục lại những giá trị văn hoá truyền thống vốn bị lãng quên. Đó là việc mở các quán cà phê khuyến nông là nơi trò chuyện, thư giãn, trao đổi kinh nghiệm trong đời sống và sản xuất, đó là các câu lạc bộ đờn ca tài tử để khi đường sá nối dài, ánh điện sáng tới từng thôn, ấp thì những tiếng hát, câu hò lại có dịp vang lên mỗi đêm…Bà Cao Thị Hoà- chủ tịch Hội nông dân xã Xuân Thới Thượng- Hóc Môn nhấn mạnh:
Đình làng xưa nay vốn là một là hình ảnh thân quen, gắn bó với người dân nông thôn nhưng vài năm trở lại đây, nó dần dần mất đi tính thiêng liêng và ý nghĩa truyền thống. Vừa qua, Tân Thông Hội đã tiến hành trùng tu đình Tân Thông nhận được sự quan tâm và hưởng ứng của người dân. Đây là một tín hiệu đáng mừng. Vậy là từ đây, lễ hội Kỳ Yên vào tháng 2 âm lịch hằng năm lại tấp nập nhộn nhịp người, nét đẹp của xóm làng Việt Nam lại hiện diện trên mảnh đất Củ Chi.
Ông Trần Văn Chí- chủ tịch UBND Xã Tân Thông Hội- Củ Chi cho biết:
Xây dựng văn hoá không chỉ đòi hỏi trách nhiệm của người làm công tác văn hoá mà còn cả những người dân nông thôn- những người trực tiếp hưởng thụ và sáng tạo ra văn hoá. Họ cần thấy rằng trong thời kỳ mới thì phải có văn hoá mới, tiến bộ hơn văn hoá mà họ từng trải qua nhưng không có nghĩa là sự vứt bỏ hoàn toàn. Người dân cần chủ động tham gia các hoạt động văn hoá vì mục đích cuối cùng lại cũng chỉ là để phục vụ chính nhu cầu của mình mà thôi.
Xây dựng nông thôn mới phải mới từ hình thức đến nội dung, dân ai cũng có cuộc sống ấm no, được hưởng thụ tất cả các nhu cầu về vật chất lẫn tinh thần. Chứ nông thôn mới mà chỉ thay mới về công trình, đường sá, cơ sở hạ tầng thôi thì chưa đủ ý nghĩa của cụm từ “Nông thôn mới”.
Minh Nga