Tin tứcKhu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma đang được xây dựng trên vùng đất rộng 2,5 ha, thuộc bán đảo Cam Ranh (tỉnh Khánh Hòa) do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động với nguồn kinh phí từ đóng góp của tổ chức công đoàn và công nhân lao động cả nước; đồng thời huy động từ các cơ quan, đơn vị và các tấm lòng hảo tâm của đồng bào Việt Nam trong và ngoài nước.
Công trình tri ân và ghi công 64 liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vào ngày 14/03/1988 trong trận hải chiến bảo vệ quần đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Công trình cũng là nguyện vọng chung của thân nhân anh hùng liệt sĩ ở đảo Gạc Ma và nhân dân VN.
Xung quanh những ý tưởng và tiến độ thực hiện công trình tượng đài này, phóng viên Đài TNND TPHCM phỏng vấn tác giả công trình - nhà điêu khắc Lâm Quang Nới.
* Với công trình Tượng đài chiến sĩ Gạc Ma, ông nghiên cứu tư liệu lịch sử như thế nào để xây dựng ý tưởng cho mẫu phác thảo này ?
Nhà điêu khắc Lâm Quang Nới: Sự kiện lịch sử tại đảo Gạc Ma là một sự kiện hết sức bi hùng của dân tộc Việt Nam. Khi bị lực lượng hải quân rất đông đảo của Trung Quốc bao vây đảo, theo phản ứng tự nhiên, đồng chí Phương là người chỉ huy lực lượng khi ấy đã giương cao lá cờ vinh quang của Tổ quốc, số anh em còn lại thì quây lại thành một vòng tròn để bảo vệ quốc kỳ thiêng liêng của Tổ quốc. Vòng tròn thiêng liêng ấy được mọi người tôn vinh và gọi là “Vòng tròn bất tử”.
Từ căn cứ lịch sử như vậy, tôi chọn hình tượng cho mẫu phác thảo là một nhân vật chính giương cao lá cờ, xung quanh là tất cả các chiến sĩ gồm những người sống, người bị thương, người chết đã quây quần lại xung quanh lá cờ Tổ quốc. Ở phía dưới là các ngọn sóng cuồn cuộn trào dâng thể hiện sự ác liệt của trận đánh và sự dã man của kẻ thù nhằm tiêu diệt các chiến sĩ ta trên hòn đảo nhỏ.
Một ý tưởng nữa là khi nói đến vùng biển đảo thì thường nói đến vùng chân trời, mà vùng chân trời thì gắn liền với vẻ đẹp sinh động của ánh mặt trời bình minh và hoàng hôn. Do đó, tôi nhấn mạnh hình tượng vòng cung mặt trời nhô lên khỏi đảo, ôm gọn tất cả chiến sĩ vào trong vầng mặt trời. Từ đó, tôi lấy “Những người nằm lại phía chân trời” là tên gọi và cũng là ý tưởng chung quan trọng nhất của công trình tượng đài về sự kiện đảo Gạc Ma.
* Thưa ông, qui mô và chất liệu của công trình tượng đài này được lựa chọn như thế nào để phù hợp với không gian và điều kiện khí hậu của vùng bán đảo Cam Ranh - Khánh Hòa?
Nhà điêu khắc Lâm Quang Nới: Sau khi Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khảo sát vùng đất dự kiến đặt tượng đài này ở bán đảo Cam Ranh tỉnh Khánh Hòa, một vùng đất nằm sát bờ biển, trên một ngọn đồi và xung quanh là một không gian rộng bao la; tôi chọn phương án thiết kế với chiều cao của nhóm tượng con người là 8 mét so với sân nền và khung mặt trời thì cao 16 mét. Đặc biệt, về chất liệu, do ở đây là vùng khí hậu thời tiết tương đối khắc nghiệt cho nên vật liệu phải hoàn toàn bền vững. Tượng được thực hiện bằng đá granit của Khánh Hòa, loại đá tương đối cứng, tốt ở nước ta. Còn phần khung mặt trời là hạng mục đòi hỏi kĩ thuật cao và chúng tôi chọn chất liệu inox, thuộc loại kim loại không gỉ để chịu được thời tiết ở vùng nước biển mặn như vùng biển Cam Ranh.
Tượng đài Những người nằm lại phía chân trời - Ảnh: Laodong.
* Việc thi công, vận chuyển mẫu tượng đài được người dân rất quan tâm. Vậy chúng ta có gặp khó khăn gì trong thi công?
Nhà điêu khắc Lâm Quang Nới: Công trình này thi công trên một ngọn đồi, vật liệu đá tương đối nặng cho vận chuyển; ví dụ, đá từ mỏ đá tập kết về địa điểm đã khó rồi nhưng khi chuyển lên trên ngọn đồi để dàn dựng, lắp ráp lại là một bước khó khăn nữa. Đối với khung mặt trời bằng inox, nhìn thì đơn giản nhưng thực sự khi thực hiện, thi công dàn dựng lắp ráp là cả một vấn đề hết sức khó khăn. Tuy nhiên, với sự tính toán và lực lượng thi công rất chuyên nghiệp nên điều đó chúng tôi cũng khắc phục được.
* Trong thi công, ông có nhận được những góp ý của những người dân, người thân của chiến sĩ để hoàn thiện mẫu phác thảo tượng đài này?
Nhà điêu khắc Lâm Quang Nới: Chúng tôi nhận được nhiều góp ý cụ thể cho từng chi tiết trong tượng đài, đặc biệt là tập trung vào những nhân vật trong tượng. Hình tượng lá cờ được giơ lên ở tư thế như thế nào ? Những chiến sĩ đã trúng đạn, bị thương hoặc hi sinh thì ngã xuống như thế nào ? Ý chí quật khởi trong mỗi nhân vật được phản ánh như thể nào để bên cạnh sự hi sinh bi thương thì còn mang tinh thần quật khởi và kiên cường trước mũi súng của kẻ thù.
* Những công đoạn quan trọng tiếp theo sẽ là gì và có đảm bảo được tiến độ công trình không, thưa ông ?
Nhà điêu khắc Lâm Quang Nới: Hiện nay chúng tôi đi vào giai đoạn quan trọng nhất tức là phóng mẫu phác thảo theo tỉ lệ 1:1 trên tinh thần những ưu điểm đã có và đồng thời sửa chữa theo những ý kiến đóng góp, do vậy mà ý nghĩa của mẫu tượng 1:1 rất quan trọng mà nó cũng là giai đoạn quan trọng nhất để hình thành được mẫu cơ bản đưa vào tiến hành đục đá và hoàn tất công trình tượng đài này. Về thời gian, tiến độ, chúng tôi sẽ cố gắng hết sức mình và phấn đấu làm thế nào để đạt được mục tiêu đề ra là khánh thành đúng vào dịp kỷ niệm ngày các chiến sĩ hi sinh là ngày 14/03/2016, đó cũng là điều mà nhiều người đang mong đợi. Tôi hi vọng sau khi hoàn tất thì đây sẽ là công trình hết sức đặc biệt, khác lạ so với tất cả tượng đài cả nước; đồng thời sẽ trở thành một giáo cụ trực quan, sinh động nhất để giáo dục truyền thống đấu tranh cách mạng cho các thế hệ mai sau, giáo dục lòng biết ơn đối với những người hi sinh cho sự nghiệp vẻ vang của Tổ quốc.
Cám ơn ông!
.jpg?w=1600&q=85)
