Tin tứcTrong nhiều thập niên, các xung đột tại Trung Đông thường gắn với hình ảnh không quân, lực lượng đặc nhiệm hay những đòn đánh chớp nhoáng. Tuy nhiên, diễn biến gần đây cho thấy kho tên lửa đang trở thành yếu tố chiến lược đáng chú ý. Giới quan sát nhận định Iran đã thay đổi cách khai thác năng lực này, chuyển từ các đợt tập kích ồ ạt sang chiến thuật tấn công dai dẳng theo kiểu "mưa phùn".
Phân tích ngày 1/3 của Financial Times cho biết, sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào nhiều mục tiêu tại Iran cuối tháng 2/2026, Tehran đã đáp trả bằng "một cơn mưa phùn tên lửa và UAV" nhằm vào Israel cùng các mục tiêu trong khu vực. Thay vì phóng số lượng lớn trong thời gian ngắn, các đợt tấn công được triển khai với quy mô hạn chế nhưng kéo dài nhiều giờ hoặc nhiều ngày.
Các quan chức quân đội Israel đánh giá cách tiếp cận này khác với những đợt tập kích dồn dập trước đây. Iran duy trì nhịp độ phóng rải rác để tạo sức ép liên tục lên hệ thống phòng thủ đối phương. Một cựu quan chức Israel nhận định: "Ai nói người Iran sẽ chơi theo luật của chúng ta? Chúng ta không biết họ sẽ đưa mọi chuyện đi đến đâu… nhưng cuộc chiến này có lẽ sẽ không chỉ kéo dài vài giờ hay vài ngày".
Bà Lynette Nusbacher, cựu cố vấn tình báo của nội các Anh, cho rằng Tehran có thể hướng tới việc đánh trúng mục tiêu quân sự của Israel hoặc Mỹ. Theo bà, Iran có thể đã tính đến nguy cơ hệ thống chỉ huy bị tấn công nên phân cấp quyền phóng tên lửa xuống các đơn vị cấp dưới, với tọa độ mục tiêu được thiết lập sẵn. Tuy nhiên, việc duy trì các đợt phóng liên tục cũng phản ánh sức ép phải sử dụng vũ khí trước khi bệ phóng bị phá hủy. Bà nói: "Các chỉ huy Iran hiểu rằng họ phải dùng chúng trước khi mất chúng".
Một yếu tố giúp Iran duy trì chiến thuật này là việc sử dụng UAV chi phí thấp. Financial Times cho biết các UAV tấn công dòng Shahed có giá khoảng 30.000 – 35.000 USD mỗi chiếc, thấp hơn nhiều so với tên lửa đánh chặn của Mỹ và đồng minh. The Guardian đưa tin ngày 2/3, Iran đã phóng hàng trăm UAV Shahed-136 vào các mục tiêu tại Bahrain, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Shahed-136 có thể mang khoảng 50 kg thuốc nổ và đạt tầm bay tới 2.000 km. Việc kết hợp UAV giá rẻ với các đợt phóng tên lửa nhỏ nhưng liên tục cho phép Tehran kéo dài nhịp độ tấn công mà không cần tung toàn bộ kho vũ khí chiến lược. Đây được xem là nền tảng của chiến thuật "mưa phùn" đang được áp dụng.
Ở chiều ngược lại, quân đội Mỹ cũng phát triển UAV giá rẻ mang tên LUCAS (Low-cost Unmanned Combat Attack System), thiết kế dựa trên cấu trúc drone Shahed. Ngày 1/3, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ viết trên mạng xã hội X: "Những chiếc drone giá rẻ này, được mô phỏng theo dòng Shahed của Iran, hiện đang thực thi những đòn đáp trả mang nhãn hiệu Mỹ".
Ông Michael C. Horowitz, cựu quan chức Lầu Năm Góc và hiện là giám đốc trung tâm nghiên cứu Perry World House thuộc Đại học Pennsylvania, cho rằng sự phổ biến của UAV chi phí thấp có thể làm thay đổi bản chất chiến tranh hiện đại. Ông nói: "Bạn sẽ thấy ngày càng nhiều quốc gia, thậm chí cả các nhóm vũ trang, có khả năng tiến hành trinh sát và tấn công tầm xa bằng công nghệ chi phí thấp".
Một mục tiêu khác của chiến thuật này được nhận định là tạo ra cuộc chiến tiêu hao về chi phí phòng thủ. Defense News cho biết việc sử dụng số lượng lớn UAV và tên lửa buộc các nước trong khu vực phải chi đáng kể nguồn lực để đánh chặn. Theo ông Francesco Schiavi, nghiên cứu viên tại Middle East Institute Switzerland, thách thức lớn là khả năng duy trì phòng thủ khi giao tranh kéo dài.
Ông Schiavi phân tích: "Mỗi lần đánh chặn đều kéo theo chi phí tài chính và hậu cần đáng kể. Với mỗi USD Iran chi để sản xuất drone, các nước vùng Vịnh có thể phải chi từ 20 đến 28 USD cho phòng thủ, trong khi mỗi tên lửa đánh chặn thường có giá hơn 1 triệu USD". Theo AP, các cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa của Iran đã khiến Israel cùng đồng minh duy trì cảnh báo cao do nguy cơ bị tập kích bất cứ lúc nào. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth thừa nhận: "Chúng tôi không thể ngăn chặn mọi tên lửa hoặc UAV mà Iran phóng đi".
