Tin tứcHiện nay, TPHCM có hơn 2,6 triệu học sinh. Thời gian qua, Thành phố đã có nhiều nỗ lực như ký kết thỏa thuận hợp tác, tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, trao đổi học sinh, giáo viên với các đối tác quốc tế. Chỉ tính riêng năm 2025, TPHCM đã đón hơn 300 đoàn khách quốc tế đến thăm và làm việc trong lĩnh vực giáo dục; tổ chức thành công hơn 40 sự kiện giao lưu đối ngoại quốc tế.
Trường THCS - THPT Trần Đại Nghĩa, là một trong những trường có nhiều kinh nghiệm trong phối hợp với cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và đối tác nước ngoài hiệu quả. Bà Trần Thị Hồng Thủy, Hiệu trưởng nhà trường, chia sẻ: “Hằng năm, nhà trường ban hành quyết định thành lập Hội đồng tư vấn công tác quan hệ quốc tế, bao gồm các thành viên có chuyên môn, có kinh nghiệm trong các lĩnh vực giảng dạy, tài chính, tổ chức hậu cần. Hội đồng này có nhiệm vụ tham mưu chiến lược cho lãnh đạo nhà trường về công tác hợp tác quốc tế, hỗ trợ triển khai các hoạt động cụ thể, giới thiệu đối tác tiềm năng và mở rộng phạm vi hợp tác quốc tế. Hội đồng cũng tham gia thiết lập cơ chế tiếp nhận, phản hồi từ quý cha mẹ học sinh, học sinh và đối tác nhằm không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động đối ngoại và hợp tác quốc tế.”
Tuy nhiên, Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM cũng nhìn nhận, khoảng cách về năng lực hội nhập giữa các trường nội thành, ngoại thành còn lớn; nhiều trường còn lúng túng trong quy trình giao lưu, tiếp nhận chuyên gia và quản lý các chương trình có yếu tố nước ngoài; đội ngũ nhân sự phụ trách phần lớn là kiêm nhiệm tại các trường, còn thiếu kỹ năng để tham mưu chiến lược cũng như đàm phán quốc tế chuyên sâu.
Ông Hồ Tấn Minh - Chánh văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo, nhận định: “Các đoàn này đến với tâm thế là từ các đơn vị, các công ty du lịch, các đơn vị phối hợp đột xuất chứ chưa có kế hoạch bài bản, chi tiết để chương trình hợp tác quốc tế và đối ngoại đi vào thực tế. Với các trường có kinh nghiệm thì có xây dựng kế hoạch, nhưng các trường tiếp xúc đột xuất thì chưa xây dựng được chương trình nội dung. Đây cũng là một hạn chế, khi chúng ta chưa xác định đây là một mục tiêu để đưa vào kế hoạch tổ chức hoạt động giảng dạy cũng như hoạt động giáo dục tại nhà trường thì chúng ta luôn luôn bị động.”
Việc quản lý người nước ngoài trong các hoạt động hợp tác quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo an ninh, an toàn và tuân thủ các quy định về bảo vệ thông tin, tài liệu nhạy cảm.
Thượng tá Trần Văn Đông - Phó Trưởng Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TPHCM, cho biết: “Có thể có những đoàn lợi dụng hợp tác quốc tế để đánh bóng tên tuổi, để đánh dấu sự có mặt của mình, chứ cơ quan đó không làm được gì. Có khi ở đây chỉ một vài năm nữa là đóng cửa, hoạt động lĩnh vực khác. TPHCM đang rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa, hợp tác với tất cả các đối tác nhưng phải chỉn chu, đảm bảo, không để ảnh hưởng đến bất kỳ vấn đề nào về an ninh trật tự, an toàn cho đoàn khách và cán bộ, học sinh, sinh viên đến học tập, làm việc, giao lưu đối với thành phố.”
Giai đoạn 2026 - 2030, Sở Giáo dục và Đào tạo xác định 5 nhóm giải pháp chính mang tính định hướng dài hạn cho công tác hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, bao gồm: Chuẩn hóa quy trình quản trị, thiết lập một quy trình chuẩn trong hợp tác quốc tế tại các trường phổ thông, phân cấp mạnh mẽ đi đôi với hậu kiểm chặt chẽ. Nâng chất hơn nữa đội ngũ hạt nhân - là các thầy cô, cán bộ quản lý, các giáo viên, không chỉ bồi dưỡng về tiếng Anh mà phải đào tạo tư duy quản lý giáo dục quốc tế cho lãnh đạo đơn vị cũng như cán bộ phụ trách.
Trong “số hóa” ngoại giao, ngành giáo dục Thành phố sẽ ứng dụng AI và chuyển đổi số để kết nối các mô hình trường học tiên tiến tại thành phố với các mạng lưới giáo dục toàn cầu, xóa bỏ khoảng cách về địa lý. Thúc đẩy chương trình liên kết nước ngoài và kiểm định. Đẩy mạnh hơn nữa các mô hình trường phổ thông chất lượng cao của thành phố, tăng cường công nhận văn bằng và tích hợp chương trình quốc tế, tránh tình trạng chương trình hoặc đơn vị chỉ “mang danh” quốc tế một cách hình thức.
Huy động nguồn lực tổng thể, xây dựng cơ chế để các nhà trường chủ động liên kết với lãnh sự quán, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp để đưa học sinh TPHCM bước ra thế giới một cách an toàn và hiệu quả.
Bà Lê Thụy Mỵ Châu - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM, cho rằng: “Phải quyết liệt hơn nữa đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai, đây không còn là một khẩu hiệu mà là nhiệm vụ chuyên môn bắt buộc theo Kết luận 91 của Bộ Chính trị. Lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa mô hình dạy toán và khoa học bằng tiếng Anh. Thực tế hiện nay, sinh viên chúng ta có học thuật rất tốt nhưng tiếng Anh và tin học vẫn chưa đạt được trình độ chuẩn quốc tế.
Thứ hai, nâng cao chất lượng cho đội ngũ, đặc biệt là 15.000 giáo viên, cần phải quan tâm bồi dưỡng về năng lực số trong thời gian tới. Bồi dưỡng phải đi vào chuyên sâu, đặc biệt là những lĩnh vực trọng tâm hiện nay như về trí tuệ nhân tạo (AI), STEAM. Làm sao để giáo viên của chúng ta không chỉ giỏi về chuyên môn mà phải có một tư duy toàn cầu và kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế.”
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo - ông Nguyễn Văn Hiếu cũng nhấn mạnh, các trường cần phải đề ra những giải pháp thực tế, hành động nhanh và có tinh thần trách nhiệm cao, nhằm giúp học sinh thành phố tự tin, cạnh tranh công bằng với bạn bè quốc tế.
“Từng thầy cô hiệu trưởng phải xây dựng kế hoạch để chủ động trong ngoại giao, chủ động trong hội nhập quốc tế. Định hướng trong năm năm nữa, học sinh của trường phải biết chơi thể thao với học sinh nước ngoài, biết nói chuyện, giao tiếp. Đương nhiên bên cạnh đó là học hành là phải đạt trình độ đáp ứng tương lai của từng gia đình, từng em học sinh, và học sinh từng trường phải có “thương hiệu” của mình", Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo chia sẻ.
Thông qua việc đẩy mạnh hợp tác quốc tế, giáo dục và đào tạo tại TPHCM đang có những bước tiến dài trong việc tiệm cận các tiêu chuẩn khu vực và thế giới. Bên cạnh tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và nhân rộng mô hình hợp tác quốc tế, cũng cần thêm các hội thảo chuyên đề, diễn đàn cấp thành phố để các trường trao đổi kinh nghiệm thực tiễn về công tác đối ngoại, lan tỏa các mô hình, các sáng kiến hợp tác quốc tế đã chứng minh được hiệu quả, nhằm kích thích sự chủ động, sáng tạo của toàn hệ thống, từng bước nâng tầm vị thế của giáo dục TPHCM trên bản đồ khu vực.
