Sau 6 năm triển khai Quyết định số 358/2020 của Thủ tướng Chính phủ về bảo đảm trật tự an toàn giao thông và xử lý lối đi tự mở qua đường sắt, gần 1.600 lối đi tự mở trên toàn mạng lưới đường sắt đã được xóa bỏ. Tuy nhiên, mục tiêu xóa bỏ hoàn toàn các lối đi tự mở vào năm 2025 vẫn chưa đạt khi hơn 60% số lối đi vẫn còn tồn tại.

Ảnh: minh họa
Theo báo cáo của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, đến ngày 31/12/2025, toàn mạng lưới đã xóa bỏ, rào kín 1.593 lối đi tự mở trong tổng số 4.024 lối đi, đạt khoảng 39,6%. Như vậy, vẫn còn 2.431 lối đi tự mở chưa được xử lý, chiếm khoảng 61% tổng số điểm giao cắt đồng mức giữa đường bộ và đường sắt – các vị trí được đánh giá tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông cao.
Việc đầu tư hạ tầng thay thế nhằm xóa bỏ lối đi tự mở đã được triển khai nhưng tiến độ còn chậm so với kế hoạch. Cụ thể, mới xây dựng được 58,23 km đường gom và hàng rào trong tổng số hơn 650 km dự kiến, đạt 8,95%. Số đường ngang hợp pháp hoàn thành là 15/297, đạt 5,05%; hầm chui là 2/149, tương đương 1,34%.
Đáng chú ý, công trình cầu vượt đường sắt chuyên dùng tại Km76+970 trên tuyến Kép – Hạ Long – Cái Lân đến nay vẫn chưa được triển khai.
Bên cạnh đó, tình trạng vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt vẫn diễn biến phức tạp. Hiện toàn mạng lưới còn 11.596 vị trí vi phạm kết cấu hạ tầng đường sắt và 4.793 vị trí vi phạm phạm vi bảo vệ công trình thông tin tín hiệu.
Theo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, phần lớn các trường hợp vi phạm đã được lập biên bản và báo cáo chính quyền địa phương. Tuy nhiên, việc xử lý dứt điểm còn hạn chế khi nhiều vi phạm chưa được giải tỏa triệt để, gây áp lực cho công tác bảo đảm an toàn giao thông đường sắt.
Một số địa phương như Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Gia Lai, Đồng Nai… được ghi nhận tích cực triển khai các giải pháp xử lý. Trong khi đó, nhiều địa phương khác vẫn chậm triển khai, chưa chỉ đạo quyết liệt hoặc chưa ưu tiên bố trí nguồn vốn thực hiện, khiến tiến độ xử lý lối đi tự mở chưa đạt mục tiêu đề ra.
Ngoài ra, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết nguồn vốn cho các công trình thay thế như đường ngang, hầm chui, cầu vượt… chưa được bố trí đúng lộ trình. Việc chưa hoàn thành cắm mốc chỉ giới đất dành cho đường sắt cũng ảnh hưởng đến quá trình triển khai. Một số địa phương còn gặp khó khăn trong việc bố trí quỹ đất để xây dựng đường gom và hàng rào ngăn cách.
Trước thực trạng này, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam kiến nghị các địa phương có tuyến đường sắt đi qua rà soát quy hoạch giao cắt đường bộ – đường sắt trên địa bàn, đề xuất bổ sung vị trí xây dựng mới hoặc nâng cấp đường ngang hợp pháp. Đồng thời, cần xây dựng kế hoạch tổng thể để từng bước xóa bỏ các lối đi tự mở hiện có.
Trong thời gian chưa thể xử lý dứt điểm, các địa phương được đề nghị duy trì lực lượng chốt gác, cảnh giới tại những vị trí nguy hiểm nhằm bảo đảm an toàn giao thông đường sắt.




