Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Nghe tiếng dế kêu có thể tính ra nhiệt độ môi trường

    (VOH) - Một sự thật thú vị là loài dế có khả năng đặc biệt giúp con người ước tính nhiệt độ môi trường dễ dàng, đem lại kết quả tương đối chính xác

    Tiếng dế kêu có liên hệ gì với nhiệt độ môi trường?

    voh.com.vn-de-du-bao-nhiet-do-moi-truong-anh-1Tiếng kêu của dế thường liên quan đến nhiệt độ môi trường

    Giống như nhiều loài côn trùng khác, dế là loài máu lạnh, nghĩa là chúng duy trì nhiệt độ cơ thể dựa hoàn toàn vào nhiệt độ môi trường xung quanh. Nhiệt độ tăng là điều kiện thuận lợi cho dế kêu. Trong khi nhiệt độ xuống thấp làm chúng trở nên phản ứng chậm, dẫn đến tiếng kêu nhỏ hơn.

    Tuy nhiên, chỉ có dế đực mới gáy (kêu). Tiếng gáy của chúng phát ra từ sự ma sát đôi cánh cứng bên ngoài. Đây vừa là lời cảnh báo nguy hiểm từ những loài thú ăn thịt, vừa là cách dế thu hút bạn tình.

    Tham khảo tiếng dế gáy: 


    Quy luật Dolbear

    Nghiên cứu về sự tương quan giữa nhiệt độ không khí và tỷ lệ gáy của dế lần đầu tiên được thực hiện bởi Amos Dolbear. Ông là giáo sư, nhà vật lý học và nhà phát minh người Mỹ vào thế kỷ 19.

    Giáo sư Dolbear thực hiện hệ thống các nghiên cứu về nhiều loài dế khác nhau, để xác định rằng tiếng gáy của chúng phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường. Dựa trên những gì nghiên cứu được, năm 1897, Dolbear cho xuất bản một bài báo trình bày công thức xác định nhiệt độ bằng tiếng dế kêu (còn được gọi là Quy luật Dolbear) như sau:

    T (°F)  = [50 + ((N - 40) / 4)]

    Trong đó: 

    • T là nhiệt độ tính ở độ F
    • N là số tiếng kêu của dế mỗi phút

    Để đổi sang độ C, sử dụng công thức : 

    T (°C) = [T (°F)  - 32 ] / 1,8

    voh.com.vn-de-du-bao-nhiet-do-moi-truong-anh-2Quy luật Dolbear ước tính nhiệt độ môi trường dựa vào tiếng dế

    Phương pháp ước tính nhiệt độ dựa vào những tiếng dế kêu

    Khi nghe được tiếng dế kêu vào ban đêm, bạn có thể có thể thử nghiệm quy luật Dolbear để tính nhiệt độ bằng phương pháp ngắn gọn sau:

    1. Xác định tiếng kêu của một con dế duy nhất.
    2. Đếm số lần dế kêu trong 15 giây rồi viết ra giấy, hoặc ghi nhớ trong đầu.
    3. Lấy số lần dế kêu mà bạn đã đếm được cộng thêm 40. Tổng số lần kêu sau khi cộng sẽ cho bạn ước tính gần đúng về nhiệt độ môi trường (tính theo độ F).

    Để ước tính nhiệt độ bằng độ C, đếm số lượng tiếng dế kêu trong 25 giây, chia 3 và cộng 4.

    Ví dụ:

    Trong đêm tối, bạn lắng nghe được số lần kêu của một con dế trong 25s là 60. Công thức ước tính nhiệt độ (độ C) là:

    T = (60 / 3) + 4 = 24 (°C)

    voh.com.vn-de-du-bao-nhiet-do-moi-truong-anh-3Loài dế cây dự báo nhiệt độ môi trường tỷ lệ chính xác cao

    Chú ý: Quy luật Dolbear ước tính chính xác nhất khi áp dụng trên tiếng kêu của loài dế cây, khi nhiệt độ ở khoảng 55 – 100 độ F (khoảng 12.8 – 38 độ C) và vào ban đêm, thời điểm dễ nghe tiếng dế kêu nhất.

    Nguồn ảnh: Internet

    Vô địch ăn dế: Một người đàn ông 56 tuổi đến từ Scarsdale, New York (Mỹ) vừa lập kỷ lục người ăn dế nhanh nhất thế giới 
    Cách trồng cây trong chai nhựa vừa đẹp vừa bảo vệ môi trường: Trồng cây trong chai nhựa chắc chắn là một phương pháp không còn xa lạ với chúng ta. Nó vừa giúp bạn tận dụng được các chai nhựa bỏ đi, vừa tạo ra không gian xanh tươi cho căn nhà của bạn.

    Trường Giang (Theo ThoughtCo)