Bình luận: Không chỉ là tôn vinh

(VOH) - Hôm nay, 27/02 cả nước kỷ niệm 56 năm ngày thầy thuốc VN bằng những việc làm nghĩa tình để tôn vinh, tri ân những tập thể, cá nhân, đơn vị ngành Y, những người đã tận tụy với công việc cao quí là chữa trị, cứu sống và mang lại sức khỏe cho cộng đồng.

Tôn vinh, tri ân là hoạt động cần thiết nhưng không phải là duy nhất. Kỷ niệm ngày thầy thuốc VN còn là dịp để những người mặc Blouse trắng dành nhiều thời gian hơn suy gẫm, học tập lời dạy của chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu cách nay 56 năm về tính thật thà, đoàn kết, về lòng yêu thương chăm sóc người bệnh theo phương châm “Lương Y như Từ Mẫu” và về vệc phát triển nền y học dân tộc, kết hợp đông dược và Tây dược trên nguyên tắc: khoa học dân tộc và đại chúng-chữa trị có hiệu quả cho người dân.

Trong 3 điều Bác nhắn nhủ, thiết nghĩ đáng quan tâm nhất chính là “ Thương yêu người bệnh-Người bệnh phó thác tính mạng của họ nơi các cô các chú. Chính phủ phó thác cho các cô các chú việc chữa bệnh tật và giữ gìn sức khoẻ cho đồng bào. Đó là nhiệm vụ rất vẻ vang. Vì vậy, cán bộ cần phải thương yêu, săn sóc người bệnh như anh em ruột thịt của mình, coi họ đau đớn cũng như mình đau đớn. “ Lương y phải như từ mẫu”. Đó chính là Y Đức.

Nói về Y Đức, thì không chỉ là lời thề Hypocrat khi bước chân vào trường Y, mà với người VN thì đạo đức, lối sống yêu thương nhau cùng với những lời dạy, lời khuyên bất hủ của tiền nhân “Lương Y như từ mẫu” hay Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác lúc dạy học trò: “Không có nghề nào nhân đạo bằng nghề cứu người. Không có nghề nào vô nhân đạo bằng nghề y thiếu đạo đức”… đã giúp cho bao lớp người theo đuổi Y nghiệp ở nước ta luôn đặt Y đức lên hàng đầu so với Y học, Y thuật. Đó chính là chữ Tâm đặt trước chữ Tài. Trong Lịch sử ngành Y nước ta đã có nhiều, rất nhiều những tấm gương sáng về cả Y Đức, lẫn Y thuật. Có thể kể như bác sĩ Phạm Ngọc Thạch đã vượt qua bom đạn, rừng núi vào tận chiến trường với quyết tâm tìm ra phương thức, cách chữa trị hiệu quả cao cho đồng bào, chiến sĩ miền Nam. Đó là Giáo sư Tôn Thất Tùng với phương pháp mổ gan không chảy máu nổi tiếng trên thế giới. Đó còn là Giáo sư Đặng Văn Ngữ, với tâm huyết cả đời cho công cuộc chống sốt rét ở nước ta thời chống Pháp và chống Mỹ, là những Bác Sĩ Anh hùng Lao Động Nguyễn Tài Thu, Nguyễn Thị Ngọc Phượng, Nguyễn Tiến Quyết và rất nhiều Thầy thuốc Nhân Dân, Thầy Thuốc Ưu Tú hiện nay.

Nhưng Y Đức lại là một hình thái đặc biệt của Ý thức xã hội và nó được hình thành qua nhiều yếu tố, trong đó yếu tố kinh tế-xã hội, yếu tố giai cấp, yếu tố văn hóa rất quan trọng.

Trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước hội nhập và chịu tác động của kinh tế thị trường thì một bộ phận nhân viên ngành Y đã chạy theo lợi nhuận, xem nhẹ việc rèn luyện và giữ gìn Y Đức. Thế mới có chuyện đây đó có các thầy thuốc câu kết đục khoét quỷ bảo hiểm Y Tế, cố tình lôi kéo bệnh nhân về phòng mạch tư điều trị với giá cao, mới có vấn nạn Hộ lý, y tá làm khó người nhà bệnh nhân mưu lợi, Bác sĩ ăn hoa hồng của trình dược viên, của các Hãng thuốc …

Vấn đề Y Đức hiện đang là vấn đề cần quan tâm của đội ngũ nhân viên y tế. Ngành Y cũng chủ động đề ra "Định hướng chiến lược công tác chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân đến năm 2020" và Quy định về y đức cũng được Bộ Y tế ban hành mà trong đó nêu lên rất cụ thể như: Tôn trọng bệnh nhân, không lạm dụng nghề nghiệp gây phiền hà cho người bệnh; Tiếp xúc với người bệnh phải niềm nở, thái độ tận tình; Cấp cứu phải khẩn trương,tận tụy, tận tâm, còn nước còn tát; Kê đơn thuốc phải phù hợp với bệnh lý của người bệnh…

Thế nhưng, qui định hành chính dù có chi tiết đến đâu vẫn là chưa đủ một khi trong một bộ phận thầy thuốc vẫn còn bị lợi ích cá nhân làm che mờ y đức. Vấn đề hiện nay là kết hợp đồng bộ các biện pháp hành chính, Kinh tế và tâm lý GD. Biện pháp hành chính đã có, biện pháp kinh tế thì cần phải quan tâm hơn đến chế độ chính sách, lương bổng. Đặc biệt biện pháp tâm Lý GD thì cần nên thực hiện thường xuyên liên tục, từ khi người theo y nghiệp mới bước chân vào trường Y cho đến khi hành nghề và cả lúc thăng quan, tiến chức. Nên chăng, một trong những biện pháp tâm lý Giáo dục là làm sao để mỗi thầy thuốc luôn luôn tâm niệm và nằm lòng lời dạy của Bác Hồ và các bậc tiền nhân về Y đức chứ không chỉ là chuyện của một ngày 27/02./.