Tin tứcSau khi khảo sát thực tiễn mô hình cánh đồng mẫu lớn Tổng Bí thư đã chỉ đạo:
“Cần nhân rộng trong phát triển nông nghiệp, các tỉnh cần tăng cường tính liên
kết giữa sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm nhằm nâng cao năng suất, chất
lượng, hiệu quả sản xuất, bảo đảm quyền lợi của người nông dân. Để đáp ứng yêu
cầu sản xuất lớn trong nông nghiệp, việc tích tụ ruộng đất là cần thiết. Tỉnh
cần quan tâm công tác qui hoạch, quản lý sử dụng đất đai…”
Thật vậy mô hình cánh đồng mẫu lớn là kiểu “tích tụ ruộng đất” một cách linh
hoạt. Hay còn gọi “tích tụ ruộng đất mềm”. Thực chất kiểu tích tụ nầy, đất đai
vẫn thuộc quyền của mỗi nông dân khi tham gia cánh đồng mẫu lớn, nông dân đem
đất “góp vốn” thành diện tích lớn cùng canh tác, sản xuất lúa theo hướng tiên
tiến, hiện đại, mang lại cơ hội thu nhập cao, ổn định, hạn chế rủi ro cho người
trồng lúa. Tạo ra nguồn lúa gạo xuất khẩu lớn đồng đều về chất lượng và giá gia
tăng cao. Mô hình cánh đồng mẫu lớn còn giải quyết bài toán manh mún về đất đai,
tạo điều kiện thực hiện việc cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp, hình thành
vùng hàng hóa lớn, bảo đảm chất lượng và sự cạnh tranh trên trường Quốc tế cho
hạt gạo Việt Nam. Mô hình cánh đồng mẫu lớn chính là cụ thể hóa mối liên kết
giữa 3 nhà: Nhà nước, nhà nông, nhà doanh nghiệp một cách hiệu quả. Dù khẩu hiệu
phục vụ cho sản xuất nông nghiệp: “Liên kết 3 nhà” đã được phát động nhiều năm
nay. Thế nhưng, trước đây trong sản xuất nông nghiệp thường mạnh ai nấy làm. Sự
manh mún, nhỏ lẽ trong sản xuất làm giảm khả năng xử lý những sự cố như thiên
tai, dịch bệnh. Thực tiễn mô hình cánh đồng mẫu đã chứng minh, khi tham gia mô
hình, nông dân là người hưởng lợi nhiều nhất. Khi xây dựng được thương hiệu thì
giá trị hạt gạo sẽ tăng, hình thành nhận thức sản xuất lúa theo đơn đặt hàng
theo nhu cầu tiêu thụ, xuất khẩu. Thực hiện mô hình cánh đồng mẫu lớn, nông dân
được giải phóng 3 việc nặng nhọc của đồng áng: không cấy lúa mà gieo mạ; không
gặt đập bằng tay mà bằng máy liên hợp, không phơi lúa mà sấy lúa. Nhờ vậy ngày
công lao động sẽ giảm đi, chất lượng lúa gạo được nâng lên người nông dân sẽ có
thêm điều kiện nâng cao kiến thức.
Để xây dựng mô hình cánh đồng mẫu lớn được nhân rộng một cách vững chắc như nghị
quyết “tam nông” đề ra, theo định hướng của Bộ NN-PTNT đến năm 2013 đạt từ 100
đến 200.000 ha, tiến đến năm 2015 có vùng sản xuất lúa nguyên liệu 1 triệu ha,
đòi hỏi sự tham gia tích cực của nhiều ngành nhiều cấp, của nông dân trong khu
vực cánh đồng mẫu và đặc biệt là của các doanh nghiệp thu mua lúa. Hiện nay đã
hình thành các điều kiện để phát triển cánh đồng mẫu lớn như gieo sạ đồng loạt
né rầy; thu hoạch bằng cơ giới, hình thành các cụm xay sát chế biến lúa gạo… đây
là hướng đi phù hợp chương trình quốc gia xây dựng nông thôn mới. Mặt khác, với
điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo mà chính phủ vừa ban hành, thì vùng nguyên
liệu lúa xuất khẩu nên xây dựng theo mô hình cánh đồng mẫu lớn được hình thành
trên cơ sở qui hoạch, chọn qui mô cánh đồng mẫu phù hợp ở mỗi địa phương.
Doanh nghiệp có vai trò rất quan trọng quyết định mô hình bền vững hay không,
thành công hay không? Mặt khác, xây dựng cánh đồng mẫu phải thực hiện sản xuất
lúa hàng hóa theo tiêu chuẩn VietGap. Muốn thực hiện tốt cánh đồng mẫu, cần
trang bị nhận thức đầy đủ về quyền lợi, nghĩa vụ khi tham gia mô hình cho nông
dân trong đó kiến thức tiếp thu, ứng dụng khoa học kỹ thuật canh tác là quan
trọng để bảo đảm hiệu quả sản xuất nông nghiệp với qui mô lớn, đạt hiệu quả cao.
(VOH) - Đầu tháng 9/2011, khi đến thăm và kiểm tra việc thực hiện Nghị quyết 26 TW khóa 10 về Nông nghiệp, nông thôn, nông dân tại 2 tỉnh An Giang và Kiên Giang và mới đây khi làm việc với Hội Nông dân Việt Nam về xây dựng nông thôn mới, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đặc biệt quan tâm đến mô hình cánh đồng mẫu lớn.