Tin tức* Xin nhạc sĩ cho biết Liên hoan âm nhạc năm 2014 tại khu vực Tây Nguyên và các tỉnh phía Nam lần này sẽ bao gồm những nội dung gì và khác biệt như thế nào so với các liên hoan trước?
- NS Tôn Thất Lập: Liên hoan có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, có sự tập hợp của 19 tỉnh thành. Mục đích chung thì vẫn là một cuộc tập hợp để khuyến khích những sáng tạo mới, tìm tòi mới để có tác phẩm mới quảng bá trong công chúng. Nhưng lần này đặc biệt chú ý tới các chất liệu âm nhạc của các dân tộc Tây Nguyên. Trong liên hoan này, một phần là biểu diễn các tác phẩm mang âm hưởng dân tộc dân gian của các vùng miền. Đồng thời có một hội thảo về vai trò của âm nhạc dân tộc trong đời sống hiện nay, cách khai thác nguồn âm nhạc dân tộc và khai thác như thế nào cho nó đi vào đời sống hiện nay, đi vào công chúng, nhất là giới trẻ.
* Vấn đề “Giữ gìn và phát huy bản sắc âm nhạc các dân tộc Tây Nguyên trong quá trình hội nhập” theo nhạc sĩ có những thuận lợi và khó khăn gì?
- NS Tôn Thất Lập: Âm nhạc dân tộc của chúng ta ở từng từng vùng miền, chỗ nào cũng có chất liệu, đặc biệt là đồng bào Tây Nguyên. Nhờ những sáng tạo của các nhạc sĩ đi trước đã viết những bài ca khai thác chất liệu này rất hay, cho nên những thế hệ nhạc sĩ chúng tôi hiện nay, nhất là các nhạc sĩ trẻ có vốn liếng cũ đó, từ đó gợi lên những kinh nghiệm, những kích thích sáng tạo. Các nhạc sĩ hiện nay cũng viết và khai thác nguồn chất liệu dân gian, dân tộc này nhưng họ sáng tác dưới định hướng là hướng về công chúng, để làm sao vẫn giữ được bản sắc của người Việt Nam và vẫn có những yếu tố mới, thổi một sinh khí mới vào nền âm nhạc dân gian của chúng ta. Cái khó khăn là khi khai thác chất liệu này thì phải đầu tư cả về con người lẫn kinh phí; những con người hiểu biết về âm nhạc dân gian dân tộc, khai thác xong thì phải hệ thống lại và làm thế nào để quảng bá ra. Cho nên chất liệu dân gian dân tộc của chúng ta thì nhiều lắm nhưng chưa được khai thác hết và cũng chưa có điều kiện để đầu tư, nhân rộng và quảng bá ra.
* Vậy làm thế nào để khắc phục những khó khăn đó, thưa nhạc sĩ?
- NS Tôn Thất Lập: Những vốn liếng đó đã được khai thác nhưng cần có sự tiếp tay của các cơ quan chức năng, của các trung tâm âm nhạc… để nhân rộng ra. Thứ 2 là chúng ta phải khai thác thế mạnh là đài phát thanh và truyền hình để quảng bá.
* Nhạc sĩ hãy chia sẻ điều mà nhạc sĩ tâm đắc nhất ở liên hoan âm nhạc lần này?
- NS Tôn Thất Lập: Riêng tôi tâm đắc nhất qua 2 ngày trong liên hoan lần này, khác với những liên hoan trước, họ đã bám vào những vốn liếng mà họ có trong cuộc sống. Chất liệu của dân tộc từng vùng miền được anh em xử lí một cách sáng tạo. Họ sáng tác những bài hát mang tính thời đại, phong cách cũng rất thời đại.
* Từ góc độ cá nhân, nhạc sĩ có nhận xét gì về các tác phẩm, tác giả nổi bật tại liên hoan lần này?
- NS Tôn Thất Lập: Có tác phẩm "Điệu ru mặt trời", nghe cái tựa không thì chúng ta cũng thấy một cái gì đó hấp dẫn, khiến người ta tò mò tìm hiểu. Vì bình thường, người ta cứ nghĩ mặt trời là biểu tượng gì đó sâu xa, hoặc về những gì đó lớn lao. Nhưng thực sự, mặt trời ở đây là hình ảnh hoa hướng dương, biểu hiện sức sống mãnh liệt của các dân tộc Tây Nguyên. Sự khai thác này rất mộc mạc, gần gũi, bài này âm nhạc rất đẹp, mềm mại, dịu dàng. Đề tài chỉ viết về một loài hoa nhưng lại ý nghĩa, biểu trưng cho sức sống mãnh liệt của các dân tộc Tây Nguyên. Đó là điều lí thú nhất về mặt tác phẩm. Bên cạnh đó cũng có các tác phẩm như "Tiếng sáo đêm trăng", "Hát về cây mía", hay là "Vượt qua giông bão", là những tác phẩm khai thác về nhạc võ Tây Sơn. Trong cuộc sống, người ta hay đi xem triển lãm về Tây Sơn, nhưng người ta không để ý về điều này. Nhưng khi người nhạc sĩ đưa điều này thành đề tài để khai thác và viết thành tác phẩm thì điều này rất là mới nhưng cũng rất gần gũi trong đời sống.
* Xin cảm ơn nhạc sĩ.
