![]() |
| 3 tỷ lít bia được tiêu thụ trong năm 2012 tại VN. Ảnh: Dân trí |
Chưa tính con số tổng kết cuối cùng của năm 2013, chỉ tính trên 3 tỷ lít bia được tiêu thụ trong năm 2012 thì trung bình đầu người Việt Nam tiêu thụ 32 lít mỗi năm và cả nước đã chi số tiền tương đương 3 tỷ USD cho loại thức uống này. Quả là một con số không nhỏ! Với mức tiêu thụ đó đã đưa Việt Nam lên thành nước xếp thứ 25 trên thế giới, xếp thứ 3 tại Châu Á và đứng đầu Đông Nam Á về mức tiêu thụ bia. Việt Nam cũng là nước liên tục phá kỷ lục tiêu thụ bia do chính mình lập ra hàng năm!
Còn nhớ, trong quy hoạch 2010-2015 của Bộ Công Thương, đến năm 2015, chỉ tiêu lượng bia tiêu thụ được đưa ra là 2,7 tỷ lít, nhưng đi chưa tới nửa chặng đường quy hoạch thì con số này đã "vượt chỉ tiêu". Bia tiêu thụ với số lượng lớn mang lại niềm vui cho các nhà sản xuất bao nhiêu thì lại khiến các nhà quản lý, nghiên cứu xã hội băn khoăn bấy nhiêu, nhất là trong vài năm gần đây, tình hình kinh tế ngày càng khó khăn mà lượng bia tiêu thụ vẫn cứ tăng đều hàng năm.
Quả thật, với các nước trong vùng khí hậu nhiệt đới thì bia là thức uống được ưa chuộng để giải khát, tiệc tùng… Ngày xưa “miếng trầu là đầu câu chuyện” nhưng ngày nay, không thể phủ nhận “ly bia là câu chuyện giao tế”! Nhiều thương vụ, hợp đồng được thỏa thuận trên bàn nhậu. Qua rượu bia, tình cảm gia đình, bạn bè xích lại gần nhau, thông hiểu và chia sẻ với nhau hơn… Tuy nhiên, qua bia rượu cũng tạo cơ hội nảy sinh tiêu cực, nhiều “phi vụ” làm ăn được kết nối; bè phái, vây cánh được củng cố qua ăn nhậu; nhiều vụ tham ô, tham nhũng cũng chọn bàn nhậu làm nơi xuất phát và quan hệ con người cũng đầy vơi tùy theo từng độ nhậu...
Mặc dù đã có rất nhiều lời cảnh báo về mặt trái của việc sử dụng bia rượu vượt quá giới hạn cho phép, vậy nhưng nhiều người vẫn vượt ngưỡng, say xỉn để rồi gây ra hậu quả khôn lường. Thống kê cho thấy 60% tai nạn giao thông có liên quan đến bia rượu, 70% trường hợp bạo hành gia đình có liên quan đến say xỉn. Đây là con số không nhỏ và nó gia tăng tỉ lệ thuận với lượng bia rượu được tiêu thụ. Ngoài ra, bia rượu cũng gây ra không ít buồn phiền, ảnh hưởng đến sức khoẻ, công việc của người nghiện nó, thậm chí là nguyên nhân dẫn đến tan vỡ nhiều gia đình. Những thiệt hại này không thể tính được bằng con số cụ thể.
Năm hết Tết đến, chuyện ăn nhậu nóng lên theo từng ngày. Theo quy luật thị trường, giá bia rượu cứ tăng lên chóng mặt vào dịp cận Tết. Giá các loại bia tính đến thời điểm hiện nay đã bắt đầu nhích lên khoảng 10% so với giá thường ngày. Không dừng ở đó, con số này sẽ tiếp tục "nhảy múa" tuỳ theo mức tiêu thụ và nạn “chặt chém” của người bán. Dù đắt hay rẻ thì có vẻ như vẫn không cản được tâm lý “cứ uống vô tư vì một năm chỉ có mấy ngày Tết mà!”. Và như vậy, không ai khác, chính những người tiêu thụ rượu bia đã tiếp tay cho nhà sản xuất, nhà phân phối và người bán "làm giá" một cách dễ dàng đối với mặt hàng này.
Quay trở lại với con số 3 tỷ lít bia mà người Việt Nam đã tiêu thụ trong năm 2012, việc tiêu thụ bia với thứ hạng cao chẳng hay ho gì, cũng không ai khen thưởng cho người dùng nhiều bia hay quốc gia có lượng bia được tiêu thụ đứng ở hàng nhất nhì. Thay vào đó, sự lãng phí do tiêu thụ nhiều bia đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến chi tiêu của từng gia đình, tác động đến sức khỏe của người dân và tiêu tốn nguồn lực huy động trong dân đáng kể. Kinh nghiệm cho thấy trên thế giới, chỉ những quốc gia làm tốt việc tiết kiệm trong tiêu dùng hàng ngày mới xây dựng được nguồn nội lực từ người dân, từ đó, tranh thủ nguồn vốn trong dân để đầu tư vào nhiều lĩnh vực, đẩy nhanh tốc độ phát triển đất nước. Khi mỗi người đều chung tay tiết kiệm, “góp gió thành bão”, chắc chắn con số tiết giảm hàng tỷ USD sẽ sinh lợi cho xã hội, cho đất nước. Và để làm được điều đó, trước tiên cần phải chấm dứt ngay tình trạng “vui cũng uống, buồn cũng uống" hoặc "không vui, không buồn cũng uống” đã trở thành chuyện thường ngày của không ít người dân. Mỗi người, mỗi gia đình cần phải nhận thức rằng, tiết kiệm chi phí bia rượu là để đảm bảo sức khoẻ cho bản thân, cho gia đình và sự an toàn cho xã hội.

