028.38225933 (Hotline) - 028 3822 1188 (FM 95.6) - 028 38291 357
Điện thoại: 028.38225933 - 028.38225934
Đường dây nóng bạn nghe đài: 028.3891 357 - 0948747571
Sự kiện:  Tin sức khỏe

Chùm ruột: loại mứt quen thuộc nhưng có tác dụng trị bệnh mà nhiều người không biết đến

(VOH) - Chùm ruột là một loại cây quen thuộc trong đời sống của người Việt Nam. Ngoài được dùng để ăn sống, nấu chín, làm cảnh thì tác dụng của chùm ruột còn chữa được các bệnh lý khác.

Chùm ruột là loại cây đa tác dụng, vừa được trồng làm cảnh vừa lấy quả. Ngoài ra, trong y học dân tộc, chùm ruột còn là vị thuốc có tác dụng thanh nhiệt, chữa nhức đầu, ho, các bệnh ngoài da như mề đay, ghẻ loét, lở ngứa. Dưới đây là một số thông tin về đặc điểm, thành phần cũng như tác dụng của loại cây dân giã này.

Mô tả về cây chùm ruột

Chùm ruột có tên gọi khác là tầm ruột (tên khoa học: Phyllanthus acidus, hay còn gọi là Phyllanthus distichus, Cicca disticha, Cicca acida, Averrhoa acida), là loài cây duy nhất có quả ăn được trong họ Phyllanthaceae. Đây là loài cây phân bố chủ yếu ở miền nam nước ta.

Chùm ruột là giống cây bụi, cỡ nhỏ, đạt chiều cao từ 2–9 m. Thân cây có nhiều cành chính cứng và dày, trên mỗi cành có nhiều vết sẹo của lá cũ. Lá chùm ruột mọc so le, hình trứng dài với kích thước khoảng 4–5 cm, rộng khoảng 1,5–2 cm. Hoa chùm ruột sắc hồng, nở từng chùm. Quả hình tròn, màu xanh, chia thành 6 múi, đường kính khoảng 2–2,5 cm. Mỗi quả chỉ có 1 hạt. 

Vị chùm ruột giòn và rất chua, do đó thường được tiêu thụ dưới dạng mứt tại Việt Nam. Khi nấu ở nhiệt độ cao trái chùm ruột sẽ chuyển sang màu đỏ. Ngoài ra, nhiều người còn dùng các bộ phận khác của cây chùm ruột làm thuốc như vỏ thân, rễ, lá.

tac-dung-cua-chum-ruot-loai-qua-quy-mien-nam-giup-boi-bo-suc-khoe-tri-benh-voh-1
Quả chùm ruột hình tròn, màu xanh, chia thành 6 múi (Nguồn:Internet)

Thành phần hóa học trong quả chùm ruột

Theo các nghiên cứu khoa học, chùm ruột chứa các thành phần sau:

  • Quả chùm ruột: chứa 89 – 91% nước; 0,73 – 0,90% protein; 0,61 – 0,76% liptit; 5,89 – 7,20% gluxit; độ chua do có chứa acid axetic chừng 1,7% và độ tro chừng 0,52  – 0,84%. Ngoài ra, trong quả chùm ruột còn chứa 40mg vitamin C và nhiều chất xơ;
  • Vỏ rễ: chứa saponin, axit gallic và một chất kết tinh;
  • Các bộ phận khác chưa thấy có tài liệu nghiên cứu. Tuy nhiên, vỏ cây và rễ chùm ruột chứa nhiều độc tố, tuyệt đối không được dùng. 

Một số tác dụng của chùm ruột mà ít người biết đến

Chùm ruột được sử dụng ở nhiều dạng khác nhau. Chẳng hạn như quả được dùng để ăn sống hoặc nấu canh giúp giải nhiệt cơ thể, bồi bổ sức khỏe, tăng sức đề kháng. Bên cạnh đó, bạn có thể đem chùm ruột ngâm đường làm mứt là một món ăn vặt bắt mắt với màu đỏ tím, khi ăn có vị chua thanh, ngọt, rất được trẻ con và người lớn yêu thích. Ngoài ra, chùm ruột còn có một số tác dụng sau:

  1. Chữa đau nhức (đau lưng, chân, háng)

Tác dụng của chùm ruột được nhắc đến với công hiệu chữa đau nhức ở lưng, chân và háng. Bạn hãy chuẩn bị khoảng 100g lá chùm ruột tươi rửa sạch, giã nát cùng với tiêu và đắp vào chỗ đau, kết hợp với xoa bóp để đạt hiệu quả cao.

  1. Chữa lở ngứa, mề đay, vết thương ngoài da

Để chữa vết thương ngoài da, ban cần chuẩn bị khoảng 100g vỏ rễ cây chùm ruột đã phơi khô tán thành bột và trộn chung với dầu dừa. Bài thuốc này dùng để bôi ngoài da và thực hiện đều đặn mỗi ngày thì tình trạng mề đay, ghẻ lở..sẽ không còn.

tac-dung-cua-chum-ruot-loai-qua-quy-mien-nam-giup-boi-bo-suc-khoe-tri-benh-voh-2
Tác dụng của chùm ruột giúp chữa vết thương ngoài da (Nguồn:Internet)

  1. Chữa hen suyễn

Bên cạnh đó, chùm ruột còn có tác dụng chữa hen suyễn rất tốt. Bạn lấy 6 quả chùm ruột, 2 củ hành đỏ, một nắm hạt đậu biếc, 8 quả long nhãn. Tất cả bạn đem rửa sạch và nghiền nhỏ. Sau đó, bạn thêm vào 2 tách nước và đun đến cạn còn 1/3, để hơi nguội, rồi lọc và uống với ít đường, mỗi ngày 2 lần.

  1. Chữa thối tai tiêu mủ, chảy máu ngoài da, ngậm chữa đau răng, đau họng

Rượu vỏ chùm ruột ngâm có tác dụng chữa bệnh rất hiệu quả. Bạn chỉ cần chuẩn bị vỏ thân cây chùm ruột đã phơi khô, tán thành bột mịn, kết hợp với rượu trắng nồng độ cao. Bài thuốc này bạn cần dùng tới 200g bột ngâm với 1 lít rượu để trong 10 ngày là sử dụng được. 

  1. Chữa vảy nến

Có thể nói, tác dụng của chùm ruột rất công hiệu trong điều trị bệnh vảy nến. Bạn chỉ cần dùng nước sắc được cô đặc lại từ vỏ cây chùm ruột kết hợp cùng với rượu từ rễ cây là có thể sử dụng được. 

  1. Chữa bệnh trĩ

Ngoài ra, bột vỏ thân chùm ruột ngâm dấm còn chữa được bệnh trĩ. Bài thuốc này bạn chỉ cần uống 2 lần mỗi ngày, mỗi lần 1 thìa canh, bệnh tình sẽ ngày một thuyên giảm.

Lưu ý:

  • Không được uống nước sắc cũng như rượu ngâm từ vỏ rễ cây chùm ruột vì rất độc, gây choáng váng, nhức đầu, có thể nặng hơn sẽ đau bụng dữ dội và xấu nhất có thể tử vong. 
  • Do trái chứa nhiều axit oxalic, người mắc bệnh gút và sỏi thận không nên ăn chùm ruột.
  • Mặc dù loại cây này có lợi cho sức khỏe, tuy nhiên trước khi sử dụng bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc thầy thuốc để tránh các tác hại không mong muốn. 
Giải đáp: Quả nhót có tác dụng gì, hay chỉ là món quà quê giản dị?: Nhót là loại quả mọc nhiều ở miền Bắc vào cuối tháng 3, đầu tháng 4. Tác dụng của quả nhót rất tốt cho sức khỏe nhưng ăn quả nhót không đúng cách cũng gây hại sức khỏe.
8 tác dụng của quả thanh long - loại trái cây tươi mát nuông chiều vị giác: Quả thanh long được biết tới là một trong những loại trái cây ‘đại bổ’ thơm ngon, đồng thời tác dụng của thanh long còn là một loại trái cây 'nên thuốc'.
NGUỒN THAM KHẢO
  1. Chùm ruột - Bách khoa toàn thư mở Wikipedia ( Cập nhật ngày 02/05/2020 ).
  2. Theo BS.CKII. Huỳnh Tấn Vũ - Chùm ruột: thức ăn & vị thuốc thanh nhiệt, giải độc - Trang Sức khỏe đời sống - Cơ quan ngôn luận Bộ Y tế ( Cập nhật ngày 02/05/2020 ).