Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Ung thư tuyến tiền liệt là gì? Triệu chứng nhận biết và cách điều trị

    (VOH) – Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những loại ung thư phổ biến và nguy hiểm ở nam giới. Bệnh có thể di căn đến xương, hạch bạch huyết... nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

    Tuyến tiền liệt (tiền liệt tuyến) là một tuyến chỉ có ở nam giới, nằm ở dưới đáy bàng quang và sau niệu đạo. Tuyến tiền liệt bao quanh niệu đạo, có chức năng vô cùng quan trọng đối với quá trình sinh sản, vì đây là bộ phận giúp tiết ra một chất dịch được hòa với tinh dịch nhằm bảo vệ tinh dịch. Đồng thời chất dịch này cũng giúp cho tinh trùng di chuyển nhanh hơn, sống lâu hơn và có khả năng giữ gene tốt hơn.

    Ung thư tuyến tiền liệt là gì?

    Ung thư tuyến tiền liệt hay còn gọi là ung thư tiền liệt tuyến, là một dạng ung thư phát triển trong tuyến tiền liệt. Bệnh được hình thành do tế bào tuyến tiền liệt phát triển không bình thường hoặc mất kiểm soát.

    ung-thu-tuyen-tien-liet-la-gi-trieu-chung-nhan-biet-va-cach-dieu-tri-voh

    Ung thư tuyến tiền liệt là bệnh ung thư thường gặp ở nam giới (Nguồn: Internet)

    Thông thường, ung thư tuyến tiền liệt phát triển chậm và ban đầu chỉ giới hạn ở tuyến tiền liệt - nơi nó có thể không gây hại nghiêm trọng, nếu được phát hiện và điều trị sớm người bệnh có thể sống được nhiều năm, thậm chí có thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu bệnh chuyển sang mức độ nặng thì tốc độ phát triển bệnh rất nhanh, có thể lây lan sang các bộ phận khác, thậm chí là tử vong.

    Các giai đoạn của bệnh ung thư tuyến tiền liệt

    Bệnh ung thư tuyến tiền liệt được chia ra làm 4 giai đoạn:

    • Giai đoạn I: Mô ung thư chỉ được phát hiện ở tuyến tiền liệt, không có nhiều thay đổi về hình dáng, kích thước (trông giống như một mô tuyến tiền liệt bình thường).
    • Giai đoạn II: Khối u có thể phát hiện qua thăm khám lâm sàng, sinh thiết hay xét nghiệm PSA trong máu. Ở giai đoạn này, các tế bào ung thư cũng chưa có dấu hiệu di căn sang các bộ phận khác, tuy nhiên đã có dấu hiệu phát triển nhanh hơn giai đoạn I.
    • Giai đoạn III: Tế bào ung thư đã xâm lấn sang các mô xung quanh tuyến tiền liệt. Ngoài ra, chúng có thể lây lan sang túi tinh.
    • Giai đoạn IV: Tế bào ung thư đã di căn đến hạch bạch huyết, trực tràng, bàng quang hay thậm chí tới các bộ phận xa như xương, gan, phổi.

    Ung thư tuyến tiền liệt triệu chứng nhận biết thế nào?

    Thông thường ở giai đoạn đầu ung thư tuyến tiền liệt hầu như không có triệu chứng rõ ràng. Khi các tế bào ung thư phát triển đủ lớn và gây ảnh hưởng đến ống dẫn nước tiểu thì có thể gây ra một số dấu hiệu và triệu chứng như:

    • Khó tiểu, tiểu đêm, tiểu rắt
    • Giảm lực trong dòng nước tiểu

    ung-thu-tuyen-tien-liet-la-gi-trieu-chung-nhan-biet-va-cach-dieu-tri-1-voh

    Tiểu rắt, khó tiểu là triệu chứng thường gặp ở bệnh ung thư tuyến tiền liệt (Nguồn: Internet)

    • Xuất hiện máu trong nước tiểu
    • Máu trong tinh dịch
    • Khó chịu ở vùng xương chậu hoặc bị đau xương chậu
    • Rối loạn cương dương

    Nguyên nhân dẫn đến ung thư tuyến tiền liệt

    Nguyên nhân gây ung thư tuyến tiền liệt hiện nay vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết ung thư tuyến tiền liệt bắt đầu khi một số tế bào trong tuyến tiền liệt trở nên bất thường. Đột biến trong DNA của các tế bào bất thường khiến các tế bào phát triển và phân chia nhanh hơn các tế bào bình thường. Các tế bào bất thường tiếp tục sống, khi các tế bào khác sẽ chết. Các tế bào bất thường tích lũy tạo thành một khối u, có thể phát triển để xâm lấn mô gần đó. Một số tế bào bất thường cũng có thể vỡ ra và lan rộng (di căn) đến các bộ phận khác của cơ thể.

    Mặc dù, nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa được tìm ra, song các nhà khoa học đã tìm ra được những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt, chẳng hạn như:

    • Tuổi tác: Nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt sẽ tăng khi càng lớn tuổi.
    • Chủng tộc: Người da đen thường có nguy cơ mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt cao hơn những người đàn ông thuộc các chủng tộc khác.
    • Di truyền: Nếu bạn có cha, anh hoặc em trai mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt, nguy cơ của bạn có thể tăng lên. Ngoài ra, nếu bạn có tiền sử gia đình về các gen làm tăng nguy cơ ung thư vú thì nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt của bạn có thể cao hơn.
    • Béo phì: Đàn ông béo phì dễ mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt và thậm chí các trường hợp mắc bệnh rất khó để điều trị.

    Ung thư tuyến tiền liệt có nguy hiểm không?

    Ung thư tuyến tiền liệt nếu không được phát hiện và điều trị sớm có thể dẫn đến nhiều biến chứng như: Rối loạn cương dương, tiểu không tự chủ và nguy hiểm nhất chính là ung thư di căn.

    Di căn ung thư tuyến tiền liệt có thể lây lan đến bất cứ nơi nào trong cơ thể. Tình trạng di căn xảy ra khi các tế bào tách ra khỏi khối u ở tuyến tiền liệt. Các tế bào ung thư sẽ đi qua hệ thống bạch huyết hoặc máu đến các khu vực khác của cơ thể.

    • Di căn ung thư tuyến tiền liệt thường gặp có thể xảy ra ở: xương, hạch bạch huyết, phổi, gan, óc.
    • Các vị trí hiếm gặp của di căn ung thư tuyến tiền bao gồm: tuyến thượng thận, ngực, mắt, thận, cơ bắp, tuyến tụy, tuyến nước bọt, lá lách.

    Ung thư tuyến tiền liệt có chữa được không?

    Mặc dù là căn bệnh có mức độ nguy hiểm cao, tuy nhiên, ung thư tuyến tiền liệt có thể được chẩn đoán sớm thông qua xét nghiệm PSA trong máu (xét nghiệm kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt). Bằng phương pháp này, người mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt có thể phát hiện kịp thời, thậm chí bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện và điều trị ở giai đoạn đầu tiên.

    Các bác sĩ cho biết thêm, tiên lượng bệnh phụ thuộc vào giai đoạn phát hiện bệnh, tỷ lệ sống trên 5 năm khi phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm là gần 100%, trong khi đó tỷ lệ khi phát hiện bệnh ở thời điểm tế bào ung thư đã di căn là 34%. Do đó, đàn ông từ 40 tuổi trở lên nên tầm soát ung thư tiền liệt tuyến định kỳ mỗi năm một lần nhằm phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.

    ung-thu-tuyen-tien-liet-la-gi-trieu-chung-nhan-biet-va-cach-dieu-tri-2-voh

    Dựa vào tình trạng bệnh bác sĩ sẽ chẩn đoán và đưa ra các phương pháp điều trị phù hợp (Nguồn: Internet)

    Các phương pháp điều trị ung thư tuyến tiền liệt

    Sau khi có kết quả xét nghiệm, dựa vào tình trạng bệnh (tình trạng di căn khối u, độ mô học, nồng độ PSA trong máu, độ tuổi và sức khỏe người bệnh) bác sĩ sẽ chẩn đoán và đưa ra các phương pháp điều trị phù hợp.

    Có 4 phương phương điều trị cơ bản:

    1. Theo dõi tình tình hình bệnh

    Trong trường hợp bệnh nhân dưới 60 tuổi, bị ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn đầu chỉ cần theo dõi chắc và không tiến hành điều trị. Phương pháp này chỉ áp dụng với những trường hợp mô bệnh học thấp, khối u chưa di căn ra ngoài.

    1. Phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt

    Đây là phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho những trường hợp ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm. Với phương pháp này, tùy vào từng trường hợp mà người bệnh có thể sẽ phải cắt bỏ túi tinh và nạo hạch 2 bên vùng chậu hay phải cắt bỏ toàn bộ tuyến tiền liệt.

    1. Xạ trị

    Xạ trị là phương pháp thường được áp dụng với những trường hợp mắc bệnh giai đoạn thứ 3. Tuy nhiên, nếu người bệnh tuổi tác cao hay tình trạng sức khỏe không tốt, có thể xem xét không tiến hành xạ trị do tình trạng phát triển bệnh ở những người này thường rất chậm.

    1. Điều trị nội tiết (hormone)

    Mục đích của việc điều trị nội tiết là giúp giảm thiểu nội tiết tố nam, qua đó kìm hãm sự phát triển của bệnh. Điều trị nội tiết có 2 phương pháp cơ bản là triệt tiêu nội tiết tố nam bằng phẫu thuật tinh hoàn hoặc bằng thuốc nội tiết.

    Trường hợp ung thư tuyến tiền liệt ở giai đoạn cuối, khối u đã di căn bác sĩ có thể áp dụng điều trị nội tiết với xạ trị nếu như thể trạng và sức khỏe của người bệnh cho phép.

    Cách phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới

    Để ngăn ngừa nguy cơ mắc phải căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt, nam giới nên chú ý trong trong lối sống, sinh hoạt và chế độ ăn uống hàng ngày. Đây chính là cách tốt nhất để chủ động phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt cũng như duy trì sức khỏe tổng thể.

    • Chọn chế độ ăn uống lành mạnh: Một chế độ ăn uống ít chất béo và đầy đủ trái cây, rau quả có thể góp phần làm giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt.
    • Duy trì cân nặng: Đàn ông béo phì – chỉ số BMI từ 30 trở lên có thể làm tăng nguy cơ ung thư tiền liệt tuyến. Vì thế, nếu bạn thừa cân hoặc béo phì hãy lên kế hoạch giảm cân ngay từ bây bây giờ.
    • Tập thể dục đều đặn, thường xuyên: Rất nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, những người đàn ông thường xuyên tập thể dục có thể làm giảm nguy cơ bị ung thư tuyến tiền liệt. Tập thể dục có nhiều lợi ích cho sức khỏe và có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim cũng như nhiều căn bệnh khác.

    Tóm lại đối với nam giới, đặc biệt là những người trên 40 tuổi sẽ có nhiều nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt, vì thế nếu bạn đang có nghi ngờ mình mắc phải căn bệnh này hãy đến gặp bác sĩ để được thăm khám sớm.

    Tài liệu tham khảo

    1. Trang vinmec.com
    2. Trang nhs.uk
    3. Trang mayoclinic.org
    Ung thư máu – căn bệnh nguy hiểm mà ai cũng cần có kiến thức về nó : Ung thư máu là căn bệnh nguy hiểm, tỷ lệ người mắc bệnh ngày càng tăng cao. Bạn nên nắm rõ những nguyên nhân gây ung thư máu để có cách phòng ngừa tốt hơn.
    Ung thư xương và những dấu hiệu nhận biết, không thể bỏ qua : Ung thư xương đã không còn là bệnh hiếm gặp. Bất kể triệu chứng bất thường nào ở xương đều cũng có thể cảnh báo bệnh ung thư xương, chúng ta không nên chủ quan.

    Hồng Phượng (Tổng hợp)