Tin tứcTổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hải quân nước này sẽ lập tức phong tỏa eo biển Hormuz sau khi đàm phán giữa Washington và Tehran tại Pakistan kết thúc mà không đạt thỏa thuận. Trên mạng xã hội hôm nay, ông viết rằng "Hải quân Mỹ, lực lượng hải quân tinh nhuệ nhất thế giới, sẽ bắt đầu quá trình phong tỏa và ngăn chặn tất cả tàu cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz. Quyết định có hiệu lực ngay lập tức".
Ông Trump cho biết eo biển Hormuz rồi sẽ mở hoàn toàn trở lại cho mọi tàu thuyền. Tuy nhiên, ông chỉ trích Iran đã hứa khôi phục lưu thông tại đây nhưng "cố tình" không thực hiện. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nói Iran tuyên bố đã rải thủy lôi dù phần lớn lực lượng hải quân và phương tiện triển khai thủy lôi của nước này đã bị phá hủy.
Theo ông Trump, dù Iran có thực sự rải thủy lôi hay không, các chủ tàu khó chấp nhận mạo hiểm đi qua khu vực. Ông kêu gọi Tehran nhanh chóng mở lại tuyến đường thủy quốc tế này như cam kết. Tổng thống Mỹ cũng cảnh báo hải quân Mỹ sẽ truy tìm, chặn bắt mọi tàu hàng trả phí đi lại cho Iran, đồng thời tiến hành rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz.
Ông tuyên bố "Bất kỳ lực lượng Iran nào nhắm bắn vào chúng tôi hoặc các tàu hòa bình đều sẽ bị hủy diệt". Lãnh đạo Mỹ tiết lộ sẽ có "các nước khác" tham gia phong tỏa eo biển Hormuz, nhưng không nêu tên. Ông cũng khẳng định lực lượng Mỹ sẽ xử lý nốt "những gì ít ỏi còn sót lại của Iran" nếu cần thiết và nhấn mạnh "Chúng tôi hoàn toàn sẵn sàng chiến đấu".
Đề cập cuộc đàm phán giữa phái đoàn Mỹ và Iran tại Pakistan, ông Trump nhận xét đối thoại đã "diễn ra tốt đẹp" khi hai bên thống nhất ở phần lớn vấn đề. Dù vậy, ông cáo buộc Tehran không đồng ý với "nội dung thật sự quan trọng duy nhất là hạt nhân". Trong cuộc phỏng vấn với Fox News cùng ngày, ông cho biết lệnh phong tỏa sẽ tương tự chiến dịch Mỹ từng áp dụng với Venezuela và cho rằng động thái này sẽ khiến nhiều tàu đến Mỹ mua dầu hơn.
Sau tuyên bố của ông Trump, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết lực lượng này vẫn kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz. IRGC cảnh báo "đối phương sẽ mắc kẹt trong vòng xoáy chết chóc nếu có tính toán sai lầm nào".
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ trọng yếu, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ - Israel mở chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại khu vực này. Cùng với đe dọa từ UAV và tên lửa, các quả thủy lôi đã khiến lượng tàu hàng qua lại giảm xuống rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng và tạo cho Iran đòn bẩy lớn trong xung đột.
Việc mở lại tuyến hàng hải này là một nội dung quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây giữa Mỹ và Iran, dù lưu lượng tàu vẫn hạn chế. Ngày 9/4, sau khi lệnh ngừng bắn được thiết lập, IRGC công bố lộ trình thay thế để tàu thuyền tránh nguy cơ trúng thủy lôi ở eo biển Hormuz. Tuy nhiên, quan chức Mỹ nhận định tuyến này bị giới hạn đáng kể, chủ yếu do Iran rải thủy lôi thiếu hệ thống.
Quân đội Mỹ hiện gần như không còn lực lượng rà phá thủy lôi tại Trung Đông. Các tàu chuyên dụng đã bị loại biên, trong khi 2 trong 3 tàu chiến đấu ven biển được lắp thiết bị quét mìn đã chuyển tới Singapore từ đầu xung đột. Mỹ cũng không thể xác định Iran đã cài bao nhiêu thủy lôi trong eo biển Hormuz, cũng như vị trí của chúng, do gặp khó khăn trong theo dõi các xuồng nhỏ rải mìn.