Tin tứcTheo Bộ Công Thương, nhiều dự án năng lượng thời gian qua bị chậm tiến độ do vướng mắc trong quy hoạch, cơ chế lựa chọn nhà đầu tư, quy định về vốn cũng như thiếu khung pháp lý cho những loại hình năng lượng mới.
Nghị quyết chuyên đề sẽ giúp khắc phục các bất cập này, tạo hành lang pháp lý rõ ràng, linh hoạt và đặc thù qua đó bảo đảm tiến độ triển khai các dự án quan trọng góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Một trong những nội dung trọng tâm là cơ chế điều chỉnh quy hoạch phát triển điện lực và mạng lưới cấp điện. Nghị quyết quy định rõ nguyên tắc, căn cứ, quy trình và thẩm quyền điều chỉnh, đồng thời giao Bộ Công Thương trách nhiệm về thành phần hồ sơ và quy trình xin ý kiến. Điều này giúp việc điều chỉnh quy hoạch nhanh gọn, phù hợp với thực tiễn thay đổi nhanh chóng của thị trường năng lượng.
Với các dự án lưới điện truyền tải, Thủ tướng Chính phủ sẽ quyết định giao doanh nghiệp 100% vốn nhà nước hoặc doanh nghiệp do họ nắm giữ toàn bộ vốn điều lệ làm chủ đầu tư.
Trường hợp cần huy động vốn quốc tế, nghị quyết bổ sung cơ chế dự án BOT để thu hút các tổ chức tài chính quốc tế và nguồn tín dụng nước ngoài, mở thêm kênh vốn quan trọng cho phát triển hạ tầng năng lượng.
Dự thảo nghị quyết dành riêng cơ chế đặc thù cho các dự án nhiệt điện khí LNG nhập khẩu, trong đó nhấn mạnh quy định về sản lượng điện tối thiểu dài hạn, tạo cơ sở cho các nhà đầu tư yên tâm triển khai.
Với điện gió ngoài khơi, nghị quyết bổ sung quy định xử lý chi phí khảo sát, lập đề xuất chủ trương đầu tư, cùng cơ chế giao cho doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thực hiện các hạng mục ban đầu.
UBND cấp tỉnh sẽ có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư, tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dựa trên điểm gom công suất hoặc điểm tiếp bờ trong khi Bộ trưởng Bộ Công Thương quyết định diện tích khảo sát và diện tích sử dụng.
Nghị quyết cũng trao thêm thẩm quyền cho Chính phủ trong việc ban hành cơ chế, chính sách cao hơn so với hiện hành. Nhà nước có thể giao nhiệm vụ trực tiếp cho một số doanh nghiệp lớn, cả nhà nước lẫn tư nhân, có uy tín và thực lực để triển khai dự án gắn với nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Một điểm mới quan trọng là cơ chế mua bán điện trực tiếp. Bộ Công Thương đề xuất loại bỏ quy định về khung giá đối với trường hợp giao dịch qua lưới điện kết nối riêng, cho phép bên mua và bên bán tự đàm phán, thỏa thuận. Điều này bảo đảm tính linh hoạt, minh bạch và khả năng thu hồi vốn, đồng thời giảm bớt rào cản gia nhập thị trường cho khu vực tư nhân.
Đối tượng áp dụng được mở rộng, không chỉ dừng lại ở các tập đoàn công nghiệp lớn mà còn bao gồm doanh nghiệp tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao… Bộ trưởng Bộ Công Thương sẽ quy định cụ thể quy mô khách hàng sử dụng điện lớn đủ điều kiện tham gia cơ chế này.
Dự thảo nghị quyết được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những “nút thắt” lớn trong phát triển năng lượng, nhất là năng lượng tái tạo và LNG, đồng thời tạo bước đột phá trong cơ chế huy động vốn và quản lý quy hoạch.
